Α.Φ. 074 [15/10/05]

Α.Φ. 074 [15/10/05]

50ή Σύνοδος των Πρυτάνεων
Το όραμα μιας ουσιαστικής αυτοδιοίκησης στα Α.Ε.Ι.
100 χρόνια προσφοράς του Aιγινητείου Nοσοκομείου
Συνέντευξη:
ΒΥΡΩΝ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

Φοιτητικά Νέα #74
Συνεργαζόμενα Πανεπιστήμια #74 - Tο Kρατικό Πανεπιστήμιο της Mόσχας
Ρεπορτάζ #74
Εργαστήρια - Κλινικές #74
Ειδήσεις - Επικαιρότητα #74
Βιβλία #74
Διεθνή #74
Από τη ζωή του Πανεπιστημίου μας #74
Συνέδρια - Συμπόσια - Εκδηλώσεις #74
Ημερολόγιο Οκτωβρίου
(15-31/10/2005)

Από την ιστορία του ΕΚΠΑ #74

100 χρόνια προσφοράς του Aιγινητείου Nοσοκομείου

15/10/2005
του Σ.Ν. Κοδέλλα
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

Eπίσημη τελετή εορτασμού για ένα από τα ιστορικότερα πανεπιστημιακά νοσοκομεία

100 χρόνια προσφοράς του Aιγινητείου Nοσοκομείου

Την Τετάρτη 12 Oκτωβρίου πραγματοποιήθηκε στη Μεγάλη Αίθουσα Τελετών του Πανεπιστημίου μας επίσημη τελετή εορτασμού για τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την έναρξη λειτουργίας του Αιγινητείου νοσοκομείου. O Πρύτανης καθηγητής Γ. Μπαμπινιώτης και ο Πρόεδρος της Εφορείας του Αιγινητείου καθηγητής Χρ. Στεφανάδης προσφώνησαν την εκδήλωση ενώ ο Πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής καθηγητής Γ. Κρεατσάς απεύθυνε χαιρετισμό. Oμιλητές στην εκδήλωση υπήρξαν ο διευθυντής της Νευρολογικής Κλινικής καθηγητής Δ. Βασιλόπουλος, ο διευθυντής της Ψυχιατρικής Κλινικής καθηγητής Κ. Σολδάτος καθώς και οι αναπληρωτές καθηγητές της Ιατρικής Σχολής κ. Δ. Πλουμπίδης και Ι. Ευδοκιμίδης. Στις ομιλίες τους ξεδίπλωσαν την ιστορία του Αιγινητείου νοσοκομείου από την ίδρυσή του μέχρι και σήμερα.

Ο Διονύσιος ΑιγινήτηςΣύντομο ιστορικό του Αιγινητείου νοσοκομείου

Τα χρήματα για την κατασκευή του Αιγινητείου νοσοκομείου προήλθαν από τον Διονύσιο Αιγινήτη (ή Χατζή, όπως ήταν το κανονικό του όνομα), ο οποίος υπήρξε καθηγητής της Ειδικής Νοσολογίας και Θεραπευτικής. O Αιγινήτης με τη διαθήκη του προέβλεπε ένα μέρος της περιουσίας του να διατεθεί για την ίδρυση καταστήματος για τη διδασκαλία των κλινικών μαθημάτων. Τα εγκαίνια του Αιγινητείου νοσοκομείου πραγματοποιήθηκαν στις 13 Μαρτίου 1905. Ωστόσο, ο πρώτος ασθενής είχε εισαχθεί ήδη μερικούς μήνες νωρίτερα, την 11η Σεπτεμβρίου 1904. Στα εγκαίνια υπήρχαν στο νοσοκομείο 24 κλίνες ενώ οι ασθενείς που εισάγονταν είχαν κυρίως νευρολογικά και ψυχιατρικά προβλήματα. Τα πρώτα χρόνια το νοσοκομείο είχε 25 άτομα για συνολικά 44 ασθενείς. Το Αιγινήτειο νοσοκομείο εφάρμοσε από την πρώτη στιγμή της ίδρυσής του αναγνωρισμένες θεραπευτικές μεθόδους. Oι γιατροί του Αιγινητείου είχαν αξιόλογο συγγραφικό έργο και παρουσία στις ευρωπαϊκές επιστημονικές εταιρείες.

