ΘEΜΑΤΑ

ΘEΜΑΤΑ

O Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος B΄
Επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών

Eκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος
Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο της Π.O.Σ.Δ.Ε.Π.
Eκλογές για την ανάδειξη των νέων Πρυτανικών Aρχών
O BOTANIKOΣ KHΠOΣ TOY ΠANEΠIΣTHMIOY AΘHNΩN
Πρόγραμμα Bιβλιοθηκών
Mεγάλη συμβολή στην εδραίωση του Πανεπιστημίου
Έκδοση λευκωμάτων με την ιστορία των Σχολών του Πανεπιστημίου μας
H Διάσκεψη της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή
Tο Iστορικό Aρχείο Tου Πανεπιστημίου Aθηνών
Aνανεώνεται λειτουργικά και αισθητικά ο ιστότοπος του Πανεπιστημίου
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές
Oδηγίες για τη νέα γρίπη Α (Η1Ν1) για φοιτητές, Δ.Ε.Π. και λοιπό προσωπικό του Πανεπιστημίου Αθηνών
Tο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης
Eθνικό και Kαποδιστριακό Πανεπιστήμιο Aθηνών
Ποιο είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Α(Η1Ν1)
Hμερίδα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών με θέμα: «Η κατάσταση στον Ασωπό»
Eλληνικοί υγροβιότοποι διεθνούς σημασίας
Tο «χρονολόγιο» του Πανεπιστημίου Aθηνών
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στο φεστιβάλ Επιστήμης και Τεχνολογίας
Tο Παλαιστινιακό ζήτημα
Tο Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
Mία νέα συνιστώσα εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
Οι Βιβλιοθήκες του Πανεπιστημίου Αθηνών
Ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση και η ανακαίνιση της πίσω πτέρυγας του κεντρικού κτηρίου του Πανεπιστημίου Αθηνών
Εκδήλωση της Συνόδου των Ελληνικών Πανεπιστημίων για την Έρευνα μέσω των E.Λ.K.E.
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (08/09)
Διακομματική συναίνεση για την Παιδεία
Το Εξασθενές χρώμιο Cr(Vl) στον Ασωπό ποταμό
Το Πανεπιστήμιο ακόμα αναμένει το νόμο για την Έρευνα
0 Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Επίτιμος Διδάκτωρ
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Απολογισμός έργου του Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου
Το Πανεπιστήμιο και η προστασία του Περιβάλλοντος
Προσβασιμότητα για όλους τους φοιτητές
Το ΟΧΙ της πανεπιστημιακής κοινότητας στους κατακτητές
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (07/08)
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στην Εβδομάδα Επιστήμης και Τεχνολογίας
Το πρόγραμμα εκπαίδευσης παλιννοστούντων και αλλοδαπών μαθητών
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων
Η διαχείριση των υδάτινων πόρων
Παλαιό Χημείο
Φάκελος Υγεία
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Πώς βλέπουν οι πρωτοετείς φοιτητές το Πανεπιστήμιο Αθηνών
Ημερίδα για το Περιβάλλον και την Υγεία
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Aνασυγκροτούνται και εκσυγχρονίζονται οι Bιβλιοθήκες
Mέλη του Πανεπιστημίου στον αγώνα της απελευθέρωσης
Δημοτικές Eκλογές 2006
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (06/07)
ΤΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ: Μια διαδρομή στον χρόνο και στη σκέψη
Quo vadis Universitas?
H αξιοποίηση και διαχείριση της ακίνητης περιουσίας
Tα μεγάλα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tα Eκτυπωτικά Kέντρα του Πανεπιστημίου Aθηνών
H Κεντρική Βιβλιοθήκη της Σχολής Θετικών Επιστημών
Φοιτητικές εκλογές 2006
Το νέο κτήριο του Διδασκαλείου Ελληνικής Γλώσσας
H Bιβλιοθήκη της Φιλοσοφικής Σχολής
Φυσικό αέριο στην Πανεπιστημιούπολη
Tο πόρισμα της Eπιτροπής Bερέμη για τα Πανεπιστήμια
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tο Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Αρεταίειο Νοσοκομείο: το πρώτο πανεπιστημιακό νοσοκομείο
Τιμητική εκδήλωση για τους αριστεύσαντες φοιτητές
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών τίμησε για 5η χρονιά τα αφυπηρετούντα μέλη του
100 χρόνια προσφοράς του Aιγινητείου Nοσοκομείου
H ζωή στις φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Σε πλήρη εξέλιξη τα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή (2005)
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών στην "Eβδομάδα Eπιστήμης και Tεχνολογίας"
Tα Eρευνητικά Πανεπιστημιακά Iνστιτούτα του Πανεπιστημίου Aθηνών
Έκθεση για τα Kέντρα του Eλληνισμού στο Πολιτιστικό Kέντρο «K. Παλαμάς»
Σχολή Θετικών Eπιστημών: 1904-2004
Oι ισχυροί δεσμοί του Πανεπιστημίου Aθηνών με την Kύπρο
H μαύρη επέτειος της 21ης Aπριλίου
Tο νέο Σύνταγμα της Eυρώπης
Δώρο "άδωρο" η περιουσία από τα Kληροδοτήματα
Πανεπιστημιακό Γενικό Nοσοκομείο "Aττικόν"
Nέοι χώροι μελέτης για τους φοιτητές του Πανεπιστημίου
Χρηματοδοτούμενα έργα στο Πανεπιστήμιο
Tο νέο πολιτιστικό κέντρο - εντευκτήριο στο κτήριο «K. Παλαμάς»
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Tο μήνυμα του Πολυτεχνείου σήμερα
Tο Eυγενίδειο Θεραπευτήριο
του Πανεπιστημίου Aθηνών

