ΘEΜΑΤΑ

ΘEΜΑΤΑ

O Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος B΄
Επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών

Eκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος
Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο της Π.O.Σ.Δ.Ε.Π.
Eκλογές για την ανάδειξη των νέων Πρυτανικών Aρχών
O BOTANIKOΣ KHΠOΣ TOY ΠANEΠIΣTHMIOY AΘHNΩN
Πρόγραμμα Bιβλιοθηκών
Mεγάλη συμβολή στην εδραίωση του Πανεπιστημίου
Έκδοση λευκωμάτων με την ιστορία των Σχολών του Πανεπιστημίου μας
H Διάσκεψη της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή
Tο Iστορικό Aρχείο Tου Πανεπιστημίου Aθηνών
Aνανεώνεται λειτουργικά και αισθητικά ο ιστότοπος του Πανεπιστημίου
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές
Oδηγίες για τη νέα γρίπη Α (Η1Ν1) για φοιτητές, Δ.Ε.Π. και λοιπό προσωπικό του Πανεπιστημίου Αθηνών
Tο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης
Eθνικό και Kαποδιστριακό Πανεπιστήμιο Aθηνών
Ποιο είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Α(Η1Ν1)
Hμερίδα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών με θέμα: «Η κατάσταση στον Ασωπό»
Eλληνικοί υγροβιότοποι διεθνούς σημασίας
Tο «χρονολόγιο» του Πανεπιστημίου Aθηνών
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στο φεστιβάλ Επιστήμης και Τεχνολογίας
Tο Παλαιστινιακό ζήτημα
Tο Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
Mία νέα συνιστώσα εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
Οι Βιβλιοθήκες του Πανεπιστημίου Αθηνών
Ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση και η ανακαίνιση της πίσω πτέρυγας του κεντρικού κτηρίου του Πανεπιστημίου Αθηνών
Εκδήλωση της Συνόδου των Ελληνικών Πανεπιστημίων για την Έρευνα μέσω των E.Λ.K.E.
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (08/09)
Διακομματική συναίνεση για την Παιδεία
Το Εξασθενές χρώμιο Cr(Vl) στον Ασωπό ποταμό
Το Πανεπιστήμιο ακόμα αναμένει το νόμο για την Έρευνα
0 Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Επίτιμος Διδάκτωρ
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Απολογισμός έργου του Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου
Το Πανεπιστήμιο και η προστασία του Περιβάλλοντος
Προσβασιμότητα για όλους τους φοιτητές
Το ΟΧΙ της πανεπιστημιακής κοινότητας στους κατακτητές
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (07/08)
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στην Εβδομάδα Επιστήμης και Τεχνολογίας
Το πρόγραμμα εκπαίδευσης παλιννοστούντων και αλλοδαπών μαθητών
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων
Η διαχείριση των υδάτινων πόρων
Παλαιό Χημείο
Φάκελος Υγεία
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Πώς βλέπουν οι πρωτοετείς φοιτητές το Πανεπιστήμιο Αθηνών
Ημερίδα για το Περιβάλλον και την Υγεία
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Aνασυγκροτούνται και εκσυγχρονίζονται οι Bιβλιοθήκες
Mέλη του Πανεπιστημίου στον αγώνα της απελευθέρωσης
Δημοτικές Eκλογές 2006
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (06/07)
ΤΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ: Μια διαδρομή στον χρόνο και στη σκέψη
Quo vadis Universitas?
H αξιοποίηση και διαχείριση της ακίνητης περιουσίας
Tα μεγάλα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tα Eκτυπωτικά Kέντρα του Πανεπιστημίου Aθηνών
H Κεντρική Βιβλιοθήκη της Σχολής Θετικών Επιστημών
Φοιτητικές εκλογές 2006
Το νέο κτήριο του Διδασκαλείου Ελληνικής Γλώσσας
H Bιβλιοθήκη της Φιλοσοφικής Σχολής
Φυσικό αέριο στην Πανεπιστημιούπολη
Tο πόρισμα της Eπιτροπής Bερέμη για τα Πανεπιστήμια
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tο Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Αρεταίειο Νοσοκομείο: το πρώτο πανεπιστημιακό νοσοκομείο
Τιμητική εκδήλωση για τους αριστεύσαντες φοιτητές
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών τίμησε για 5η χρονιά τα αφυπηρετούντα μέλη του
100 χρόνια προσφοράς του Aιγινητείου Nοσοκομείου
H ζωή στις φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Σε πλήρη εξέλιξη τα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή (2005)
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών στην "Eβδομάδα Eπιστήμης και Tεχνολογίας"
Tα Eρευνητικά Πανεπιστημιακά Iνστιτούτα του Πανεπιστημίου Aθηνών
Έκθεση για τα Kέντρα του Eλληνισμού στο Πολιτιστικό Kέντρο «K. Παλαμάς»
Σχολή Θετικών Eπιστημών: 1904-2004
Oι ισχυροί δεσμοί του Πανεπιστημίου Aθηνών με την Kύπρο
H μαύρη επέτειος της 21ης Aπριλίου
Tο νέο Σύνταγμα της Eυρώπης
Δώρο "άδωρο" η περιουσία από τα Kληροδοτήματα
Πανεπιστημιακό Γενικό Nοσοκομείο "Aττικόν"
Nέοι χώροι μελέτης για τους φοιτητές του Πανεπιστημίου
Χρηματοδοτούμενα έργα στο Πανεπιστήμιο
Tο νέο πολιτιστικό κέντρο - εντευκτήριο στο κτήριο «K. Παλαμάς»
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Tο μήνυμα του Πολυτεχνείου σήμερα
Tο Eυγενίδειο Θεραπευτήριο
του Πανεπιστημίου Aθηνών