Προσφώνηση του Πρύτανη καθηγητή κ. Γ. Μπαμπινιώτη

Μια μεγάλη ημέρα η σημερινή, γιορτάζουμε τα 100 χρόνια από την ίδρυση και τη λειτουργία του Αιγινητείου Νοσοκομείου, της Ψυχιατρικής και Νευρολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Θα ήθελα να εκφράσω τα συγχαρητήρια των Πρυτανικών Αρχών και της Συγκλήτου στους συναδέλφους οι οποίοι προσφέρουν τις υπηρεσίες τους, που θητεύουν σ' αυτόν τον χώρο και οι οποίοι, με το έργο που έχουν επιτελέσει και επιτελούν καθημερινώς, προβάλλουν την ελληνική επιστήμη και το Πανεπιστήμιό μας. Το Αιγινήτειο αποτελεί ένα παράδειγμα πανεπιστημιακής προσφοράς σε διάφορα επίπεδα.

Το Αιγινήτειο νοσοκομείο, όπως και το Αρεταίειο, αποτελεί προέκταση ενός κληροδοτήματος, το οποίο ανάγεται στον καθηγητή της Ιατρικής, τον αείμνηστο Διονύσιο Αιγινίτη. O Αιγινίτης, καθηγητής της Ιατρικής από το 1848 έως το 1884 διέθεσε την περιουσία του, τότε 200.000 δραχμές, ώστε μετά τον θάνατο της συζύγου του να έλθουν στο Πανεπιστήμιο και να ιδρυθεί ένα νοσοκομείο με το όνομά του για να γίνεται εκεί η εκπαίδευση των γιατρών καθώς και οι κλινικές εργασίες. Το 1891 ιδρύθηκε για πρώτη φορά έδρα Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1898, οι τότε Πρυτανικές Αρχές αποφάσισαν την ίδρυση Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου για τα ψυχικά νοσήματα, το 1900 αγόρασαν το οικόπεδο από τη Μονή Πετράκη, ξεκινάει η διαδικασία της ανεγέρσεως και το 1905 μία προσωπικότητα του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο περίφημος ιστορικός Σπυρίδων Λάμπρος, κάνει τα εγκαίνια του Αιγινητείου στη θέση που είναι μέχρι σήμερα. Μάλιστα ο αρχικός τίτλος με τον οποίο φέρεται στα Πρακτικά ότι θα ιδρυθεί κατά τα ισχύοντα την εποχή εκείνη είναι η ίδρυση «Φρενοκομείου». Τότε ακόμη η έννοια αυτή δεν είχε μια αρνητική και απαξιωτική χροιά όπως πήρε στα νεότερα χρόνια. Μην ξεχνάμε ότι οι φρένες έδωσαν τον «έχοντα σώας τας φρένας», τη λέξη «σώφρων», τη λέξη «εχέφρων», τη λέξη «φρονώ», τη λέξη «φρόνιμος», τη λέξη «φροντίς», όλα αυτά προέρχονται από το «φρένες», που είναι ήδη από τον Όμηρο μια πολύ ωραία λέξη, η οποία σιγά-σιγά απαξιώθηκε.

Tο Aιγινήτειο Nοσοκομείο σήμεραΤότε, λοιπόν, αποφασίστηκε να ιδρυθεί το φρενοκομείο και περνάμε δύο περιόδους: την πρώτη περίοδο όσο ακόμη δεν έχει γίνει διάκριση ανάμεσα σε Ψυχιατρική και Νευρολογία. Η διάκριση αυτή γίνεται το 1963. Μέχρι τότε, ξεκινώντας από το 1893, με πρώτο καθηγητή τον Μιχάλη Κατσαρά, που ήταν αυτός που έπεισε τον Διονύσιο Αιγινίτη να δώσει τα χρήματα για τον σκοπό αυτό, ακολούθησε ο καθηγητής Παμπούκης, ακολούθησε ο καθηγητής Πατρίκιος, όλα αυτά μέχρι το 1962 οπότε πια γίνεται η διαίρεση του χώρου σε Ψυχιατρική και Νευρολογία και έχουμε τον πρώτο καθηγητή Νευρολογίας, τον καθηγητή Σκαρπαλέζο, για να ακολουθήσουν οι Σπέγγος, Παπαγεωργίου, Δαλάκας και σήμερα ο συνάδελφος κ. Βασιλόπουλος, που έχει και τη διεύθυνση της Νευρολογικής Κλινικής. Στον χώρο της Ψυχιατρικής, πρώτος καθηγητής ο Κουρέτας, στη συνέχεια ο Φιλιππόπουλος και μετά αναλαμβάνει ο Κώστας Στεφανής, ο οποίος προσέφερε τις υπηρεσίες του και προήγαγε αυτόν τον χώρο επί 25 έτη. Ακολούθησε ο συνάδελφος κ. Χριστοδούλου, ο κ. Ραμπαβίλας και σήμερα τη διεύθυνση της Ψυχιατρικής Κλινικής έχει ο συνάδελφος ο κ. Σολδάτος.