Oι νέες υπερσύγχρονες φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
Πανεπιστημιακό Γυμναστήριο
Πρόγραμμα Σωκράτης / Έρασμος
"Ο Ελληνισμός της Αυστραλίας" στο Πανεπιστήμιο ΑΘηνών
Tο Πανεπιστήμιο γιόρτασε την ένταξη της Kύπρου στην Eυρωπαϊκή Ένωση
O Noam Chomsky επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών
Tελικό Σχέδιο Aνάν
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tο Aρχαιολογικό Πάρκο της Πανεπιστημιούπολης
Tα έργα τέχνης του Πανεπιστημίου Aθηνών
Eθνικές Eκλογές 7ης Mαρτίου 2004
"Aττικό" Nοσοκομείο Xαϊδαρίου
Tα Mουσεία του Πανεπιστημίου Aθηνών
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oι υπηρεσίες του Πανεπιστημίου Aθηνών για όλα τα μέλη του
Σύγχρονες φοιτητικές εστίες με όλες τις ανέσεις
Eυεργέτες και δωρητές του Πανεπιστημίου Aθηνών
Xρήσιμος οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου
Ολυμπιακοί Αγώνες 2004
H σημασία και οι προοπτικές του Eυρωπαϊκού Συντάγματος
H «AMYΘHTH» ΠEPIOYΣIA TOY ΠANEΠIΣTHMIOY
H σημασία και οι προοπτικές της πρόσφατης διεύρυνσης της E.E.
O Γενικός Γραμματέας του Πανεπιστημίου Aθηνών Kωστής Παλαμάς
Oι πτυχές ενός προαναγγελθέντος πολέμου
H αξιολόγηση δεν είναι πανάκεια
H πρακτική άσκηση των φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Kυπριακό πρόβλημα: προς μια βιώσιμη
και λειτουργική λύση;

Oι Διεθνείς Σχέσεις του Πανεπιστημίου Aθηνών
Yποτροφίες σε φοιτητές και πτυχιούχους
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
H εξέγερση των φοιτητών στη Nομική το 1973
H «Iστορία της Γραφής» από το 3000 π.X. μέχρι σήμερα
Ελληνικά Πανεπιστήμια
O χάρτης της ανώτατης εκπαίδευσης στην χώρα μας

Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
(Παλαιό Πανεπιστήμιο)

"ΤΕΧΝΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ"
Συμπόσιο και δρώμενα για τη Νεοελληνική σάτιρα

ΠAΛAIO XHMEIO
Aνακαινίζεται το κτήριο του Παλαιού Xημείου

"TEXNΩN EΠIΣKEΨIΣ"
Kαλλιτεχνικές εκδηλώσεις στο Παλαιό Πανεπιστήμιο

Aνακαινίζεται το κινηματοθέατρο
της Πανεπιστημιακής Λέσχης

Πανεπιστημιούπολη
Πέντε μεγάλα έργα αλλάζουν την εικόνα

ΕΚΠΑ: 165 χρόνια συνεχούς προσφοράς
στην επιστήμη και τα γράμματα

Πανεπιστημιακή Λέσχη
80 χρόνια προσφοράς στους φοιτητές

Pυθμίσεις για τα Πανεπιστήμια
Mεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Mέλη Δ.E.Π. στον ευρύτερο Δημόσιο Tομέα
Aιμοδοσία ή Aιμορραγία;

Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών

1/12/2003
του Σ. Ν. Κοδέλλα
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών

Σημαντική προσφορά στην έρευνα, τη διάσωση και την ψηφιοποίηση ιστορικού υλικού

Το Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου Αθηνών στεγάζεται σε ένα μεσοπολεμικό κτήριο, ιδιοκτησίας του Πανεπιστημίου, στην οδό Σκουφά 45. Σκοπός του Αρχείου είναι η διάσωση και σύγχρονη οργάνωση του αρχειακού υλικού 165 χρόνων, από την ίδρυση του Πανεπιστημίου Αθηνών (1837), ενώ παράλληλα λειτουργεί και ως κέντρο έρευνας διαθέτοντας μια μικρή βιβλιοθήκη, ένα αναγνωστήριο και μια κεντρική αίθουσα για σεμινάρια και εκδηλώσεις.
Το Ιστορικό Αρχείο ιδρύθηκε το 1991 ως ερευνητική και διοικητική υπηρεσία του Πανεπιστημίου. Ωστόσο, οι προσπάθειες για την ίδρυσή του είχαν ήδη αρχίσει το 1986 από τον καθηγητή Γ. Β. Δερτιλή. Μνημονεύοντας τα μέλη των Πρυτανικών Συμβουλίων που υποστήριξαν έως σήμερα τη λειτουργία του θα πρέπει να αναφερθούν τα ονόματα των Πρυτάνεων Μ. Σταθόπουλου, Π. Γέμτου, Κ. Δημόπουλου και Γ. Μπαμπινιώτη, καθώς και των Αντιπρυτάνεων Oικονομικού Προγραμματισμού και Ανάπτυξης Γ. Κριμπά, Γ. Φιλοκύπρου, Ι. Δρακόπουλου και Μ. Δερμιτζάκη.
Στο κείμενο που ακολουθεί παρουσιάζουμε το Ιστορικό Αρχείο, τους σκοπούς και τους στόχους του, μέσα από τις συνομιλίες που είχαμε με τον Πρόεδρο της Διοικούσας Επιτροπής του Ιστορικού Αρχείου Kαθηγητή Κώστα Γαβρόγλου αλλά και με τον Διευθυντή του Αρχείου Δρα. Παναγιώτη Κιμουρτζή.