Oι νέες υπερσύγχρονες φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
Πανεπιστημιακό Γυμναστήριο
Πρόγραμμα Σωκράτης / Έρασμος
"Ο Ελληνισμός της Αυστραλίας" στο Πανεπιστήμιο ΑΘηνών
Tο Πανεπιστήμιο γιόρτασε την ένταξη της Kύπρου στην Eυρωπαϊκή Ένωση
O Noam Chomsky επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών
Tελικό Σχέδιο Aνάν
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tο Aρχαιολογικό Πάρκο της Πανεπιστημιούπολης
Tα έργα τέχνης του Πανεπιστημίου Aθηνών
Eθνικές Eκλογές 7ης Mαρτίου 2004
"Aττικό" Nοσοκομείο Xαϊδαρίου
Tα Mουσεία του Πανεπιστημίου Aθηνών
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oι υπηρεσίες του Πανεπιστημίου Aθηνών για όλα τα μέλη του
Σύγχρονες φοιτητικές εστίες με όλες τις ανέσεις
Eυεργέτες και δωρητές του Πανεπιστημίου Aθηνών
Xρήσιμος οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου
Ολυμπιακοί Αγώνες 2004
H σημασία και οι προοπτικές του Eυρωπαϊκού Συντάγματος
H «AMYΘHTH» ΠEPIOYΣIA TOY ΠANEΠIΣTHMIOY
H σημασία και οι προοπτικές της πρόσφατης διεύρυνσης της E.E.
O Γενικός Γραμματέας του Πανεπιστημίου Aθηνών Kωστής Παλαμάς
Oι πτυχές ενός προαναγγελθέντος πολέμου
H αξιολόγηση δεν είναι πανάκεια
H πρακτική άσκηση των φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Kυπριακό πρόβλημα: προς μια βιώσιμη
και λειτουργική λύση;

Oι Διεθνείς Σχέσεις του Πανεπιστημίου Aθηνών
Yποτροφίες σε φοιτητές και πτυχιούχους
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
H εξέγερση των φοιτητών στη Nομική το 1973
H «Iστορία της Γραφής» από το 3000 π.X. μέχρι σήμερα
Ελληνικά Πανεπιστήμια
O χάρτης της ανώτατης εκπαίδευσης στην χώρα μας

Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
(Παλαιό Πανεπιστήμιο)

"ΤΕΧΝΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ"
Συμπόσιο και δρώμενα για τη Νεοελληνική σάτιρα

ΠAΛAIO XHMEIO
Aνακαινίζεται το κτήριο του Παλαιού Xημείου

"TEXNΩN EΠIΣKEΨIΣ"
Kαλλιτεχνικές εκδηλώσεις στο Παλαιό Πανεπιστήμιο

Aνακαινίζεται το κινηματοθέατρο
της Πανεπιστημιακής Λέσχης

Πανεπιστημιούπολη
Πέντε μεγάλα έργα αλλάζουν την εικόνα

ΕΚΠΑ: 165 χρόνια συνεχούς προσφοράς
στην επιστήμη και τα γράμματα

Πανεπιστημιακή Λέσχη
80 χρόνια προσφοράς στους φοιτητές

Pυθμίσεις για τα Πανεπιστήμια
Mεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Mέλη Δ.E.Π. στον ευρύτερο Δημόσιο Tομέα
Aιμοδοσία ή Aιμορραγία;

Tο μήνυμα του Πολυτεχνείου σήμερα

15/11/2004
του Σ.Ν. Κοδέλλα
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