Κυρίες και κύριοι, νομίζω ότι συνειδητοποιούμε κι εμείς οι οποίοι δεν είμαστε σε αυτόν τον χώρο, ότι όταν μιλάμε για τον άνθρωπο, αυτό που ξεχωρίζει και συνιστά υπαρξιακά τον άνθρωπο είναι το πνεύμα του, είναι ο νους, είναι η ψυχή του, το μυαλό του, η νόηση. Αυτόν τον ευαίσθητο χώρο υπηρετεί αυτή η επιστήμη με όλες τις δυσκολίες και με μια μεθοδολογία η οποία ανανεώνεται, η οποία περνά από δοκιμασίες. Oι συνάδελφοι μας προσπαθούν να μπουν στα άδυτα της ψυχής του ανθρώπου και να αντιμετωπίσουν λεπτεπίλεπτα προβλήματα, τα οποία δεν είναι συνήθη. Έτσι βλέπουμε και μια διαφορά στη μεθοδολογία που ξεκινάει από την υδροθεραπεία, τη λουτροθεραπεία, για να περάσει αργότερα στην ηλεκτροθεραπεία, τα ψυχοφάρμακα, την ψυχανάλυση, αλλά και τα ηλεκτροεγκεφαλογραφήματα και όλα τα μέσα που χρησιμοποιούντα σήμερα στη Νευρολογία.

Το Αιγινήτειο απετέλεσε με κοινή αναγνώριση μια μεγάλη προσφορά στην επιστήμη, αλλά και στο κοινωνικό σύνολο με τη νοσηλεία, με τη θεραπευτική διαδικασία. Θεωρώ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ότι αυτό που πέτυχαν οι συνάδελφοί μας καθηγητές είναι να αλλάξει σταδιακά η άποψη, η στάση και η συμπεριφορά του κοινωνικού συνόλου απέναντι στον ψυχασθενή, απέναντι στον άνθρωπο που πάσχει από τα ψυχικά νοσήματα. Κάποτε θεωρείτο, σε έναν βαθμό ίσως και σήμερα να θεωρείται, ντροπή να υπάρχει κάπου ένας άνθρωπος που αντιμετωπίζει ψυχικό νόσημα. Σήμερα έχουμε φτάσει να αντιμετωπίζουμε αυτούς τους ανθρώπους με διακριτικότητα και αποτελεσματικότητα, και, εν πάση περιπτώσει, το κοινωνικό σύνολο να έχει μια άλλη συμπεριφορά και αυτό οφείλεται στην επιστήμη. Είναι μια προσφορά του Πανεπιστημίου, του Αιγινητείου, το οποίο βγήκε και έξω από το νοσοκομείο και έχει περάσει σε μια σειρά από δραστηριότητες που βοηθούν σήμερα τους ανθρώπους που έχουν ψυχικά νοσήματα.

Θέλω να συγχαρώ τους συναδέλφους για τη δουλειά που κάνουν. Είμαστε υπερήφανοι για τη δουλειά που γίνεται στο Αιγινήτειο και ως Πρυτανικές Αρχές και ως Σύγκλητος είμαστε κοντά σας για να βοηθήσουμε να συνεχίσετε αυτό το έργο με την ίδια επιτυχία, με το ίδιο αποτέλεσμα και κύρος. Και πάλι συγχαρητήρια.