«Το αρχείο του Πανεπιστημίου έως το 1991 βρισκόταν κατεσπαρμένο σε πολλά κτήρια, σε όσα αντιστοίχως είχε διασπαρεί το Πανεπιστήμιο κατά την σταδιακή γιγάντωσή του, ιδίως μετά τον μεσοπόλεμο. Επομένως, ένα πρώτο έργο του Ιστορικού Αρχείου ήταν ο εντοπισμός του αρχειακού υλικού. Και επειδή το υλικό ήταν τεράστιο, αποφασίστηκε να συγκεντρωθεί μεθοδικά, ανασυνθέτοντας τα επάλληλα οργανογράμματα του θεσμού. Με βάση αυτά προχώρησε η αναζήτηση του υλικού των παλαιότερων Τμημάτων και Διοικητικών Υπηρεσιών του Πανεπιστημίου. Η έκπληξη ήταν δυσάρεστη διότι το αρχειακό υλικό ήταν εντελώς αταξινόμητο. Έγγραφα του 19ου αιώνα συνυπήρχαν, χωρίς θεματολογική συνάφεια, με φακέλους πολύ πρόσφατων δεκαετιών. Έγινε όμως προσπάθεια και τελικώς κατορθώθηκε να αποκατασταθούν οι συνέχειες στο υλικό αυτό. Αλλά σε αρκετές περιπτώσεις οι δυσάρεστες διαπιστώσεις παρέμειναν, καθώς το υλικό είχε εσωτερικά κενά», υπογραμμίζει ο κ. Κιμουρτζής.Σήμερα το υλικό, οργανωμένο πια, φυλάσσεται κατά το μεγαλύτερο μέρος του, στο κτήριο του Αρχείου.
O υπεύθυνος του κτηρίου κ. Μιχάλης Χαχλάκης μας μίλησε για μία σειρά παρεμβάσεις που θα πρέπει να ολοκληρωθούν ώστε να συνεχίσει να ανταποκρίνεται στην σημαντική χρήση για την οποία έχει διατεθεί. Πληροφορηθήκαμε, ωστόσο, ότι η Πρυτανεία έχει εντάξει στις άμεσες προτεραιότητές της την επισκευή του κτηρίου.


Το Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου ΑΘηνών
Η συμβολή του Καθηγητή Γ. Δερτιλή
«Ήδη από το 1986», σημειώνει ο κ. Κιμουρτζής, «ο καθηγητής Γ. Δερτιλής είχε κάνει τις ακόλουθες διαπιστώσεις, τις οποίες ανακοίνωσε στις πανεπιστημιακές αρχές, ενόψει μάλιστα του εορτασμού των 150 ετών από την ίδρυση του Πανεπιστημίου:
Το Πανεπιστήμιο δεν τηρούσε γενικό αρχείο, όπως όφειλε βάσει του νόμου. Αρχείο, προσπαθούσαν να τηρήσουν οι υπηρεσίες του, καθεμία ξεχωριστά, αλλά οι προσπάθειές τους ήταν ενίοτε ατελείς και τις περισσότερες φορές απογοητευτικές. Μεγάλο μέρος του αρχειακού υλικού καταστρεφόταν συνειδητά.. Το υλικό αποθηκευόταν σε ακατάλληλους χώρους, ήταν εν μέρει κατεστραμμένο και εν συνόλω αταξινόμητο.Με άλλα λόγια ήταν ασυγκρότητο, συνήθως σε ογκώδεις στοίβες από λυτά έγγραφα. Η κατάσταση του αρχείου δημιουργούσε σοβαρότατες διοικητικές δυσλειτουργίες, δεν μπορούσαν να παρασχεθούν στοιχεία σε καθηγητές, πτυχιούχους, διοικητικό προσωπικό.
Η επιστημονική κοινότητα είχε αρχίσει να σχηματίζει αλγεινή εικόνα για την αρχειακή κατάσταση στο Πανεπιστήμιο, εξαιτίας της αδυναμίας του να ανταποκριθεί σε ερευνητικά αιτήματα. Η όλη ακαταστασία προσέθετε και σημαντικό οικονομικό βάρος, χώροι που θα μπορούσαν να διατεθούν σε άλλες χρήσεις καταλαμβάνονταν από μάζες χαρτιών.
Από το 1992, οπότε παραδόθηκε σε χρήση το κτήριο, το Ιστορικό Αρχείο, εργάσθηκε προς όλους τους άξονες λειτουργίας που είχε προσχεδιάσει. Συγκεκριμένα, το Ιστορικό Αρχείο συγκέντρωσε το αρχείο των ετών 1837-1970 και ολοκλήρωσε την πρώτη φάση του έργου της ψηφιοποίησής του. Επίσης, δημιούργησε ευρεία ερευνητική υποδομή για τη μελέτη της ιστορίας του Πανεπιστημίου. Εκπόνησε ειδικές έρευνες για τη νεότερη και σύγχρονη ιστορία της εκπαίδευσης και των επιστημών. Πραγματοποίησε γενικά ερευνητικά προγράμματα για τη νεότερη ελληνική και ευρωπαϊκή ιστορία και συνεργάστηκε με ευρωπαϊκά πανεπιστήμια και ιδρύματα σε συναφή επιστημονικά έργα. Συνέβαλε στην οργάνωση αρχείων άλλων πανεπιστημίων, οργανισμών και επιχειρήσεων, προκήρυξε υποτροφίες και διεξήγαγε σεμινάρια».

