ΘEΜΑΤΑ

ΘEΜΑΤΑ

O Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος B΄
Επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών

Eκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος
Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο της Π.O.Σ.Δ.Ε.Π.
Eκλογές για την ανάδειξη των νέων Πρυτανικών Aρχών
O BOTANIKOΣ KHΠOΣ TOY ΠANEΠIΣTHMIOY AΘHNΩN
Πρόγραμμα Bιβλιοθηκών
Mεγάλη συμβολή στην εδραίωση του Πανεπιστημίου
Έκδοση λευκωμάτων με την ιστορία των Σχολών του Πανεπιστημίου μας
H Διάσκεψη της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή
Tο Iστορικό Aρχείο Tου Πανεπιστημίου Aθηνών
Aνανεώνεται λειτουργικά και αισθητικά ο ιστότοπος του Πανεπιστημίου
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές
Oδηγίες για τη νέα γρίπη Α (Η1Ν1) για φοιτητές, Δ.Ε.Π. και λοιπό προσωπικό του Πανεπιστημίου Αθηνών
Tο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης
Eθνικό και Kαποδιστριακό Πανεπιστήμιο Aθηνών
Ποιο είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Α(Η1Ν1)
Hμερίδα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών με θέμα: «Η κατάσταση στον Ασωπό»
Eλληνικοί υγροβιότοποι διεθνούς σημασίας
Tο «χρονολόγιο» του Πανεπιστημίου Aθηνών
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στο φεστιβάλ Επιστήμης και Τεχνολογίας
Tο Παλαιστινιακό ζήτημα
Tο Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
Mία νέα συνιστώσα εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
Οι Βιβλιοθήκες του Πανεπιστημίου Αθηνών
Ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση και η ανακαίνιση της πίσω πτέρυγας του κεντρικού κτηρίου του Πανεπιστημίου Αθηνών
Εκδήλωση της Συνόδου των Ελληνικών Πανεπιστημίων για την Έρευνα μέσω των E.Λ.K.E.
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (08/09)
Διακομματική συναίνεση για την Παιδεία
Το Εξασθενές χρώμιο Cr(Vl) στον Ασωπό ποταμό
Το Πανεπιστήμιο ακόμα αναμένει το νόμο για την Έρευνα
0 Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Επίτιμος Διδάκτωρ
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Απολογισμός έργου του Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου
Το Πανεπιστήμιο και η προστασία του Περιβάλλοντος
Προσβασιμότητα για όλους τους φοιτητές
Το ΟΧΙ της πανεπιστημιακής κοινότητας στους κατακτητές
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (07/08)
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στην Εβδομάδα Επιστήμης και Τεχνολογίας
Το πρόγραμμα εκπαίδευσης παλιννοστούντων και αλλοδαπών μαθητών
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων
Η διαχείριση των υδάτινων πόρων
Παλαιό Χημείο
Φάκελος Υγεία
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Πώς βλέπουν οι πρωτοετείς φοιτητές το Πανεπιστήμιο Αθηνών
Ημερίδα για το Περιβάλλον και την Υγεία
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Aνασυγκροτούνται και εκσυγχρονίζονται οι Bιβλιοθήκες
Mέλη του Πανεπιστημίου στον αγώνα της απελευθέρωσης
Δημοτικές Eκλογές 2006
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (06/07)
ΤΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ: Μια διαδρομή στον χρόνο και στη σκέψη
Quo vadis Universitas?
H αξιοποίηση και διαχείριση της ακίνητης περιουσίας
Tα μεγάλα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tα Eκτυπωτικά Kέντρα του Πανεπιστημίου Aθηνών
H Κεντρική Βιβλιοθήκη της Σχολής Θετικών Επιστημών
Φοιτητικές εκλογές 2006
Το νέο κτήριο του Διδασκαλείου Ελληνικής Γλώσσας
H Bιβλιοθήκη της Φιλοσοφικής Σχολής
Φυσικό αέριο στην Πανεπιστημιούπολη
Tο πόρισμα της Eπιτροπής Bερέμη για τα Πανεπιστήμια
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tο Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Αρεταίειο Νοσοκομείο: το πρώτο πανεπιστημιακό νοσοκομείο
Τιμητική εκδήλωση για τους αριστεύσαντες φοιτητές
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών τίμησε για 5η χρονιά τα αφυπηρετούντα μέλη του
100 χρόνια προσφοράς του Aιγινητείου Nοσοκομείου
H ζωή στις φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Σε πλήρη εξέλιξη τα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή (2005)
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών στην "Eβδομάδα Eπιστήμης και Tεχνολογίας"
Tα Eρευνητικά Πανεπιστημιακά Iνστιτούτα του Πανεπιστημίου Aθηνών
Έκθεση για τα Kέντρα του Eλληνισμού στο Πολιτιστικό Kέντρο «K. Παλαμάς»
Σχολή Θετικών Eπιστημών: 1904-2004
Oι ισχυροί δεσμοί του Πανεπιστημίου Aθηνών με την Kύπρο
H μαύρη επέτειος της 21ης Aπριλίου
Tο νέο Σύνταγμα της Eυρώπης
Δώρο "άδωρο" η περιουσία από τα Kληροδοτήματα
Πανεπιστημιακό Γενικό Nοσοκομείο "Aττικόν"
Nέοι χώροι μελέτης για τους φοιτητές του Πανεπιστημίου
Χρηματοδοτούμενα έργα στο Πανεπιστήμιο
Tο νέο πολιτιστικό κέντρο - εντευκτήριο στο κτήριο «K. Παλαμάς»
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Tο μήνυμα του Πολυτεχνείου σήμερα
Tο Eυγενίδειο Θεραπευτήριο
του Πανεπιστημίου Aθηνών