Eξωτερικό τμήμα του Aιγινητείου NοσοκομείουΠροσφώνηση του Προέδρου της Εφορείας του Αιγινητείου καθηγητή κ. Χρ. Στεφανάδη

Εκ μέρους της Εφορείας του Αιγινητείου Νοσοκομείου θα ήθελα να εκφράσω εκ βάθους τις ευχαριστίες μας για την παρουσία σας εδώ σήμερα για τον εορτασμό των 100 χρόνων από την ίδρυση ενός μεγάλου νοσοκομείου. Τα 100 χρόνια που πέρασαν, το Αιγινήτειο νοσοκομείο αποτέλεσε την κιβωτό της ελληνικής νευροψυχιατρικής επιστήμης. Ό,τι μεγάλο έγινε σε αυτή τη χώρα στον χώρο της ψυχιατρικής (από την κλινική νευρολογία έως τις πιο σύγχρονες μοριακές νευροεπιστήμες) ξεκίνησε από το Αιγινήτειο νοσοκομείο. Όλα έγιναν εφικτά γιατί εργάστηκαν σπουδαίοι επιστήμονες, μέσα από δυσκολίες αλλά πάντοτε νικηφόρα.

Πιστεύω ότι τα επόμενα 100 χρόνια σε αυτό το νοσοκομείο θα εργαστούν παραγωγικά και οι επερχόμενες γενεές, έτσι ώστε μετά από έναν αιώνα να μπορούμε και πάλι, σε μια ανάλογη τελετή, να έχουμε τον απολογισμό αυτών των κορυφαίων επιτευγμάτων.

Χαιρετισμός του Προέδρου της Ιατρικής Σχολής καθηγητή κ. Γ. Κρεατσά

Η Ιατρική Σχολή αισθάνεται υπερήφανη διότι σήμερα γιορτάζουμε τα 100 χρόνια επιτυχημένης λειτουργίας του Αιγινητείου νοσοκομείου. Είμαστε όλοι εδώ στην κατάμεστη αίθουσα του Πανεπιστημίου για να τιμήσουμε τους ήδη υπηρετήσαντες αλλά και υπηρετούντες καθηγητές, γιατρούς και επαγγελματίες της υγείας, οι οποίοι υπηρέτησαν και υπηρετούν όλα αυτά τα χρόνια στο Αιγινήτειο νοσοκομείο. Χιλιάδες φοιτητές μας έχουν εκπαιδευτεί στο νοσοκομείο αυτό μεταφέροντας τη γνώση τους σε όλα τα μέρη της Ελλάδος και όχι μόνο. Oι συνάδελφοι που υπηρέτησαν και υπηρετούν στο Αιγινήτειο μετέφεραν τη γνώση τους στους ειδικευόμενους ιατρούς οι οποίοι πραγματικά κοσμούν σήμερα νευρολογικές και ψυχιατρικές κλινικές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Τα μέλη Δ.Ε.Π. που εργάζονται στο νοσοκομείο έχουν μοναδική παρουσία από πλευράς ψυχιατρικής και νευρολογικής στον ελληνικό και διεθνή χώρο. Μια ματιά στην ηλεκτρονική βιβλιογραφία αρκεί για να δούμε τις πραγματικές δυνατότητες και το έργο των συναδέλφων.

Ένα, επίσης, σημαντικότατο κομμάτι της λειτουργίας του Αιγινητείου αναφέρεται στην κοινωνική του προσφορά. Oι ασθενείς που προσέρχονται καθημερινά στο νοσοκομείο αισθάνονται πραγματικά την άριστη προσέγγιση όλου του προσωπικού του νοσοκομείου.

Η Ιατρική Σχολή είναι υπερήφανη που έχει ένα τέτοιο νοσοκομείο.

Oμιλία του καθηγητή κ. Δ. Βασιλόπουλου για τη Νευρολογική Κλινική από το 1963 μέχρι σήμερα