17 Nοεμβρίου 1973: 31 χρόνια μετά την εξέγερση των φοιτητών

Tο μήνυμα του Πολυτεχνείου σήμερα

αυτά τα πρόσωπα δε βολεύονται παρά μόνο στον ήλιο,
αυτές οι καρδιές δε βολεύονται παρά μόνο στο δίκιο

Ρωμιοσύνη - Γιάννης Ρίτσος

17 Νοεμβρίου 1973: Oι μνήμες διατηρούνται νωπές, τι κι αν έχουν περάσει 31 χρόνια από τότε. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι ο χρόνος δεν άλλαξε τίποτα. Για όσα άλλαξαν και για όσα παρέμειναν τα ίδια, για τα μηνύματα που τότε πρωτοεκφράστηκαν και σήμερα επανανοηματοδοτούνται, μιλήσαμε με δύο από τους πρωταγωνιστές των γεγονότων, τον κ. Γιώργο Βερνίκο και τον κ. Δημήτρη Παπαχρήστο.

31 χρόνια μετά τα γεγονότα στο Πολυτεχνείο οι μνήμες διατηρούνται νωπέςΡωτήσαμε τον κ. Γιώργο Βερνίκο πώς βλέπει εκείνος τις εκδηλώσεις μνήμης για το Πολυτεχνείο σήμερα, καθώς και το νόημα των μηνυμάτων της εποχής εκείνης.

Πώς βλέπετε τις εκδηλώσεις εορτασμού για την επέτειο του Πολυτεχνείου;

Πρέπει να δούμε το Πολυτεχνείο σαν μια κοινή συνιστώσα η οποία έχει πάρα πολλές συνισταμένες. Υπάρχει η κοινή συνιστώσα του αντιδικτατορικού αγώνα και το αίτημα για ελευθερία και δημοκρατία. O καθένας όμως κουβαλάει τα δικά του βιώματα, τις δικές του ιδεολογικές και αξιοκρατικές καταβολές. Και φυσικά ο καθένας θέλει να εκφράζει αυτή την κοινή συνιστώσα με τον δικό του τρόπο. Αυτό γίνεται πολύ πιο έντονα αισθητό εάν επισκεφτεί κανείς αυτές τις ημέρες το Πολυτεχνείο και έρθει σε επαφή με νέους ανθρώπους και συζητήσει μαζί τους.

Τι εννοείτε όταν μιλάτε για «πολλές συνισταμένες»;

Η προσπάθεια μιας κοινωνίας να εκφραστεί από κοινού και να αμβλύνει τις διαφορές της συμβαίνει πάρα πολύ σπάνια και για το λόγο αυτό όταν συμβαίνει δίνει και την κορυφαία αίσθηση, αποτελώντας παράλληλα ένα επετειακό σημείο ανάμνησης. Δεν θα πρέπει να ξεχνούμε ότι μια κοινωνία απαρτίζεται από ανθρώπους με τελείως διαφορετικά συμφέροντα. O καθένας έχει τις δικές του απόψεις. Είναι δύσκολο, επομένως, να αντιληφθεί τον εορτασμό του Πολυτεχνείου με έναν ενιαίο τρόπο. Πιστεύω ότι κάτι τέτοιο δεν θα αντανακλούσε την πραγματικότητα και θα ήταν σε έναν μεγάλο βαθμό μια μορφή ευνουχισμού της ημέρας εκείνης, που θα την τοποθετούσε στο ίδιο επίπεδο με τις υπόλοιπες επετείους του έθνους μας. Το Πολυτεχνείο θέλει να κρατά μια ξεχωριστή θέση, ιδιαίτερα στην καρδιά και την ψυχή των νέων ανθρώπων.
Και αυτό το πετυχαίνει γιατί ακριβώς ο καθένας μπορεί να βρει τη μορφή εκείνη έκφρασης που του ταιριάζει καλύτερα. Και είναι πολλές αυτές οι μορφές έκφρασης. Ξέρετε, μου είναι πολύ εύκολο να πω ότι δεν συμφωνώ με την πορεία προς την Αμερικάνικη Πρεσβεία. Αλλά θα το θεωρούσα άδικο για πολλούς νέους ανθρώπους να τους επέβαλλες μια τέτοια απαγόρευση. Υπάρχουν νέοι άνθρωποι οι οποίοι εκφράζονται μέσα από αυτόν τον τρόπο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει κανείς να μην επισημαίνει ορισμένα πράγματα. Υπάρχει ένα πολύ ευαίσθητο σημείο ισορροπίας ανάμεσα στην προσπάθεια να μιμηθούμε κακέκτυπα ορισμένα γεγονότα που δεν επαναλαμβάνονται και από την άλλη να θέλουμε να τα ισοπεδώνουμε όλα απλώς σαν μια μνημειακή εορτή που δεν έχει καμία σχέση με το σήμερα. Το να ψάχνει να βρει κανείς αυτό το λεπτό σημείο είναι η μεγάλη πρόκληση. Είναι βασανιστικός και αρκετά επώδυνος ο προβληματισμός γύρω από αυτή την υπόθεση.
Το Πολυτεχνείο ο καθένας θα πρέπει να το εορτάζει με τον τρόπο που το αισθάνεται και το βιώνει. Θα απαιτούσα προσωπικά όλοι να έχουν στο μυαλό τους ξεκάθαρο ότι οι μορφές βίας προσβάλλουν και τους αγώνες εκείνης της εποχής αλλά και τη σημερινή νεολαία.

