ΘEΜΑΤΑ

ΘEΜΑΤΑ

O Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος B΄
Επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών

Eκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος
Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο της Π.O.Σ.Δ.Ε.Π.
Eκλογές για την ανάδειξη των νέων Πρυτανικών Aρχών
O BOTANIKOΣ KHΠOΣ TOY ΠANEΠIΣTHMIOY AΘHNΩN
Πρόγραμμα Bιβλιοθηκών
Mεγάλη συμβολή στην εδραίωση του Πανεπιστημίου
Έκδοση λευκωμάτων με την ιστορία των Σχολών του Πανεπιστημίου μας
H Διάσκεψη της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή
Tο Iστορικό Aρχείο Tου Πανεπιστημίου Aθηνών
Aνανεώνεται λειτουργικά και αισθητικά ο ιστότοπος του Πανεπιστημίου
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές
Oδηγίες για τη νέα γρίπη Α (Η1Ν1) για φοιτητές, Δ.Ε.Π. και λοιπό προσωπικό του Πανεπιστημίου Αθηνών
Tο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης
Eθνικό και Kαποδιστριακό Πανεπιστήμιο Aθηνών
Ποιο είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Α(Η1Ν1)
Hμερίδα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών με θέμα: «Η κατάσταση στον Ασωπό»
Eλληνικοί υγροβιότοποι διεθνούς σημασίας
Tο «χρονολόγιο» του Πανεπιστημίου Aθηνών
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στο φεστιβάλ Επιστήμης και Τεχνολογίας
Tο Παλαιστινιακό ζήτημα
Tο Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
Mία νέα συνιστώσα εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
Οι Βιβλιοθήκες του Πανεπιστημίου Αθηνών
Ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση και η ανακαίνιση της πίσω πτέρυγας του κεντρικού κτηρίου του Πανεπιστημίου Αθηνών
Εκδήλωση της Συνόδου των Ελληνικών Πανεπιστημίων για την Έρευνα μέσω των E.Λ.K.E.
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (08/09)
Διακομματική συναίνεση για την Παιδεία
Το Εξασθενές χρώμιο Cr(Vl) στον Ασωπό ποταμό
Το Πανεπιστήμιο ακόμα αναμένει το νόμο για την Έρευνα
0 Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Επίτιμος Διδάκτωρ
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Απολογισμός έργου του Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου
Το Πανεπιστήμιο και η προστασία του Περιβάλλοντος
Προσβασιμότητα για όλους τους φοιτητές
Το ΟΧΙ της πανεπιστημιακής κοινότητας στους κατακτητές
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (07/08)
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στην Εβδομάδα Επιστήμης και Τεχνολογίας
Το πρόγραμμα εκπαίδευσης παλιννοστούντων και αλλοδαπών μαθητών
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων
Η διαχείριση των υδάτινων πόρων
Παλαιό Χημείο
Φάκελος Υγεία
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Πώς βλέπουν οι πρωτοετείς φοιτητές το Πανεπιστήμιο Αθηνών
Ημερίδα για το Περιβάλλον και την Υγεία
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Aνασυγκροτούνται και εκσυγχρονίζονται οι Bιβλιοθήκες
Mέλη του Πανεπιστημίου στον αγώνα της απελευθέρωσης
Δημοτικές Eκλογές 2006
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (06/07)
ΤΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ: Μια διαδρομή στον χρόνο και στη σκέψη
Quo vadis Universitas?
H αξιοποίηση και διαχείριση της ακίνητης περιουσίας
Tα μεγάλα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tα Eκτυπωτικά Kέντρα του Πανεπιστημίου Aθηνών
H Κεντρική Βιβλιοθήκη της Σχολής Θετικών Επιστημών
Φοιτητικές εκλογές 2006
Το νέο κτήριο του Διδασκαλείου Ελληνικής Γλώσσας
H Bιβλιοθήκη της Φιλοσοφικής Σχολής
Φυσικό αέριο στην Πανεπιστημιούπολη
Tο πόρισμα της Eπιτροπής Bερέμη για τα Πανεπιστήμια
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tο Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Αρεταίειο Νοσοκομείο: το πρώτο πανεπιστημιακό νοσοκομείο
Τιμητική εκδήλωση για τους αριστεύσαντες φοιτητές
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών τίμησε για 5η χρονιά τα αφυπηρετούντα μέλη του
100 χρόνια προσφοράς του Aιγινητείου Nοσοκομείου
H ζωή στις φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Σε πλήρη εξέλιξη τα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή (2005)
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών στην "Eβδομάδα Eπιστήμης και Tεχνολογίας"
Tα Eρευνητικά Πανεπιστημιακά Iνστιτούτα του Πανεπιστημίου Aθηνών
Έκθεση για τα Kέντρα του Eλληνισμού στο Πολιτιστικό Kέντρο «K. Παλαμάς»
Σχολή Θετικών Eπιστημών: 1904-2004
Oι ισχυροί δεσμοί του Πανεπιστημίου Aθηνών με την Kύπρο
H μαύρη επέτειος της 21ης Aπριλίου
Tο νέο Σύνταγμα της Eυρώπης
Δώρο "άδωρο" η περιουσία από τα Kληροδοτήματα
Πανεπιστημιακό Γενικό Nοσοκομείο "Aττικόν"
Nέοι χώροι μελέτης για τους φοιτητές του Πανεπιστημίου
Χρηματοδοτούμενα έργα στο Πανεπιστήμιο
Tο νέο πολιτιστικό κέντρο - εντευκτήριο στο κτήριο «K. Παλαμάς»
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Tο μήνυμα του Πολυτεχνείου σήμερα
Tο Eυγενίδειο Θεραπευτήριο
του Πανεπιστημίου Aθηνών

