ΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ ΤΟΥ ΕΚΠΑ

ΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ ΤΟΥ ΕΚΠΑ

Τα μουσεία του ΕΚΠΑ #99
Τα μουσεία του ΕΚΠΑ #62
Τα μουσεία του ΕΚΠΑ #50
Τα μουσεία του ΕΚΠΑ #49
Τα μουσεία του ΕΚΠΑ #48
Τα μουσεία του ΕΚΠΑ #47
Τα μουσεία του ΕΚΠΑ #46
Τα μουσεία του ΕΚΠΑ #45
Τα μουσεία του ΕΚΠΑ #44
Τα μουσεία του ΕΚΠΑ #43
Τα μουσεία του ΕΚΠΑ #42
Τα μουσεία του ΕΚΠΑ #41
Τα μουσεία του ΕΚΠΑ #40
Τα μουσεία του ΕΚΠΑ #39

Τα μουσεία του ΕΚΠΑ #50

15/7/2004
Κείμενο: Συντακτική Ομάδα
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

Τα μουσεία του ΕΚΠΑ



Tο Μουσείο Ορυκτολογίας και Πετρολογίας

Στο παρόν φύλλο παρουσιάζουμε το Μουσείο Oρυκτολογίας και Πετρολογίας, ένα από τα εντυπωσιακότερα μουσεία του Πανεπιστημίου Αθηνών. Διευθυντής του μουσείου είναι ο αν. καθηγητής Α. Κατερινόπουλος.
Πρόκειται όχι μόνο για την παλαιότερη ορυκτολογική - πετρογραφική συλλογή στην Ελλάδα αλλά επίσης για μία συλλογή διεθνούς εμβέλειας. Η σπουδαιότητα της συλλογής δεν οφείλεται μόνο στην παρουσίαση ιδιαίτερα αισθητικών δειγμάτων, αλλά και στην αφθονία και ποιότητα δειγμάτων ορυκτών από «κλασικές» θέσεις των τότε κρατών της Αυστρο-Oυγγρικής Μοναρχίας, της Γερμανικής Αυτοκρατορίας και της Τσαρικής Ρωσίας, κυρίως από τοποθεσίες που σήμερα έχουν εξαντληθεί και είναι γνωστές μόνο από τη βιβλιογραφία.
Σήμερα οι συλλογές των δειγμάτων του Μουσείου εκτίθενται σε ανεξάρτητο χώρο μέσα στο κτηριακό συγκρότημα του Τμήματος Γεωλογίας.

Mοναδικό δείγμα χαλαζία (ποικιλία καπνίας)Ιστορικά στοιχεία
Oι συλλογές του Μουσείου Oρυκτολογίας και Πετρολογίας δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο της Φυσιογραφικής Εταιρείας, που ιδρύθηκε το έτος 1835. Από το έτος 1982 το Μουσείο Oρυκτολογίας και Πετρολογίας υπάγεται στο τμήμα Γεωλογίας μαζί με τον ομώνυμο Τομέα.
Καθηγητές Oρυκτολογίας και Πετρολογίας και σχετικών εδρών του περασμένου αιώνα ήσαν οι Η. Μητσόπουλος, (1845–1892) και Κ. Μητσόπουλος (1845–1910), που χρημάτισαν και διευθυντές του ομώνυμου Μουσείου, την ίδια περίοδο. Το έτος 1910 εξελέγη καθηγητής Oρυκτολογίας και Πετρολογίας ο Κ. Κτενάς (1912–1935). Τον διαδέχθηκε ως καθηγητής Oρυκτολογίας και Πετρολογίας ο Γ. Γεωργαλάς (1936– 1946) και στη συνέχεια ως καθηγητές της ίδιας έδρας οι Α. Γεωργιάδης (1946–1965) και Γ. Μαράκης (1973–1993), που ήσαν και διευθυντές του ομώνυμου Μουσείου. Με τον νόμο 1268/82 ιδρύθηκε η Σχολή Θετικών Επιστημών, στην οποία υπάγεται το Τμήμα Γεωλογίας, όπου ανήκει ο Τομέας Oρυκτολογίας και Πετρολογίας, στο οποίο προσαρτάται το ομώνυμο Μουσείο. Ακολούθως, ορίζεται Πρόεδρος της Τριμελούς Διοικούσας Επιτροπής του Μουσείου ο καθηγητής Κ. Σιδέρης. Το έτος 2000 εξελέγη Διευθυντής του Μουσείου ο αν. καθηγητής Α. Κατερινόπουλος.
Το Μουσείο Oρυκτολογίας και Πετρολογίας στεγάστηκε, μέχρι το έτος 1979, στο κτήριο της οδού Ακαδημίας, μεταξύ των οδών Μασσαλίας και Σίνα (σήμερα κτήριο Κωστή Παλαμά), οπότε οι συλλογές του μεταφέρθηκαν στην Πανεπιστημιούπολη (¶νω Ιλίσια) όπου και παρέμειναν αποθηκευμένες έως το 1996. Σε μια προσπάθεια επισκευής των ξύλινων προθηκών του 19ου αιώνα, οι συλλογές υπέστησαν σημαντικότατη ζημιά (αφού όλα σχεδόν τα δείγματα χωρίστηκαν από τις ετικέτες τους), ενώ ένας αριθμός δειγμάτων καταστράφηκε.
Το έτος 1997, με εντολή του Διευθυντή του Τομέα, καθηγητή Εμμανουήλ Μπαλτατζή, ανετέθη στον αν. καθηγητή Α. Κατερινόπουλο η εξαρχής αναγνώριση και σύγχρονη ταξινόμηση των δειγμάτων του Μουσείου, με σκοπό την επαναλειτουργία του. Σε αυτή του την προσπάθεια είχε τη βοήθεια του Δρ. γεωλόγου Π. Βουδούρη και της γεωλόγου Θ. Ταγματάρχη, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Κ. Σιδέρη, τότε Προέδρου του Τμήματος Γεωλογίας. Τα εγκαίνια της επαναλειτουργίας του Μουσείου έγιναν στις 7 Φεβρουαρίου 2000.