Τι μένει σήμερα από εκείνη την εξέγερση, εκείνη την εποχή;

Μένουν πάρα πολλά πράγματα. Μην ξεχνάμε ότι οι κοινωνικοί αγώνες έχουν συνέχεια, δεν σταματούν ποτέ. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι άνθρωποι γνωρίζουν εκείνα τα γεγονότα ή ότι τα κατανοούν. Ωστόσο, κάθε γενιά έχει τους δικούς της ηγέτες, διαμορφωτές της κατεύθυνσης που ακολουθεί ένας λαός. Σε αυτούς τους ανθρώπους που έχουν συνείδηση ότι η πρόοδος, ο πολιτισμός είναι μια αλυσίδα γεγονότων η 17η Νοέμβρη και όλος ο αντιστασιακός αγώνας με τις επιμέρους ημερομηνίες που έχει, και η κατάληψη της Νομικής και όλες οι αντιστασιακές οργανώσεις και οι δίκες που έγιναν, αποτελούν σημαντικούς κρίκους αυτής της αλυσίδας. Χωρίς αυτούς τους αγώνες δεν θα μπορούσαμε να έχουμε την ελευθερία και τη δημοκρατία που έχουμε σήμερα, η οποία μπορεί να μην είναι τέλεια -η σημερινή μας ζωή δεν έχει την ηθική διάσταση της δημοκρατίας που ήθελε ο αντιστασιακός αγώνας- αλλά δεν παύει να είναι πολύ πιο προωθημένη από εκείνη την εποχή. Υπάρχουν νέα προβλήματα και νέες προκλήσεις αλλά τα γεγονότα εκείνης της εποχής, όπως τα αντιμετωπίσαμε, σήμερα αποτελούν παρελθόν. O κόσμος αλλάζει ταχύτατα.

Ποιο νόημα και ποια θέση έχουν τα μηνύματα του Πολυτεχνείου στη σημερινή εποχή;

Τα μηνύματα του τότε πρέπει να τα πάρει κανείς μεταφορικά και να τα δει με τη διάσταση εκείνης της εποχής. Υπάρχουν σήμερα μηνύματα τα οποία είναι πολύ πιο επίκαιρα και ακουμπούν πολύ περισσότερο τον κόσμο από ό,τι τα μηνύματα εκείνης της εποχής. Δεν είναι όμως τυχαίο ότι ορισμένες ημερομηνίες έχουν τη δική τους βαρύτητα και το δικό τους νόημα. Έτσι και οι λέξεις παίρνουν τη φόρτιση με βάση τον χώρο και τον τόπο στον οποίο ελέχθησαν.

Κοιτάζοντας προς τα πίσω, πώς βλέπετε τα γεγονότα;

Υπάρχει η αίσθηση ότι είμαστε μια γενιά πολύ τυχερή που ζήσαμε αυτές τις μοναδικές εμπειρίες. Μας ένωσαν πάρα πολλά κοινά στοιχεία και είδαμε τους αγώνες μας -τουλάχιστον στο κοινό σημείο το οποίο μας ένωνε που δεν ήταν άλλο από την πτώση της χούντας και την επάνοδο της ελευθερίας- να πραγματώνονται. Και όλα αυτά χωρίς να χάσουμε τη ζωή μας.
Η άλλη διάσταση είναι ότι ο αγώνας ποτέ δεν τελειώνει. Είμαι από τους ανθρώπους που πιστεύουν ότι ο άνθρωπος γεννιέται, ζει και πεθαίνει αγωνιζόμενος προσαρμόζοντας κάθε φορά τους αγώνες του με βάση την εκάστοτε εποχή. Αισθάνομαι ότι υπάρχουν ακόμα αρκετά ανεκπλήρωτα οράματα εκείνης της γενιάς για τα οποία πρέπει να αγωνιστούμε. Και ξέρετε πολλές φορές αυτά τα οράματα ενώνονται με τα οράματα της σημερινής γενιάς. Υπάρχουν πανανθρώπινες αξίες οι οποίες ενώνουν τους ανθρώπους ανεξάρτητα από τις ηλικίες και την ιδιαίτερη κατάσταση που βρίσκεται ο καθένας.