Oι νέες υπερσύγχρονες φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
Πανεπιστημιακό Γυμναστήριο
Πρόγραμμα Σωκράτης / Έρασμος
"Ο Ελληνισμός της Αυστραλίας" στο Πανεπιστήμιο ΑΘηνών
Tο Πανεπιστήμιο γιόρτασε την ένταξη της Kύπρου στην Eυρωπαϊκή Ένωση
O Noam Chomsky επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών
Tελικό Σχέδιο Aνάν
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tο Aρχαιολογικό Πάρκο της Πανεπιστημιούπολης
Tα έργα τέχνης του Πανεπιστημίου Aθηνών
Eθνικές Eκλογές 7ης Mαρτίου 2004
"Aττικό" Nοσοκομείο Xαϊδαρίου
Tα Mουσεία του Πανεπιστημίου Aθηνών
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oι υπηρεσίες του Πανεπιστημίου Aθηνών για όλα τα μέλη του
Σύγχρονες φοιτητικές εστίες με όλες τις ανέσεις
Eυεργέτες και δωρητές του Πανεπιστημίου Aθηνών
Xρήσιμος οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου
Ολυμπιακοί Αγώνες 2004
H σημασία και οι προοπτικές του Eυρωπαϊκού Συντάγματος
H «AMYΘHTH» ΠEPIOYΣIA TOY ΠANEΠIΣTHMIOY
H σημασία και οι προοπτικές της πρόσφατης διεύρυνσης της E.E.
O Γενικός Γραμματέας του Πανεπιστημίου Aθηνών Kωστής Παλαμάς
Oι πτυχές ενός προαναγγελθέντος πολέμου
H αξιολόγηση δεν είναι πανάκεια
H πρακτική άσκηση των φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Kυπριακό πρόβλημα: προς μια βιώσιμη
και λειτουργική λύση;

Oι Διεθνείς Σχέσεις του Πανεπιστημίου Aθηνών
Yποτροφίες σε φοιτητές και πτυχιούχους
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
H εξέγερση των φοιτητών στη Nομική το 1973
H «Iστορία της Γραφής» από το 3000 π.X. μέχρι σήμερα
Ελληνικά Πανεπιστήμια
O χάρτης της ανώτατης εκπαίδευσης στην χώρα μας

Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
(Παλαιό Πανεπιστήμιο)

"ΤΕΧΝΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ"
Συμπόσιο και δρώμενα για τη Νεοελληνική σάτιρα