Περιγραφή του Μουσείου
Η πρώτη αίθουσα δημιουργεί στον επισκέπτη αίσθημα θαυμασμού, γιατί την κοσμούν επτά σύγχρονες κρυστάλλινες προθήκες, εσωτερικά φωτισμένες, στις οποίες παρουσιάζονται δείγματα ορυκτών υψηλής αισθητικής, μερικά από τα οποία συγκαταλέγονται στα καλύτερα του κάθε είδους.
Η δεύτερη αίθουσα έχει κυρίως διδακτικό χαρακτήρα. Σε τρεις εντοιχισμένες προθήκες παρουσιάζονται δείγματα και επεξηγηματικά κείμενα για την κατανόηση της έννοιας των ορυκτών, των πετρωμάτων, των μεταλλευμάτων και των βιομηχανικών ορυκτών.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι στην ανατολική πλευρά της αίθουσας έχει διαμορφωθεί σκοτεινός θάλαμος, όπου βρίσκεται η πιο εντυπωσιακή ίσως προθήκη του Μουσείου. Σε αυτήν εκτίθεται μια συλλογή, από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη, με φθορίζοντα και φωσφορίζοντα ορυκτά. Το φαντασμαγορικό θέαμα της φωταύγειας των ορυκτών προκαλεί ο φωτισμός των δειγμάτων με λυχνίες υπεριώδους φωτός, μικρού, μέσου και μεγάλου μήκους κύματος.
Στην τρίτη αίθουσα ο επισκέπτης συναντά τις βαριές, ξύλινες προθήκες του 19ου αιώνα. Oι τοίχοι καλύπτονται από ψηλές όρθιες προθήκες, ενώ στο εσωτερικό της αίθουσας υπάρχουν χαμηλές κεκλιμένες προθήκες όπου βρίσκεται η συστηματική συλλογή. Η διακόσμηση της αίθουσας εναρμονίζεται πλήρως με τα εκθέματα του Μουσείου, τα περισσότερα από τα οποία χρονολογούνται από τον 19ο αιώνα.
Στην είσοδο της αίθουσας βρίσκονται δύο αυτόφωτες, οριζόντιες προθήκες, που περιέχουν εντυπωσιακά δείγματα του ορυκτού χαλαζίας. Η μία περιέχει ένα δείγμα 60 περίπου cm με διαφανείς κρυστάλλους της ποικιλίας «ορεία κρύσταλλος» από το Αρκάνσας των Η.Π.Α. και η δεύτερη γεώδη της ποικιλίας «αμέθυστος» από τη Βραζιλία.
Η συστηματική συλλογή ορυκτών παρέχει στον επισκέπτη τη δυνατότητα να γνωρίσει την ποικιλία των ορυκτών αφού εκτίθενται περίπου 2.500 δείγματα αντιπροσωπευτικά για περισσότερα από 700 είδη ορυκτών, ταξινομημένων σε σύγχρονη βάση.
Ξεχωριστή θέση έχει στο βάθος της αίθουσας η προθήκη με ραδιενεργά ορυκτά. Η προστασία από την ακτινοβολία είναι πλήρης, αφού η προθήκη καλύπτεται με φύλλα μολύβδου και ειδικές μολυβδυάλους. Η παρατήρηση των ορυκτών γίνεται από καθρέφτη, ώστε να μη χρειάζεται να πλησιάσει ο παρατηρητής την προθήκη.
Δύο προθήκες περιέχουν πολύτιμους λίθους ακατέργαστους και επεξεργασμένους, μία χαμηλή προθήκη περιέχει αντίγραφα σφραγιδολίθων διαφόρων εποχών, καθώς και αποτυπώματά τους σε καθαρό άργυρο, ενώ η πέμπτη περιέχει ένα μοναδικό δείγμα χαλαζία (ποικιλία καπνίας) με μορφή σκήπτρου, το μεγαλύτερο γνωστό δείγμα παγκοσμίως.
Το πετρογραφικό τμήμα του Μουσείου εκτίθεται σε προθήκες τοίχου, στο δυτικό τμήμα της αίθουσας.
Στην ίδια αίθουσα υπάρχει ειδικό αφιέρωμα στο ηφαίστειο της Σαντορίνης με πλούσιο φωτογραφικό υλικό, που συνοδεύεται από σχετικά κείμενα και δείγματα.
Στο Μουσείο υπάρχει ακόμα μία αίθουσα διαλέξεων και προβολών, όπου παρουσιάζονται ενημερωτικές video-ταινίες ορυκτολογικού, πετρογραφικού και γεωλογικού περιεχομένου ενώ σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους υπάρχουν τα γραφεία και τα ιστορικά αρχεία του Μουσείου, εργαστήριο αναγνώρισης ορυκτών και αποθήκες.


Αρχή της σελίδας