Επεισόδια με την αστυνομία στα ΠροπύλαιαΠοια θεωρείτε ότι είναι τα γεγονότα-σταθμοί της εποχής εκείνης και ποιοι άνθρωποι σας έρχονται στο νου από εκείνη την εποχή;

Χρειάζεται να κάνουμε μια ιδιαίτερη μνεία στους καθηγητές Γιάγκο Πεσματζόγλου, Γιώργο – Αλέξανδρο Μαγκάκη και Δημήτρη Τσάτσο. Αλλά και σε μια σειρά άλλων καθηγητών που συμπαραστάθηκαν στους φοιτητές. Τα μαθήματα των καθηγητών αυτών σε πολύ κρίσιμες φάσεις διαδραμάτισαν σημαντικότατο ρόλο στο Πανεπιστήμιο. Ιδιαίτερη αναφορά θέλω επίσης να κάνω στην κηδεία του Γ. Παπανδρέου, στην κηδεία του Γ. Σεφέρη, στην Ελληνοευρωπαϊκή Κίνηση Νέων που την περίοδο '70-'72 συσπείρωσε τους φοιτητές, στα γεγονότα της Νομικής που ξεκίνησαν το φθινόπωρο του '72 και διήρκεσαν μέχρι τον Μάιο του '73, με αποκορύφωμα τις καταλήψεις της Νομικής που αποτελούν και τις κορυφαίες στιγμές του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος. Και το λέω αυτό σε μια αντιδιαστολή με το Πολυτεχνείο, γιατί το Πολυτεχνείο ήρθε αργότερα, όταν παιζόταν «πείραμα φιλελευθεροποίησης» του καθεστώτος με την κυβέρνηση Μαρκεζίνη. Η εξέγερση του Πολυτεχνείου συνιστά ένα ευρύτερο αντιδικτατορικό γεγονός που ξεπερνά τα όρια του φοιτητικού κινήματος. Η κορύφωση του φοιτητικού κινήματος είναι οι καταλήψεις της Νομικής. Συμμετοχή στον αγώνα δεν είχαν πολλοί, είχαν λίγοι. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι λίγοι δεν αποτελούσαν τη συνείδηση των πολλών γι' αυτό έχουν μείνει και στη μνήμη μας έτσι χαραγμένα αυτά τα γεγονότα.

Tο βιβλίο του κ. Bερνίκου για το ΠολυτεχνείοΘα λέγατε ότι στο βιβλίο σας «Όταν θέλαμε να αλλάξουμε την Ελλάδα» συμπυκνώνεται, αν έχει κάποιο νόημα ο όρος αυτός, η εμπειρία της εποχής εκείνης;

Έχει μια ιδιαίτερη σημασία αυτό το βιβλίο. Έχει τρία τμήματα. Το πρώτο έχει πάρα πολλά ντοκουμέντα. Το δεύτερο τμήμα έχει αφηγήσεις πολλών ανθρώπων που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στα γεγονότα εκείνα. Ένα τρίτο κομμάτι είναι τα δικά μου κείμενα, οι προσωπικές μου μαρτυρίες. Το βιβλίο θέλει να παίξει έναν ιδιαίτερο ρόλο στις καταγραφές που έχουν γίνει καθώς μετά κυρίως από τα γεγονότα της Νομικής η πλειοψηφία ή η ηγεσία, αν θέλετε, του φοιτητικού κινήματος πέρασε στις αριστερές οργανώσεις, σε αντίθεση με την προηγούμενη φάση, εκείνη που κράτησε μέχρι τον Μάιο του 1973, όπου τον κυρίαρχο λόγο στις εξελίξεις είχαν αυτοί που αποκαλούνται ανεξάρτητοι δημοκράτες φοιτητές. O ρόλος αυτών των φοιτητών σε μεγάλο βαθμό είχε μέχρι πρότινος υποτιμηθεί από τη βιβλιογραφία. Πιστεύω ότι το βιβλίο αυτό έρχεται να ισορροπήσει λίγο την πληροφόρηση γύρω από τα γεγονότα και το ρόλο που έπαιξαν οι αστοί αμφισβητίες.

Για τη δική του οπτική επάνω στα γεγονότα του Πολυτεχνείου και τις συνέπειές τους μας μίλησε ο κ. Δημήτρης Παπαχρήστος.