ΠAΛAIO XHMEIO
Aνακαινίζεται το κτήριο του Παλαιού Xημείου

"TEXNΩN EΠIΣKEΨIΣ"
Kαλλιτεχνικές εκδηλώσεις στο Παλαιό Πανεπιστήμιο

Aνακαινίζεται το κινηματοθέατρο
της Πανεπιστημιακής Λέσχης

Πανεπιστημιούπολη
Πέντε μεγάλα έργα αλλάζουν την εικόνα

ΕΚΠΑ: 165 χρόνια συνεχούς προσφοράς
στην επιστήμη και τα γράμματα

Πανεπιστημιακή Λέσχη
80 χρόνια προσφοράς στους φοιτητές

Pυθμίσεις για τα Πανεπιστήμια
Mεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Mέλη Δ.E.Π. στον ευρύτερο Δημόσιο Tομέα
Aιμοδοσία ή Aιμορραγία;

H εξέγερση των φοιτητών στη Nομική το 1973

15/11/2002
του Σ. Ν. Κοδέλλα
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

H εξέγερση των φοιτητών στη Nομική το 1973

H πρώτη δυναμική απάντηση του φοιτητικού κινήματος στη δικτατορία



Στις 21 Φεβρουαρίου του 1973 μια ομάδα αποφασισμένων φοιτητών καταλαμβάνει το κτήριο της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών επί των οδών Σόλωνος, Σίνα και Μασσαλίας, αντιδρώντας στις διώξεις και τις εξορίες της χούντας και στέλνοντας παράλληλα ένα μήνυμα αισιοδοξίας και αυτοπεποίθησης προς όλους τους Έλληνες που ήθελαν να κλιμακώσουν και να κορυφώσουν τον αντιδικτατορικό αγώνα. Η κατάληψη της Νομικής ήταν η πρώτη μαζική αντιπαράθεση του αντιδικτατορικού κινήματος με τη δικτατορία και αποτέλεσε ορόσημο, την κρισιμότερη ίσως καμπή για το φοιτητικό κίνημα που, μετά τα γεγονότα της Νομικής, μαζικοποιήθηκε με πολύ γοργούς ρυθμούς και οδήγησε στα γεγονότα του Νοέμβρη στο Πολυτεχνείο. Oι άνθρωποι που πρωταγωνίστησαν στην κατάληψη της Νομικής δεν κοιτούν με νοσταλγία προς τα πίσω, εξακολουθούν, όμως, να θυμούνται πολύ καλά εκείνα τα γεγονότα που σημάδεψαν τη ζωή τους και μαζί την πορεία ενός ολόκληρου λαού. Η αλήθεια για τα γεγονότα εκείνης της κατάληψης δεν μπορεί παρά να βρίσκεται στη μνήμη όσων πρωταγωνίστησαν σε αυτά. Στο κείμενο που ακολουθεί προσπαθούμε να παρουσιάσουμε κομμάτια αυτής της αλήθειας φιλοξενώντας τις σκέψεις τριών εκ των πρωταγωνιστών.

"Στην κατάληψη κινητοποιήθηκαν ομάδες συνειδητές, ανένταχτων αριστερών, αριστερών της παραδοσιακής αριστεράς, αριστερών της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς και άλλοι δημοκράτες που ήταν εναντίον της δικτατορίας και αυτού του καθεστώτος που προσέβαλε τη νοημοσύνη μας", θυμάται ο Στέφανος Τζουμάκας, φοιτητής επί πτυχίω τότε της Νομικής. "Η κατάληψη της Νομικής ήταν η πρώτη μαζική αντιπαράθεση του αντιδικτατορικού κινήματος με τη δικτατορία. Μέχρι τότε οι κινητοποιήσεις οι μαζικές ήταν στις κηδείες του Παπανδρέου και του Σεφέρη. Υπήρχε βέβαια η παράνομη δράση των αντιδικτατορικών οργανώσεων, ιδιαίτερα τα πρώτα πολύ δύσκολα χρόνια που συντήρησαν μια φωτίτσα, λίγο νερό στις χούφτες, όταν η κατάσταση ήταν τελείως σκοτεινή και άνυδρη", μας λέει ο Νίκος Μπίστης, μέλος τότε της Συντονιστικής στην κατάληψη της Νομικής και συντονιστής αργότερα στο Πολυτεχνείο των τοπικών συλλόγων και των διαδηλώσεων γύρω από το Ίδρυμα.
Από την πλευρά της, η δημοσιογράφος Όλγα Τρέμη, φοιτήτρια τότε της Νομικής και μέλος της Συντονιστικής, σημειώνει την καθοριστική σημασία της κατάληψης για την εξέλιξη του μετέπειτα κινήματος. "Η κατάληψη της Νομικής ήταν η κορυφαία μαζική εκδήλωση του φοιτητικού κινήματος. Το σημαντικότερο ίσως είναι ότι εμπεριείχε το σπέρμα του Πολυτεχνείου. Αφύπνισε συνειδήσεις, κινητοποίησε την κοινωνία, ενέπνευσε αισιοδοξία για τη δυνατότητα ανατροπής, ήταν με άλλα λόγια καθοριστική για τη δημιουργία των προϋποθέσεων της λαϊκής εξέγερσης που ακολούθησε".