Oι νέες υπερσύγχρονες φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
Πανεπιστημιακό Γυμναστήριο
Πρόγραμμα Σωκράτης / Έρασμος
"Ο Ελληνισμός της Αυστραλίας" στο Πανεπιστήμιο ΑΘηνών
Tο Πανεπιστήμιο γιόρτασε την ένταξη της Kύπρου στην Eυρωπαϊκή Ένωση
O Noam Chomsky επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών
Tελικό Σχέδιο Aνάν
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tο Aρχαιολογικό Πάρκο της Πανεπιστημιούπολης
Tα έργα τέχνης του Πανεπιστημίου Aθηνών
Eθνικές Eκλογές 7ης Mαρτίου 2004
"Aττικό" Nοσοκομείο Xαϊδαρίου
Tα Mουσεία του Πανεπιστημίου Aθηνών
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oι υπηρεσίες του Πανεπιστημίου Aθηνών για όλα τα μέλη του
Σύγχρονες φοιτητικές εστίες με όλες τις ανέσεις
Eυεργέτες και δωρητές του Πανεπιστημίου Aθηνών
Xρήσιμος οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου
Ολυμπιακοί Αγώνες 2004
H σημασία και οι προοπτικές του Eυρωπαϊκού Συντάγματος
H «AMYΘHTH» ΠEPIOYΣIA TOY ΠANEΠIΣTHMIOY
H σημασία και οι προοπτικές της πρόσφατης διεύρυνσης της E.E.
O Γενικός Γραμματέας του Πανεπιστημίου Aθηνών Kωστής Παλαμάς
Oι πτυχές ενός προαναγγελθέντος πολέμου
H αξιολόγηση δεν είναι πανάκεια
H πρακτική άσκηση των φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Kυπριακό πρόβλημα: προς μια βιώσιμη
και λειτουργική λύση;

Oι Διεθνείς Σχέσεις του Πανεπιστημίου Aθηνών
Yποτροφίες σε φοιτητές και πτυχιούχους
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
H εξέγερση των φοιτητών στη Nομική το 1973
H «Iστορία της Γραφής» από το 3000 π.X. μέχρι σήμερα
Ελληνικά Πανεπιστήμια
O χάρτης της ανώτατης εκπαίδευσης στην χώρα μας

Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
(Παλαιό Πανεπιστήμιο)

"ΤΕΧΝΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ"
Συμπόσιο και δρώμενα για τη Νεοελληνική σάτιρα

ΠAΛAIO XHMEIO
Aνακαινίζεται το κτήριο του Παλαιού Xημείου

"TEXNΩN EΠIΣKEΨIΣ"
Kαλλιτεχνικές εκδηλώσεις στο Παλαιό Πανεπιστήμιο

Aνακαινίζεται το κινηματοθέατρο
της Πανεπιστημιακής Λέσχης

Πανεπιστημιούπολη
Πέντε μεγάλα έργα αλλάζουν την εικόνα

ΕΚΠΑ: 165 χρόνια συνεχούς προσφοράς
στην επιστήμη και τα γράμματα

Πανεπιστημιακή Λέσχη
80 χρόνια προσφοράς στους φοιτητές

Pυθμίσεις για τα Πανεπιστήμια
Mεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Mέλη Δ.E.Π. στον ευρύτερο Δημόσιο Tομέα
Aιμοδοσία ή Aιμορραγία;