Ποια είναι η γνώμη σας για τις εκδηλώσεις μνήμης που έχουν υιοθετηθεί τα τελευταία χρόνια;

O χαρακτήρας των εκδηλώσεων που γίνονται τόσα χρόνια, λίγο έως πολύ έχει πλέον αλλοιωθεί. Σε αυτό έχουν συμβάλει σημαντικά τα Μ.Μ.Ε. αλλά και γενικότερα το κλίμα τρομοκρατίας που υπάρχει γύρω μας. Αφενός, αντιμετωπίζονται πλέον αυτές οι εκδηλώσεις περισσότερο ως θέαμα. Αφετέρου είναι και ορισμένοι που πηγαίνουν στην πορεία για να πετάξουν καμία μολότοφ ή να κάψουν μερικά αυτοκίνητα, με συνέπεια τα τελευταία χρόνια οι αστυνομικοί που παρευρίσκονται στην πορεία να πλησιάζουν σε αριθμό τους διαδηλωτές!
Εντούτοις, αυτές οι εκδηλώσεις μνήμης δεν μπορεί να μην γίνονται. Τριάντα χρόνια συν ένα, έστω και ένας θα κάνει την πορεία μέχρι την Αμερικάνική Πρεσβεία. Κάτι που ενοχλεί και στενοχωρεί ιδιαίτερα την Πρεσβεία και τον εκάστοτε Πρέσβη. Γι' αυτό και πιέζουν τις ελληνικές κυβερνήσεις και τα κόμματα προκειμένου να σταματήσουν αυτές οι εκδηλώσεις...
Η γιορτή του Πολυτεχνείου δεν θα μπορούσε για παράδειγμα να γίνει παρέλαση, μία ακόμα κρατική εορτή. Τα παιδιά θα μπέρδευαν τα πόδια τους την ώρα που θα στοιχίζονταν για να κάνουν διαδήλωση, γιατί το Πολυτεχνείο προτρέπει σε εξέγερση και σε ανυπακοή. Το Πολυτεχνείο έδωσε στον κόσμο τη δυνατότητα να αγωνιστεί, γιατί αυτή η μειοψηφία που μαζεύτηκε στο Πολυτεχνείο έλαμψε με την παρουσία της. Δεν φοβήθηκε, ήρθε σε άμεση σύγκρουση με τη χούντα.
Από την άλλη πλευρά, η επέτειος αυτή δεν μπορεί να είναι καν πένθιμη, νοσταλγική. Είναι μια ζωντανή μνήμη. Δεν έχουμε το δικαίωμα να ξεχάσουμε. Αυτά που προτείνονται τον τελευταίο καιρό, να βρούμε έναν άλλο τρόπο να γιορτάζεται, να πάμε στο Σύνταγμα, στην Ακρόπολη ή δεν ξέρω και εγώ πού αλλού, έχουν να κάνουν με το γεγονός ότι το Πολυτεχνείο για κάποιους είναι ενοχλητικό. Ενοχλεί και τις κυβερνήσεις μας πλέον, αφού δεν το έχουν πια ανάγκη το Πολυτεχνείο. Παλαιότερα που το είχαν ανάγκη μάς αγκάλιαζαν μέχρι ασφυξίας. Τώρα και αυτούς που μετείχαν στα κόμματα και έγιναν υπουργοί, ακόμα και αυτούς, το σύστημα τους κρατά απέξω. Το Πολυτεχνείο είναι επικίνδυνο γιατί καλεί σε αγώνα. Είναι ένα σημείο αναφοράς. Είναι ένας σταθμός ανεφοδιασμού για τα παιδιά που θέλουν να αντλήσουν εφόδια για να συνεχίσουν το δικό τους αγώνα.
Το Πολυτεχνείο τιμάται παντού και από όλους. Τα παιδιά θέλουν να μάθουν και αυτό το βλέπω κάθε χρόνο όταν πηγαίνω στα σχολεία και μιλώ μαζί τους. Το σύνθημα «Εδώ Πολυτεχνείο» λειτουργεί ως σύμβολο, ως ορόσημο.

Τα γεγονότα του Πολυτεχνείου έχουν σίγουρα για εσάς που τα ζήσατε μια ιδιαίτερη σημασία...