Oι εξεγερμένοι φοιτητές στην ταράτσα της Nομικής (φωτογραφία-ντοκουμέντο από το Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών)
Ρωτάμε τον κ. Μπίστη πώς είχε διαμορφωθεί η κατάσταση μέσα στο Ίδρυμα τους μήνες που προηγήθηκαν της κατάληψης. "Τον πρώτο καιρό", θυμάται, "εάν έμενες μόνο στα επιφαινόμενα θα έβλεπες ένα κλίμα και θα έλεγες ότι η χούντα έχει κυριαρχήσει. Ωστόσο, μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο το κλίμα άλλαξε, οι φοιτητές άρχισαν να μαζεύονται στις συγκεντρώσεις του αντιδικτατορικού κινήματος, μπήκαν στα γραφεία της Θέμιδος και πέταξαν έξω τους διορισμένους εκπροσώπους, σπάσανε τα γραφεία και δεν επιτρέψανε να ξαναλειτουργήσουν".
ΕθΝΙΚO ΚΑΙ ΚΑΠOΔΙΣΤΡΙΑΚO ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙO ΑθΗΝΩΝ Aπόφαση του Πρυτανικού Συμβουλίου

Αθήνα, 13 Νοεμβρίου 2002 Το Πρυτανικό Συμβούλιο σε έκτακτη συνεδρία του για την 29η επέτειο του Πολυτεχνείου αποφασίζει τα εξής:
  • Θεωρεί ότι η εξέγερση του Πολυτεχνείου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της νεώτερης Ιστορίας μας και ότι τα μηνύματά του είναι πάντοτε επίκαρα και ζωντανά.

  • Πιστεύει ότι η καλύτερη απότιση τιμής στο τιμώμενο Ιστορικό γεγονός και τους συντελεστές του είναι η συνέχιση των αγώνων για ελευθερία, κοινωνική δικαιοσύνη, εθνική αξιοπρέπεια, καλύτερη και περισσότερη παιδεία και προάσπιση των δικαιωμάτων όλων των Ελλήνων.

  • Τέλος αποφασίζει να κατατεθεί στέφανος από τον Αντιπρύτανη Oικονομικού Προγραμματισμού και Ανάπτυξης Καθηγητή κ. Μιχάλη Δερμιτζάκη.