Πρώτος καθηγητής νευρολογίας ο Σπύρος Σκαρπαλέζος, από το 1964. Μόλις ανέλαβε καθηγητής με τη βοήθεια του τότε υφηγητή και σήμερα καθηγητή και ακαδημαϊκού Κώστα Στεφανή, χτίσανε ένα τριώροφο κτήριο όπου στεγάστηκαν διαδοχικά όλα τα εργαστήρια της Κλινικής. Μέχρι το 1979, ένα χρόνο πριν φύγει, ίδρυε συνεχώς εργαστήρια τα οποία δραστηριοποιούνται μέχρι σήμερα. O Μιχάλης Σπέγγος διαδέχθηκε τον Σκαρπαλέζο ως έκτακτος καθηγητής το 1980 και έως το 1982. Η εποχή αυτή χαρακτηρίζεται από την προσπάθεια για μια ευ-λειτουργία της κλινικής και μια ευ-πρέπεια του προσωπικού. Το 1982 ο Κώστας Παπαγεωργίου εξελέγη καθηγητής. Άλλαξε την κτηριακή δομή του Αιγινητείου, ενίσχυσε σε εξοπλισμό όλα τα εργαστήρια και οργάνωσε νέα εργαστήρια. O καθηγητής Παπαγεωργίου αποχώρησε το 1997. Μετά την αποχώρησή του, καθηγητής εξελέγη ο κ. Μαρίνος Δαλάκας ο οποίος παραιτήθηκε μετά από μια μικρή περίοδο. Τη διεύθυνση ακολούθως ανέλαβε μέχρι και σήμερα ο καθηγητής κ. Δ. Βασιλόπουλος.

Oμιλία του καθηγητή κ. Κ. Σολδάτου για την Ψυχιατρική Κλινική από το 1963 μέχρι σήμερα

Η ακαδημαϊκή Ψυχιατρική αποκτά για πρώτη φορά στην Ελλάδα διακριτή ταυτότητα την εποχή του Δημητρίου Κουρέτα, που ήταν ένας εκ των τριών ψυχιάτρων που εισήγαγαν την ψυχανάλυση στη χώρα μας. Υπό την ηγεσία του καθιερώνεται η ανθρωπιστική προσέγγιση της ψυχικής διαταραχής χωρίς να παραμελούνται οι βιολογικές της διαστάσεις, τουλάχιστον αισθητά. Την περίοδο εκείνη λαμβάνουν χώρα καινοφανείς και καινοτόμες θεραπευτικές δραστηριότητες με προφανή στόχο την κινητοποίηση και την αναβάθμιση των συνθηκών διαβίωσης των ασθενών. Παρά το ολιγάριθμο προσωπικό την περίοδο εκείνη, η Κλινική με τη συμβολή κάποιων εθελοντών, κυρίως στον ρόλο του κοινωνικού λειτουργού, ανέπτυξε σημαντικό για την εποχή έργο, κυρίως κλινικό έργο αλλά και εκπαιδευτικό. Το κύριο μέρος των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων της Κλινικής αφορούσε την εκπόνηση διδακτορικών διατριβών. Όταν ο καθηγητής Στεφανής ανέλαβε τη διεύθυνση της Κλινικής υπηρετούσαν σε αυτήν έξι γιατροί, μια ψυχολόγος και τέσσερεις κοινωνικοί λειτουργοί. O καθηγητής Στεφανής παρέμεινε διευθυντής της Κλινικής για 25 χρόνια.

Μέσω των ερευνητικών ευρημάτων της δικής του περιόδου αλλά και του πολυδιάστατου τρόπου άσκησης της ψυχιατρικής, όπως και της εφαρμογής εμπνευσμένων εκπαιδευτικών και μετεκπαιδευτικών προγραμμάτων, επικράτησε στη χώρα μας μια βιο-ψυχοκοινωνική θεώρηση των ψυχολογικών και των ψυχιατρικών προβλημάτων. Κατά την περίοδο της διεύθυνσης της Κλινικής από τον καθηγητή Γ. Χριστοδούλου ιδρύθηκαν νέα εξωτερικά ιατρεία και άρχισε να λειτουργεί σε συνεργασία με τον O.ΚΑ.ΝΑ. το πρόγραμμα για την αντιμετώπιση του ουσιοεξαρτήσεων. Επίσης, εμπλουτίστηκε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα των ειδικευομένων ώστε να εναρμονιστεί με τα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η περίοδος της διεύθυνσης της Κλινικής από τον καθηγητή Α. Ραμπαβίλα χαρακτηρίζεται και αυτή από την παραγωγή σημαντικού κλινικού, εκπαιδευτικού και ερευνητικού έργου. Σήμερα τη διεύθυνση της Κλινικής έχει ο καθηγητής κ. Κ. Σολδάτος.


Αρχή της σελίδας