Επειδή το Πολυτεχνείο δεν ανήκει σε κανένα, ούτε σε αυτούς που το έκαναν, ανήκει σε όλους εκείνους που αγωνίζονται καθημερινά και συνεχίζουν από εκεί που δεν φτάσαμε εμείς. Πάντως, είναι και για εμάς μια πηγή έμπνευσης. Το Πολυτεχνείο έχει περάσει στη λογοτεχνία μας, στα τραγούδια, το θέατρο, τη μουσική. Πρόκειται για ένα ιστορικό γεγονός που δεν μπορεί να απαξιωθεί ούτε καν από εκείνους τους φθονερούς τιποτόφρονες και άκαπνους που το απαξιώνουν. Εκείνους που τώρα με τη δίκη της 17ης Νοέμβρη μας χρέωσαν ότι εμείς εκθρέψαμε και την τρομοκρατία. Σε λίγο θα μας ζητάνε και ευθύνες ή θα μας κάνουν να αισθανόμαστε κατηγορούμενοι.

Σας έχουμε ακούσει να μιλάτε για τη διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στην εξέγερση και την επανάσταση...

Πράγματι, άλλο πράγμα η εξέγερση και άλλο η επανάσταση. Η επανάσταση κινδυνεύει να αλλοιωθεί, να φθαρεί ή να μετατραπεί η ίδια σε εξουσία καταπιεστική, το έχουμε δει να συμβαίνει πολλές φορές στην ιστορία. Η εξέγερση είναι άπαξ. Μια τέτοια ήταν και το Πολυτεχνείο στα γεγονότα του οποίου βιώσαμε μια μοναδική αυτογνωσία. Μεγαλώσαμε μέσα σε τρεις μέρες. Αποκτήσαμε σωφροσύνη, σύνεση και ευθύνη.

Ποιο θα ήταν το κίνητρο για να παλέψουν οι νέοι σήμερα, με ποιο στόχο;

Σε παγκόσμιο επίπεδο έχουμε σήμερα μια δικτατορία, τη δικτατορία του Μπους, η οποία είναι οικονομική, στρατιωτική και πολιτισμική. Και η πολιτισμική είναι χειρότερη και από τη στρατιωτική και τους πολέμους. Διότι δημιουργεί το μοντέλο του μονοδιάστατου ανθρώπου, τον υπάκουο, φοβισμένο, τον άνθρωπο καταναλωτή. Το κίνημα που γεννήθηκε ενάντια στην παγκοσμιοποίηση είναι πρωτοφανέρωτο. Νομίζω ότι ανεπαίσθητα και υπόγεια διαμορφώνεται και αυτονομείται ξεπερνώντας τις αγκυλώσεις της παραδοσιακής Αριστεράς, που και αυτή βρέθηκε μετά το 1989 να μην ξέρει πώς να μιλήσει και τι να πει. Έτσι, αυτά τα νέα παιδιά που βγαίνουν στον δρόμο ενάντια στον πόλεμο, θα βγουν στους δρόμους για το δικαίωμα στην εργασία, για τη βελτίωση της εκπαίδευσης που πάσχει. Και βέβαια θα βγουν στους δρόμους για το δικαίωμα στην ελευθερία. Η ελευθερία μας σήμερα είναι κουτσουρεμένη και μάλιστα ορισμένοι το αποδέχονται στο όνομα της προστασίας μας. Αλλά από ποιους; Μετά την 11η Σεπτεμβρίου τείνει να διαμορφωθεί ένας κόσμος, όχι Oργουελικός, αλλά ακόμη χειρότερος. Ένας κόσμος ο οποίος είναι υποταγμένος και καταναλώνει ό,τι σκουπίδι του προσφέρουν για να γίνει και εκείνος στο τέλος σκουπίδι. Φτιάχνουν και ανθρώπινες χωματερές για να πετάνε όσους δεν αντέχουν το σύστημα, τον ανταγωνισμό, την αγορά. Και δημιουργούν και ενοχές του αποτυχημένου, λες και φταίνε αυτοί που είναι στην ανεργία. Δημιουργείται ένας κόσμος που δεν σκέφτεται, κανένας δεν θέλει σκεπτόμενους ανθρώπους. Λοβοτομούν τη μνήμη γιατί θέλουν ανθρώπους αμνήμονες, τους ενοχλεί που ορισμένοι άνθρωποι συνεχίζουν να σκέφτονται. Η μνήμη είναι ένα όπλο που αντιστέκεται στη φθορά του χρόνου και σε κάθε μορφή εξουσίας, γι' αυτό την εχθρεύονται.