Tο Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών

15/12/2005
του Σ.Ν. Κοδέλλα
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

Tο Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών

O αρχειακός θησαυρός του Πανεπιστημίου Aθηνών

Το Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου Αθηνών ιδρύθηκε το 1991 ως ερευνητική και διοικητική υπηρεσία του Πανεπιστημίου μας. Στεγάζεται στο πρόσφατα ανακαινισμένο κτήριο της οδού Σκουφά 45. Σκοπός του Αρχείου είναι η διάσωση και σύγχρονη οργάνωση του αρχειακού υλικού από την ίδρυση του Πανεπιστημίου Αθηνών (1837). Παράλληλα, το Ιστορικό Αρχείο λειτουργεί ως κέντρο ιστορικής έρευνας διαθέτοντας μια μικρή βιβλιοθήκη, ένα αναγνωστήριο και μια κεντρική αίθουσα για σεμινάρια και εκδηλώσεις.
Στο κείμενο που ακολουθεί παρουσιάζουμε τις κυριότερες ερευνητικές δραστηριότητες που έχει αναλάβει το Ιστορικό Αρχείο καθώς και την πρωτοβουλία που ανέπτυξε πρόσφατα, με στόχο την ίδρυση και τον συντονισμό σε πανελλαδικό επίπεδο αντίστοιχων Ιστορικών Αρχείων σε όλα τα Ανώτατα Ιδρύματα της χώρας.


 

Η Διοικούσα Επιτροπή του Ιστορικού Αρχείου

Πρόεδρος: Κ. Γαβρόγλου, καθηγητής Τμήματος Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης
Αντιπρόεδρος: Ι. Καράκωστας, καθηγητής Τμήματος Νομικής
Μέλη: Α. Λιάκος, καθηγητής Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας,
Ε. Μπουρνόβα, αν. καθηγήτρια Τμήματος Oικονομικών Επιστημών,
Ι. Πανούσης
καθηγητής Τμήματος Επικοινωνίας και Μαζικών Μέσων Ενημέρωσης,
Α. Παπαδία-Λάλα
, καθηγήτρια Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας,
Στ. Παπασταυρίδης, καθηγητής Τμήματος Μαθηματικών,
Κ. Σβολόπουλος
, καθηγητής Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Ακαδημαϊκός,
Θ. Σφηκόπουλος
, καθηγητής Τμήματος Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών,

Επικοινωνία
Διεύθυνση: Σκουφά 45, 10672 Αθήνα.
Τηλ. 2103689522, Fax. 2103689532.
E-mail: istorikoarxeio@archive.uoa.gr
Ιστοσελίδα: http://www.archive.uoa.gr

Ερευνητικές δραστηριότητες
Για τις σημαντικότερες, τρέχουσες δραστηριότητες του Αρχείου θα μας μιλήσουν στη συνέχεια οι ερευνήτριες, υπεύθυνες των προγραμμάτων αυτών.