Η Διοικούσα Επιτροπή του Ιστορικού Αρχείου
Πρόεδρος: Κ. Γαβρόγλου
Αντιπρόεδρος: Ι. Καράκωστας
Μέλη: Κ. Σβολόπουλος
  Ν. Αλιβιζάτος
  Α. Λιάκος
  Ε. Μπουρνόβα
  Γ. Πανούσης
  Α. Παπαδία-Λάλα
  Σ.Παπασταυρίδης
  Θ. Σφηκόπουλος
  Γ. Χριστοδούλου
Έρευνα
Μία από τις βασικές δραστηριότητες του Ιστορικού Αρχείου είναι η ερευνητική. Το διοικητικό και το αρχειονομικό έργου του αλλησυμπληρώνεται με το ερευνητικό. Με το πολύτιμο υλικό που διαθέτει και τις συμπληρωματικές πηγές που συγκεντρώνει, είναι σε θέση να εξετάζει πρωτίστως έναν θεμελιώδη θεσμό της ελληνικής κοινωνίας, όπως είναι το Πανεπιστήμιο Αθηνών, να τον μελετά στο πλαίσιο και σε συνδυασμό με ένα σύνολο ιστορικών προβλημάτων και θεμάτων με τα οποία είναι συνδεδεμένη η ιστορία των πανεπιστημίων, και να τον μελετά πάντοτε, συγκριτικά με την ιστορία των άλλων επιστημονικών θεσμών. Η διδασκαλία αποτελεί μία από τις σημαντικές δραστηριότητες των ερευνητών και σήμερα διδάσκονται μαθήματα στο ΜΙΘΕ, και στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Στο Ιστορικό Αρχείο εργάζονται ο ερευνητής Π. Κιμουρτζής, και οι ερευνήτριες Α. Διάλα, Α. Μανδυλαρά, Ν. Μαρωνίτη, όλοι κάτοχοι διδακτορικών σε θέματα που άπτονται και με την ιστορία των πανεπιστημίων.
Ψηφιοποίηση των Αρχείων

Πολύτιμο υλικό έχει ήδη διασωθεί και βρίσκεται ταξινομημένη στο Αστορικό Αρχείο
Σε εξέλιξη βρίσκεται η ψηφιοποίηση των αρχείων. Συγκεκριμένα, μέχρι στιγμής έχουν ψηφιοποιηθεί και ταξινομηθεί ηλεκτρονικά 320.000 έγγραφα, ενώ οι ψηφιοποιημένες εικόνες των εγγράφων έχουν υποβληθεί σε επεξεργασία, ώστε να είναι εύκολη η ανάγνωσή τους από οθόνη Η/Υ και να μπορούν να αναπαραχθούν με ευκρίνεια από εκτυπωτή. Η ψηφιοποίηση του αρχειακού υλικού αποτελεί ένα έργο που ανταποκρίνεται στην πρακτική που ακολουθούν -επί μία δεκαπενταετία ήδη- σημαντικά ξένα πανεπιστήμια αλλά και στο αυξανόμενο διεθνές ενδιαφέρον για το ερευνητικό πεδίο της ιστορίας των πανεπιστημίων και της θεσμικής ανάπτυξης της γνώσης.
Ωστόσο, όπως μας πληροφορούν οι ερευνητές του Ιστορικού Αρχείου, προκειμένου να ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση του συνόλου του υλικού που απόκειται στους χώρους του (περίπου 1.600.000 σελίδες) εντός της προσεχούς 3ετίας, απαιτείται πρόσθετο ανθρώπινο δυναμικό και, βεβαίως, ενίσχυση του ήδη υπάρχοντος εξοπλισμού. Σε αυτόν το τομέα ρόλο συντονιστεί έχει ο κ. Σάββας Κιναμπάς.
«Το Πανεπιστήμιο μπορεί να φέρει σε πέρας τόσο το έργο της ψηφιοποίησης, όσο και άλλες παράλληλες εργασίες (αρχεία άλλων πανεπιστημίων και οργανισμών). Θα καταφέρει επίσης με τον τρόπο αυτόν να γίνει ένα κέντρο που θα βοηθήσει στη διάσωση της πολύτιμης πανεπιστημιακής μας κληρονομιάς σε όλη την Ελλάδα, προσφέροντας τεχνογνωσία και εξοικονομώντας πόρους και προπαντός χρόνο από τα ιδρύματα που θα ξεκινήσουν από τώρα και στο εξής τις ανάλογες δράσεις τους» σημειώνει ο κ. Κιμουρτζής.