Υπάρχουν, επομένως, αντιστοιχίες σε συμβολικό επίπεδο, αλλά και αναντιστοιχίες στο επίπεδο της πραγματικότητας;

Τα πράγματα είναι πολύ πιο δύσκολα από ό,τι ήταν για εμάς. Εμείς είχαμε να αντιμετωπίσουμε τη χούντα που φορούσε πηλήκιο και τώρα φαίνεται πόσο αστεία ήταν μπροστά σε αυτές τις αόρατες πολλαπλές χούντες που υπάρχουν σήμερα.
Αυτό που με ενοχλεί περισσότερο είναι αυτή η χούντα παραγωγής πολιτισμού που λειτουργεί βιομηχανικά και ιδεαλιστικά. Αυτή διαπερνά τα πάντα ανεπαίσθητα, αλλοιώνοντας τα έθνη, τις παραδόσεις και ισοπεδώνει την πολυπλοκότητα και την πολυμορφία του πλανήτη. Και μάλιστα εισπράττει από αυτό. Πουλά τα άχρηστα και βλαβερά υποπροϊόντα του καταναλωτικού πολιτισμού που παράγει και ταυτόχρονα εισπράττει. Γι' αυτό, θεωρώ, ότι είναι ο δούρειος ίππος της άλωσης των πολιτισμών και της πολυ-πολιτισμικότητας του πλανήτη.

Ποια αισθάνεστε ότι είναι η ευθύνη της γενιάς σας απέναντι στους νέους;

Πρέπει να τολμάμε και να αγωνιζόμαστε. Όποιος αγωνίζεται δεν έχει καιρό να απελπιστεί. Πρέπει όποια μνήμη έχουμε να τη δώσουμε στους νέους ανθρώπους και όχι να ρουφάμε τους νέους. Γιατί υπάρχουν και κάποιοι πρώην επαναστάτες που λένε «γίναμε κατεστημένο»... Όχι! Τα νέα παιδιά έχουν ανάγκη τη σκέψη μας και εμείς έχουμε ανάγκη τη δική τους. Η μια γενιά δεν στρέφεται εναντίον της άλλης. Μέσα από τον αγώνα ενώνονται οι γενιές και όσοι μένουν νέοι ή έχουν την αρρώστια της νιότης τουλάχιστον θα πεθάνουν μαχόμενοι. Είναι προτιμότερο να αγωνίζεται κανείς ακόμα και μάταια παρά να ζει μάταια. Στη χαμένη μας ζωή τίποτα δεν πάει χαμένο. Ό,τι έχει υπάρξει αληθινά δεν πρόκειται να χαθεί. Θα το βρουν μπροστά τους οι νέοι που έχουν γνώση και μνήμη.

Υπάρχουν πυρήνες αντίστασης σήμερα;

Βλέπω τους νέους να αγωνίζονται, τους νέους να σκέπτονται. Πρόκειται φυσικά για μειοψηφίες, όπως ήταν και η δική μας. Oι μειοψηφίες τραβάνε μπροστά και δικαιώνονται εκ των υστέρων. Είναι το άλας της γης και της ζωής. Η ανάγκη σπρώχνει τον άλλον να βγει να υπερασπιστεί για παράδειγμα την ελευθερία, το δικαίωμα στην εργασία, το δάσος, το νερό, τον αέρα.

Tο βιβλίο του κ. Παπαχρήστου για το ΠολυτεχνείοΠρόσφατα, σε συνέχεια της έκδοσης του 1993 «Εκ των Υστέρων, 19+1» κυκλοφόρησε το βιβλίο σας «Το Πολυτεχνείο ζει;» το οποίο χαρακτηρίσατε ως «μια συλλογική κατάθεση ψυχής». Θέλετε να μας πείτε δυο λόγια γι' αυτό;

Πρόκειται για μια συλλογική αποτίμηση κάπου ογδόντα ανθρώπων. Έκανα την επιμέλεια και έχω γράψει αρκετά από τα κείμενα. Ζήτησα από τους αθρώπους να γράψουν πώς βρέθηκαν σε αυτό το φοιτητικό κίνημα, σε αυτή την ιστορική δίνη. Πρόκειται για μια ανθολογία. Έχουν προστεθεί κείμενα που δημοσιεύθηκαν με αφορμή τα είκοσι χρόνια, ένα κεφάλαιο που είναι το χρονικό, κείμενα που δημοσιεύθηκαν για τα τριάντα χρόνια και επίσης για πρώτη φορά γίνεται χρήση τής έρευνας που έκανε το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών για τους νεκρούς. Δυο έρευνες για το τι γνωρίζουν τα παιδιά για το Πολυτεχνείο. Τέλος, συμπεριλαμβάνεται μια συνέντευξη-κατάθεση ψυχής του λοχία που γκρέμισε την πόρτα του Πολυτεχνείου. Υπάρχει και ένας ψηφιακός δίσκος με ηχητικά ντοκουμέντα από τον ραδιοσταθμό. Πρόκειται για ένα βιβλίο χρήσιμο ιδιαίτερα τους νέους.


Αρχή της σελίδας