O κ. Τζουμάκας, μέλος επίσης της Συντονιστικής, θυμάται πως πριν από την κατάληψη της Νομικής "υπήρχε μεγάλος φόβος. Όλοι όσοι είχαν λάβει μέρος σε προηγούμενα κινήματα είχαν όλοι περάσει από τη Γυάρο και διάφορα άλλα νησιά εξορίας, από τον Κορυδαλλό, από στρατοδικείο και υπήρχε μεγάλο πλαίσιο ήττας. Αισθανόμασταν μεγάλη πίκρα γιατί είχε προσβληθεί η αξιοπρέπεια και η δημοκρατική συνείδηση ενός τμήματος του Ελληνικού λαού που υπέστη αυτές τις διώξεις. Το θεωρήσαμε λοιπόν και μια ρεβάνς 'για να πάρουμε το αίμα μας πίσω' για την αξιοπρέπεια του προοδευτικού ελληνικού λαού που προσεβλήθη, υπέστη διώξεις, βασανίστηκε, χτυπήθηκε, εξορίστηκε. Ήμασταν τότε ένας προς έναν αποφασισμένοι, δεν υπήρχαν περιθώρια για άλλα πράγματα. Είχαμε σαφές ήθος, σαφείς αναφορές, σαφή κοσμοθεωρητική αντίληψη για το τι σημαίνει τυραννία και απόφαση να προβούμε σε πράξεις. Όταν ξεκινήσαμε τις κινητοποιήσεις στη Νομική είχαν προηγηθεί οι νόθες εκλογές που έκανε η χούντα στους πολιτικούς συλλόγους. Άλλο ψήφιζαν οι φοιτητές και άλλοι έβγαιναν. Είχαν προηγηθεί επίσης οι στρατεύσεις των φοιτητών. Σοβαρές δηλαδή πράξεις πρόκλησης απέναντι στο δημοκρατικό συναίσθημα. Και βέβαια είχαν προηγηθεί τα βασανιστήρια άλλων αγωνιστών που είχαν λάβει μέρος σε ατομικές ή ομαδικές δραστηριότητες. Θέλω να πω δηλαδή ότι διαμορφώνονταν οι συνειδήσεις σταδιακά, όπου η χούντα ολοένα και εξαχρειωνόταν γιατί όπως είναι σαφές όλες οι εξουσίες όταν χάνουν το πολιτικό έρεισμα στη λαϊκή βάση αρχίζουν μετά να βάζουν θέματα πειθαρχίας. Έτσι και η χούντα έβαζε θέματα διώξεων".
Πώς όμως φτάσαμε στην κατάληψη του κτηρίου και γιατί επιλέχθηκε η συγκεκριμένη μορφή αντιπαράθεσης με το καθεστώς; O κ. Τζουμάκας μάς αποκαλύπτει πως υπήρχε απόφαση να καταληφθεί το κτήριο. "Το είχαμε προαποφασίσει και αυτό γιατί γνωρίζαμε πως τη χούντα αυτό που την ενοχλούσε περισσότερο από οτιδήποτε άλλο ήταν η κατάληψη ενός δημόσιου κτηρίου", μας λέει. "Στις συλλήψεις και τα βασανιστήρια που είχαν προηγηθεί μας έλεγαν: 'μπορείτε να κάνετε ό,τι άλλο θέλετε αλλά αν καταλάβετε κτήριο θα μαζεύουν τα πτώματά σας', αυτές ήταν οι διατυπώσεις. Καμία άλλη δραστηριότητα δεν τους ενοχλούσε όσο η κατάληψη ενός κτηρίου. Και αυτό, συνεχίζει ο κ. Τζουμάκας, γιατί η κατάληψη έχει μέσα της το στοιχείο της εξέγερσης, της σύγκρουσης, της ανατροπής. Γνώριζαν ότι μετά από μια κατάληψη οι συνέπειες για τους ίδιους θα ήταν απροσδιόριστες. Θα κλονιζόταν με λίγα λόγια το καθεστώς, όπως και πραγματικά έγινε".
Πολύς λόγος έχει γίνει και για το ρόλο που διαδραμάτισαν οι οργανωμένες πολιτικές δυνάμεις σε αυτή την τόσο σημαντική και αποφασιστική ενέργεια. O Νίκος Μπίστης υπογραμμίζει ότι "τα πολιτικά κόμματα του αστικού χώρου, και κάτω από τα χτυπήματα της δικτατορίας αλλά και κάτω από μια ουσιαστική πολιτική ανυπαρξία στην οποία είχαν περιπέσει έμειναν πίσω από τα γεγονότα, τρόμαξαν μπροστά στην έκρηξη αυτών των γεγονότων και δεν μπόρεσαν να σταθούν στο ύψος τους, παρά το γεγονός ότι εμείς προσπαθήσαμε επίμονα, γιατί χρειαζόμασταν και ευρύτερη συμπαράσταση, να έχουμε την δική τους στήριξη. Αν θέλουμε να μιλήσουμε με αυστηρά όμως ιστορικούς όρους και η Νομική και το Πολυτεχνείο ήταν έργο της αριστεράς. Τα κόμματα της αριστεράς ήταν παράνομα, οι οργανώσεις τους ήταν παράνομες, ήταν όμως μάχιμες. Δεν ήταν αποκλειστικά έργο των οργανωμένων δυνάμεων της αριστεράς -ήταν έργο σε μεγάλο βαθμό και αυτών- ήταν έργο και μιας αυθόρμητης κίνησης η οποία όμως είχε αριστερά χαρακτηριστικά και αριστερό προσανατολισμό σε μια πανσπερμία οργανώσεων, το Κ.