Το Ιστορικό Αρχείο κατάφερε μέσα και από την βοήθεια της κεντρικής διοίκησης του Πανεπιστημίου να είναι ανάμεσα στα προγράμματα που έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Κοινωνία της Πληροφορίας: Τεκμηρίωση, αξιοποίηση και ανάδειξη του ελληνικού πολιτισμού" που είχε προκηρύξει το Υπουργείο Πολιτισμού.

Κώστας Γαβρόγλου: «Το Ιστορικό Αρχείο ως κέντρο σύγχρονης διαχείρισης των αρχείων, έρευνας και διδασκαλίας»
O Πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Ιστορικού Αρχείου, Καθηγητής Κώστας Γαβρόγλου μας λέει: «Το Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου Αθηνών έχει δημιουργηθεί εδώ και δώδεκα χρόνια και η τωρινή Διοικούσα καλείται να συνεχίσει την εξαιρετική δουλειά που έχει γίνει και να βρει νέους τρόπους ανάπτυξης του Ιστορικού Αρχείου. Θα ήθελα, λοιπόν, να υπογραμμίσω ότι πολλοί συνάδελφοι έχουν κοπιάσει πάρα πολύ πριν από εμάς και ότι, όπως όλοι γνωρίζουμε, το Πανεπιστήμιο Αθηνών και τα μέλη του χρωστάμε την ίδρυση και τη λειτουργία του Ιστορικού Αρχείου στον Oμότιμο Καθηγητή Γ. Δερτιλή, τον οποίο η νέα Διοικούσα Επιτροπή ομοφώνως ανακήρυξε Επίτιμο Πρόεδρο. Θα ήθελα, επίσης, να είναι σαφές ότι όλα τα μέλη της νέας Διοικούσας Επιτροπής έχουν πλήρη συνείδηση του συστηματικού και επίπονου έργου που είχαν επιτελέσει τα μέλη των προηγούμενων Διοικουσών Επιτροπών. Θα πρέπει να αναφερθεί η σημαντική διοικητική υποστήριξη και υποδομή που έχει ήδη διαμορφωθεί από την κ. Μίνα Τσιωτάκη.
Θα ήθελα, επίσης, να τονίσω, ότι η λειτουργία του Αρχείου, πέρα από τις όποιες οικονομικές συμβολές εκτός Πανεπιστημίου, βασίστηκε πάρα πολύ στην οικονομική και διοικητική συμβολή του ίδιου του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η εκάστοτε Κεντρική Διοίκηση του Πανεπιστημίου, και ιδιαίτερα η σημερινή, έχουν εκφράσει ένα έντονο ενδιαφέρον για τις ανάγκες του Αρχείου. Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι πολύπλευρες δραστηριότητες του Ιστορικού Αρχείου εξασφαλίζονται με την εργασία και την επιμονή ενός ιδιαίτερα αξιόλογου ανθρώπινου δυναμικού που έχει επωμισθεί τις ερευνητικές αλλά και τις διοικητικές ευθύνες. Στο Ιστορικό Αρχείο αυτή τη στιγμή πραγματοποιούνται από τους ανθρώπους που προανέφερα ιδιαίτερα αξιόλογες έρευνες, όπως επίσης και ένα σύνολο άλλων εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.
Όσον αφορά τη δική μας λειτουργία ως νέα Διοικούσα του Αρχείου, καλούμαστε να συνεχίσουμε την πολύ καλή δουλειά που έχει ήδη γίνει αλλά και να θεσμοθετήσουμε τη λειτουργία του Ιστορικού Αρχείου. Να διαμορφώσουμε, δηλαδή, εκείνες τις δομές ώστε να εξασφαλιστεί η θεσμική λειτουργία του Αρχείου. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να γίνει σαφές ποιες είναι οι δικές μας υποχρεώσεις ως Ιστορικού Αρχείου στο Πανεπιστήμιο, ποιες οι υποχρεώσεις του Πανεπιστημίου συνολικά στο Ιστορικό Αρχείο, ποια είναι τα όρια των πρωτοβουλιών μας κ.ο.κ. Είναι αυτονόητο ότι οι όποιες λειτουργίες πρέπει να γίνονται στο πλαίσιο αποφάσεων της Συγκλήτου. Η εξασφάλιση μιας θεσμικής λειτουργίας θα διευκολύνει τον ουσιαστικό προγραμματισμό αλλά και τον έλεγχο μας στο τέλος της θητείας μας. Αυτή τη θεσμική λειτουργία θα την βλέπαμε γύρω από τρεις άξονες.
O πρώτος άξονας έχει σχέση με τις πρωτοβουλίες που πρέπει να παρθούν για τη διάσωση του αρχείου του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ένα πολύ μεγάλο κομμάτι αυτού του αρχείου είναι ήδη καταγεγραμμένο και το σημαντικό τώρα είναι να δούμε τι γίνεται με τα διάφορα τμήματα αυτού του αρχείου. Έχει μεγάλη σημασία να είμαστε σε συνεχή επαφή με όλα τα Τμήματα. Το Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου Αθηνών θα μπορούσε ενδεχομένως να διαδραματίσει έναν συντονιστικό ρόλο για τα αντίστοιχα αρχεία των άλλων Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων. Η δική μας εκτίμηση είναι ότι τα άλλα Ιδρύματα δεν έχουν ακόμα ξεκαθαρίσει τι θα κάνουν με αυτή την υπόθεση και πιστεύουμε ότι εάν πάρουμε κάποιες πρωτοβουλίες αυτό θα βοηθήσει την ενεργοποίηση και των άλλων ιδρυμάτων, είτε με την ίδρυση αντίστοιχων θεσμών είτε με την δημιουργία ενός κεντρικού θεσμού στην Ελλάδα γύρω από το θέμα των Αρχείων των Πανεπιστημίων. Το σύνολο αυτών των δραστηριοτήτων αποτελεί μία εξαιρετικά σημαντική διοικητική πρωτοβουλία με υπεύθυνη την κ.Τάνια Σπυράκη.
O δεύτερος άξονας έχει σχέση με τις διαδικασίες ψηφιοποίησης και ηλεκτρονικής διαχείρισης αυτού του τεράστιου υλικού. Έχει ψηφιοποιηθεί περίπου το 1/5 και ελπίζουμε ότι στο επόμενο διάστημα θα επιταχυνθεί η ψηφιοποίηση και η δημιουργία ενός σύγχρονου ηλεκτρονικού καταλόγου. Ένα από τα βασικά προβλήματα που καλούμαστε να αποφασίσουμε είναι το είδος και τα χαρακτηριστικά της διαχείρισης μιας τόσο μεγάλης σε όγκο πληροφορίας και, ταυτοχρόνως, να είναι το μοντέλο διαχείρισης σύμφωνα με όσο συζητιόνται σήμερα σε αντίστοιχους Ευρωπαϊκούς θεσμούς. Για αυτές τις δραστηριότητες θα πρέπει να βρισκόμαστε σε στενή συνεργασία με συναδέλφους που έχουνε τις απαιτούμενες γνώσεις και έχουν ήδη εμπλακεί με διαδικασίες ψηφιοιποιήσεων.
O τρίτος άξονας δραστηριοτήτων σχετίζεται με τις ερευνητικές αλλά και διδακτικές δραστηριότητες του Ιστορικού Αρχείου. Βλέπουμε δηλαδή το Αρχείο να γίνεται ένα πολύπλευρο κέντρο έρευνας, ιστορικού και κοινωνιολογικού χαρακτήρα. Θα πρέπει να αρχίσουμε να διερευνούμε και τις δυνατότητες διδακτικής σχέσης με τα Τμήματα, όπου θα μπορούν οι ερευνητές που εργάζονται στο Αρχείο, αν τους ζητηθεί, να κάνουν κάποια μαθήματα σε κάποια Τμήματα, να δίνουν σεμινάρια και ενδεχομένως να οργανώνουν μαζί με επιμέρους Τμήματα κάποιες ημερίδες. Έτσι, θα γίνει δυνατή η δημιουργία ουσιαστικότερων σχέσεων ανάμεσα στο Ιστορικό Αρχείο και τα επιμέρους Τμήματα του Πανεπιστημίου.