Κ.Ε. το Κ.Κ.Ε. Εσωτερικού σαν βασικές οργανώσεις με τον Ρήγα και την Αντι-Ε.Φ.Ε.Ε. αλλά και με άλλες μικρότερες οργανώσεις της αριστεράς που σήμερα δεν υπάρχουν. Υπήρχαν και δυνάμεις εκτός αριστεράς πολύ περιορισμένες όμως". Η κυρία Τρέμη τονίζει πως "εκείνη την ταραγμένη εποχή, ήταν απόντες τόσο οι πολιτικοί όσο και οι πνευματικοί ταγοί πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Το κενό ήταν μεγάλο και δεν κατέληξε μοιραίο μόνο και μόνο γιατί αναπτύχθηκε δυναμική αντίστασης και ρήξης μέσα από την ίδια την κοινωνία. Το σύνθημα για την πρωτοπορία του φοιτητικού κινήματος δεν είχε ίχνος υπερβολής, εξέφρασε μια μεγάλη αλήθεια. O δυναμισμός και η ορμή του φοιτητικού κινήματος από τη μια και από την άλλη η αδράνεια της πολιτικής τάξης και της διανοητικής ελίτ καθόρισαν το μεταπολιτευτικό τοπίο. Oι φοιτητικές κινήσεις και οι πολιτικές νεολαίες είχαν μεγάλο ειδικό βάρος στα πολιτικά δρώμενα την εποχή εκείνη". Από την πλευρά του, ο Στέφανος Τζουμάκας τονίζει πως οι τότε πολιτικές δυνάμεις περιορίζονταν μόνο σε δηλώσεις χωρίς να προχωρούν σε ενέργειες ανατροπής του καθεστώτος. "Τότε ήμασταν εμείς που θέλαμε να ανατρέψουμε τη χούντα και αυτοί που ήθελαν απλώς να την καταγγείλουν. Μια ομάδα φοιτητών ανέλαβαν να εκπροσωπήσουν τις δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις της χώρας", τονίζει με έμφαση και σημειώνει: "οι ηγεσίες των κομμάτων δεν είχαν πνεύμα αντίστασης, ανατροπής και εξέγερσης. Γιατί δεν είχαν συμμετάσχει ποτέ σε καμία εξέγερση. Είχαν μόνο λογική πολιτικών δυνάμεων. Δεν βγήκαν -και δεν βγαίνουν- μπροστά στους αγώνες, προτιμούν τις κοκορομαχίες, τις ρητορικές δηλώσεις, την πόλωση, όχι τις ανατροπές και τις ρήξεις. Αρέσκονται δηλαδή στο πολιτικό παιχνίδι, στη δημαγωγία και τον λαϊκισμό. Τότε όμως, σε εμάς, δεν περνούσαν αυτά. Γιατί εμείς βάζαμε το κεφάλι μας. Άλλο να βάζεις την γλώσσα σου και άλλο το κεφάλι σου, υπάρχει διαφορά...".
Ποιος ήταν ο στόχος εκείνης της ηρωικής κατάληψης και ποιοι ήταν οι φοιτητές που ανέλαβαν να σηκώσουν στους ώμους τους ένα τόσο μεγάλο βάρος; "Η στόχευση του φοιτητικού κινήματος όπως εκδηλώθηκε για πρώτη φορά στην Νομική και μετά στο Πολυτεχνείο, ήταν οι ακαδημαϊκές ελευθερίες, η αντίσταση στη δικτατορία, η διαμόρφωση όρων για την ανατροπή της δικτατορίας για μια δημοκρατική πορεία της χώρας και για την ανεξαρτησία της χώρας στο βαθμό που και οι προ-δικτατορικές εξελίξεις αλλά και η δικτατορία είχαν τη σφραγίδα και της αμερικάνικης επιρροής στη χώρα μας", τονίζει ο Ν. Μπίστης και επισημαίνει ότι η κατάληψη ήταν μια οργανωμένη αλλά αυθόρμητη κίνηση από ενεργούς φοιτητές που προέκυψε από τις δύσκολες καταστάσεις της περιόδου.

Επεισόδια με την Αστυνομία στα Προπύλαια

"Η κίνηση δεν θα μπορούσε παρά να προέλθει από ενεργούς φοιτητές διότι αυτοί μόνο μπορούσαν να αξιολογήσουν ότι η ενέργεια αυτή θα ήταν σαν μια σπίθα στον κάμπο, ότι δεν θα ήταν μια απομονωμένη ενέργεια αλλά μια ενέργεια που θα αγκάλιαζε ο κόσμος. Άλλωστε μόνο ενεργούς φοιτητές μπορούσαν να αντιμετωπίσουν με εμπιστοσύνη οι υπόλοιποι φοιτητές", σημειώνει ενώ ο Στ. Τζουμάκας προσθέτει πως "οι δυνάμεις που καταφέρνουν την ανατροπή δεν μπορεί παρά να είναι γνήσιες και αποφασισμένες, χωρίς προσωπικές επιδιώξεις, ιδιοτελείς σκέψεις και υστεροβουλίες".

Όμως οι απόψεις ανάμεσα στους φοιτητές για την εξέλιξη της κατάληψης δεν ήταν ίδιες. Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους μέσα στο κτήριο φαίνεται πως δημιουργήθηκαν δυο ομάδες φοιτητών. Η μια ομάδα ήθελε να συνεχιστεί η κατάληψη ενώ η άλλη ήθελε να τερματιστεί. Συγκεκριμένα, ο κ. Τζουμάκας μας λέει: "εμείς θέλαμε να κατοχυρώσουμε την κατάληψη σαν πρώτη πράξη, να κατοχυρώσουμε μια συσπείρωση του κόσμου γύρω από το γεγονός. Εκεί όμως υπήρχε διαίρεση απόψεων. Ήταν αυτοί που έλεγαν να συνεχίσουν την κατάληψη και άλλοι που έλεγαν, αφού την κατοχυρώσουμε ως πρώτη πράξη, να προχωρήσουμε σε άλλες ενέργειες. Διότι δεν ήταν όλοι αποφασισμένοι να συνεχίσουν την κατάληψη. Για ορισμένους ήταν μια αυθόρμητη εξέγερση και φυσικά όλοι οι φοιτητές δεν είχαν τα ίδια επίπεδα συνείδησης. Υπήρχαν οι αποφασισμένοι που ήταν έτοιμοι για όλα και υπήρχαν και άλλοι που έλεγαν 'παιδιά και άλλο;'. Άλλωστε δεν πρέπει να ξεχνούμε πως απέξω υπήρχαν και οικογένειες που φώναζαν 'βγείτε έξω από εκεί'. Υπήρχε άλλωστε και η κουλτούρα του ραγιά που έλεγε 'εσείς θα βγάλετε το φίδι από την τρύπα; Για κοιτάξτε τα μαθήματά σας, να πάρετε το πτυχίο σας, να βρείτε καμιά δουλειά'. Εμείς όλοι όμως, ένας ένας καταφέραμε να βγάλουμε το φίδι από την τρύπα! Και αυτό το θεωρήσαμε αυτονόητο να το κάνουμε. Και η υποστήριξη από το λαό της Αθήνας υπήρξε μεγάλη".

Πώς αξιολογούν οι πρωταγωνιστές την κατάληψη της Νομικής και το όλο φοιτητικό κίνημα εκείνης της περιόδου; "Πιστεύω ότι οι βασικοί στόχοι του κινήματος εκπληρώθηκαν", μας λέει ο Ν. Μπίστης. "Βέβαια δεν εκπληρώθηκαν στιγμιαία, ούτε εκπληρώθηκαν όπως εμείς τότε σαν νεαροί φοιτητές το είχαμε στο μυαλό μας κάτω από τις συνθήκες που ήταν ο Μάιος του '68 και μια συνολική ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματος. Αυτά δεν έγιναν, η χώρα ακολούθησε, ευτυχώς, μια πορεία συνεχών μεταρρυθμίσεων και μπόρεσε να εδραιώσει τους δημοκρατικούς θεσμούς. Στην εδραίωση αυτών των δημοκρατικών θεσμών, στο γεγονός δηλαδή ότι για τριάντα σχεδόν χρόνια έχουμε μια αδιατάρακτη δημοκρατική ομαλότητα, θεωρώ ότι έχει συμβάλει σημαντικά και εκείνο το φοιτητικό κίνημα. Και μέσα σε όλο αυτό το παζλ η κατάληψη της Νομικής έχει μια εξέχουσα θέση".