Τα προσωπικά αρχεία των Καθηγητών του Πανεπιστημίου
Τα προσωπικά αρχεία των Καθηγητών αποτελούν για το Ιστορικό Αρχείο πολύτιμο υλικό από άποψη συναισθηματική και ερευνητική. Έτσι, γίνεται κάθε δυνατή προσπάθεια να εντοπίζονται όσα αρχεία αγνοούνται και να αιτούνται τα ήδη γνωστά, με τελική επιδίωξη να προστίθενται στον πανεπιστημιακό πλούτο. Ήδη, όπως μας πληροφορούν οι αρμόδιοι του Ιστορικού Αρχείου, έχουν προσκτηθεί ορισμένα πολύ μεγάλα αρχεία αυτής της κατηγορίας . Πρόκειται για τα αρχεία των καθηγητών Σπ. Λάμπρου, Α. Ανδρεάδη, Κ. Παππούλια, Θ. Βέικου και Μ. Μουτσούλα.
Βασικός στόχος είναι να εντοπισθούν όσο το δυνατόν περισσότερα από τα αρχεία των παλαιότερων καθηγητών, να απογραφούν ως προς τη θέση, το μέγεθος και το περιεχόμενό τους και, εφόσον οι σημερινοί τους κάτοχοι το επιθυμούν, να δωριθούν στο Ιστορικό Αρχείο. Αλλά και αν ακόμα για λόγους συναισθηματικούς οι σημερινοί κάτοχοι των αρχείων αυτών δεν θέλουν να τα αποχωρισθούν –στάση απολύτως κατανοητή– η τεχνολογία μπορεί να έλθει αρωγός και να ικανοποιήσει αισθήματα και ερευνητικές ανάγκες ταυτοχρόνως. Ένα φορητό σύστημα αποτύπωσης αρχειακού υλικού, ελάχιστου μεγέθους, μπορεί να παράγει μέσα σε πολύ λίγες ημέρες ένα ψηφιακό "αντίγραφο".
Όμως και τα προσωπικά αρχεία καθηγητών που τα τηρούν οι ίδιοι, είναι εξαιρετικά σημαντικά για την πανεπιστημιακή και την ευρύτερη επιστημονική ιστορία μας. Τα αρχεία αυτά, επίσης μπορούν με τους όρους που θα θέσει ο διαθέτης τους, να ενταχθούν στο Ιστορικό Αρχείο, είτε στην φυσική τους μορφή, είτε με την μορφή ψηφιακού "αντιγράφου".
Το Ιστορικό Αρχείο διαβεβαιώνει ότι θα σπεύσει αμέσως σε κάθε κάλεσμα που αναφέρεται σε αυτήν του τη δραστηριότητα. Και επειδή είναι πανεπιστημιακό αρχείο, θα εργαστεί με φροντίδα για το υλικό και σεβασμό για τον καθηγητή που το παρήγαγε.

Αρχή της σελίδας