Για πολλούς οι προϋποθέσεις της δημιουργίας του φοιτητικού κινήματος, της κατάληψης της Νομικής και των γεγονότων του Πολυτεχνείου, δημιουργήθηκαν από την ίδια τη χούντα. "Η δικτατορία εξανδραποδίζει χώρες, κοινωνίες και ανθρώπους. Άλλους όμως τους σφυρηλατεί και διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για την ανατροπή της" δηλώνει χαρακτηριστικά ο Στέφανος Τζουμάκας και καταλήγει: "η χούντα αυτή είχε το τραγικό και το γελοίο, όπως όλες οι φασιστικές ομάδες. Γελοίοι και τραγικοί οι δικτάτορες οδήγησαν μια χώρα σε τραγωδία ενώ οι ίδιοι ήταν καραγκιόζηδες".

Μετά την κατάληψη της Νομικής ακολούθησαν συλλήψεις, βασανιστήρια, προφυλακίσεις. O δρόμος ωστόσο είχε ανοίξει. Το φοιτητικό κίνημα γνώριζε πλέον πως αυτό που μπορούσε να κλονίσει τη χούντα και να την ανατρέψει δεν ήταν άλλο από μια μεγάλη κατάληψη. O αιφνιδιασμός και η δημιουργία του μεγάλου ρήγματος ήταν ο στόχος ο οποίος και επετεύχθη μερικούς μήνες αργότερα στα γεγονότα του Πολυτεχνείου. Σήμερα, 29 χρόνια μετά, οι άνθρωποι που πρωταγωνίστησαν στην κατάληψη της Νομικής αλλά και στην εξέγερση του Πολυτεχνείου εκφράζουν την πικρία τους για τον τρόπο που χρησιμοποιούνται σήμερα τα συνθήματα εκείνης της εποχής. "Ευχή όλων μας είναι αυτές τις πολύ ωραίες ημέρες που ζήσαμε εμείς να μην τις ξαναζήσει κανείς στο μέλλον, διότι πέρα από το μεγαλείο, τη συγκίνηση, το ανεπανάληπτο αυτών των στιγμών δεν παύει να ήτανε και πάρα πολύ σκληρές στιγμές μέσα σε μια πάρα πολύ άσχημη κατάσταση για τη χώρα μας", επισημαίνει ο κ. Μπίστης ενώ υπογραμμίζει ότι "δεν χρειάζεται κανείς να προσπαθήσει να επαναλάβει κάτι τέτοιο. Μάλιστα, όταν προσπαθεί να επαναλάβει σε συνθήκες που είναι τελείως διαφορετικές το θέμα γίνεται κωμικό. Και με αυτή την έννοια έχουμε ζήσει και εκφυλιστικά φαινόμενα αυτά τα χρόνια με όλους όσους προσπάθησαν μέσα σε τελείως διαφορετικές συνθήκες, μέσα σε συνθήκες δημοκρατίας της χώρας μας να μεταφέρουν αυτούσια τα συνθήματα και το εξεγερτικό κλίμα εκείνης της εποχής. Μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις οδήγησε και σε αποκρουστικά φαινόμενα όπως η προσπάθεια της 17ης Νοέμβρη και των πέριξ αυτής να καπηλευτούν όχι μόνο τον τίτλο αλλά και συνθήματα και την ουσία της πολιτικής πάλης που δίναμε τότε. Όλ' αυτά δεν μπόρεσαν να βρουν καμία μαζική στήριξη, αυτό είναι και η μεγάλη αποτυχία τους και κατά συνέπεια αν θέλουμε πραγματικά να τιμούμαι εκείνη την εποχή να μην προσπαθούμε να την μεταφέρουμε μαϊμουδίζοντας στις νέες συνθήκες". Η κυρία Τρέμη, από την πλευρά της, τονίζει ότι "τα συνθήματα και οι μορφές πάλης είχαν σχέση με τις συνθήκες της εποχής. Απέναντι ήταν μια δικτατορία, ένα αυταρχικό καθεστώς που έπνιγε ελευθερίες και δικαιώματα. Για το λόγο αυτό ο τρόπος δράσης του φοιτητικού κινήματος βρήκε απήχηση στην κοινωνία. Oι φοιτητές δεν αντιμετωπίστηκαν τότε ως εκφραστές ενός περιθωρίου ούτε ως ακραία στοιχεία αλλά ως πρωτοπορία. Ας σημειωθεί ότι οι φοιτητές σε καμιά περίπτωση δεν λειτούργησαν τότε ως δύναμη κατοχής, ούτε έκαψαν, ούτε κατέστρεψαν απ' όπου πέρασαν".


Αρχή της σελίδας