Ψηφιακή Συλλογή του Ιστορικού Αρχείου
Όπως μας είπε η Δρ. Άντα Διάλλα επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος «Ψηφιακή Συλλογή του Ιστορικού Αρχείου»: η ψηφιοποίηση και η ηλεκτρονική διαχείριση του αρχειακού υλικού, που εκτελείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Κοινωνία της Πληροφορίας», είναι ένα έργο καινοτόμο και αποτελεί βασικό άξονα και στόχο λειτουργίας του Αρχείου. Το σημαντικό αυτό έργο ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2005 και προβλέπεται να ολοκληρωθεί το Φθινόπωρο του 2006. Το έργο έχει τρία επίπεδα-στόχους: 
Πρώτον την ψηφιοποίηση, δηλαδή τη δημιουργία ψηφιοποιημένων αντιγράφων 450.000 σελίδων του χάρτινου αρχειακού υλικού που διαθέτει το Ιστορικό Αρχείο.
Δεύτερον, στον βαθμό που η ηλεκτρονική εκδοχή των εγγράφων δεν έχει χρηστική και ερευνητική αξία δίχως την οργάνωση της πληροφορίας που αυτά εμπεριέχουν, σχεδιάστηκε από το Υπολογιστικό Κέντρο του Πανεπιστημίου μας ένα πρόγραμμα, η ΠΕΡΓΑΜOΣ, που διαχειρίζεται και υποστηρίζει την ψηφιακή συλλογή, με απώτερο στόχο την δημοσίευση και τη διάθεση του υλικού μέσω του διαδικτύου. Έτσι, δημιουργήθηκε σε ηλεκτρονικό περιβάλλον μία βάση δεδομένων που περιλαμβάνει έναν συνοπτικό κατάλογο του ψηφιοποιημένου υλικού και ένα διευρυμένο κατάλογο όπου εισάγεται η τεκμηρίωση των εγγράφων (καθορισμός του πλήθους και του είδους των χαρακτηριστικών των εγγράφων, οργάνωση των λημμάτων και των θησαυρών, φόρμες χαρακτηρισμού κλ.π.).
Τρίτον, την οργάνωση της πληροφορίας, τόσο στο επιστημονικό της σκέλος όσο και στην προσαρμογή της στο ηλεκτρονικό και δικτυακό περιβάλλον. Σε αυτή τη φάση ακολουθούνται διεθνείς κανόνες αρχειακής περιγραφής έτσι ώστε αφενός να διατηρείται ή και να αναπαριστάται πλήρως η πολυπλοκότητα της διοικητικής δομής του Πανεπιστημίου Αθηνών αφετέρου να εξασφαλίζεται η επικοινωνία και η διαλειτουργικότητα με άλλα πανεπιστημιακά αρχεία (προς το παρόν του εξωτερικού καθώς δεν υπάρχουν ακόμη αντίστοιχα τέτοια αρχεία σε εθνικό επίπεδο, αν και, όπως φαίνεται, και άλλα πανεπιστήμια θα ακολουθήσουν ανάλογες πρακτικές και ελπίζουμε ότι σύντομα η εικόνα θα αλλάξει). Η εκτίμησή μας είναι ότι η εργασία αυτή, δηλαδή η διαμόρφωση της φιλοσοφίας των λημμάτων και το ηλεκτρονικό ανάλογό της,  που υποστηρίζει πολλαπλές αναζητήσεις και ασφαλή Το Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου Αθηνώνανάκτηση της πληροφορίας, είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο για το Αρχείο, το οποίο ανά πάσα στιγμή θα είναι αξιοποιήσιμο για μελλοντική συνέχεια των διαδικασιών της ψηφιοποίησης.
Το σημαντικό αυτό έργο της ψηφιοποίησης των αρχείων ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2005 και προχωρεί ικανοποιητικά, με βάση τα χρονοδιαγράμματα που έχουν εξαρχής τεθεί. Η ομαλή εξέλιξή του οφείλεται στους ανθρώπους που απαρτίζουν τις ομάδες εργασίας, οι οποίοι εργάσθηκαν και εργάζονται με θαυμαστή συνέπεια και ζέση. Τις ομάδες εργασίας πλαισιώνουν οι: Δρ. Άννα Μανδυλαρά, Σάββας Κιναμπάς, Δέσποινα Βαλατσού, Μαρία Γαβριηλίδου, Ειρήνη Μεργούπη-Σαβαΐδου, Δανάη Βεντουράκη, Σοφία Βασιλειάδου, Μαργαρίτα Γεωργανοπούλου, Μιχάλης Χαχλάκης.

Λεύκωμα για τα 100 χρόνια από την ίδρυση της Φυσικομαθηματικής Σχολής
Για το σημαντικό αυτό έργο, το οποίο βρίσκεται στην φάση της ολοκλήρωσης μας μίλησε η Δρ. Νίκη Μαρωνίτη, επιστημονική υπεύθυνη του έργου:
Το Ιστορικό Αρχείο ανταποκρίθηκε θετικά στο αίτημα της Πρυτανείας του Πανεπιστημίου Αθηνών να συνταχθεί ένα επετειακό λεύκωμα αφιερωμένο στην ιστορία της Σχολής των Θετικών Επιστημών, με αφορμή τον εορτασμό των 100 χρόνων από την θεσμική αυτονόμησή της από τη Φιλοσοφική Σχολή. Η πρόταση αυτή υπήρξε δελεαστική για το Ιστορικό Αρχείο καθώς ενέπιπτε απόλυτα στις ερευνητικές του προτάξεις ενώ ταυτόχρονα ενίσχυε ακόμα περισσότερο τους δεσμούς του Ιστορικού Αρχείου με το Πανεπιστήμιο Αθηνών γενικότερα. Αποτελούσε, εξάλλου, τμήμα ερευνητικού προγράμματος με ανάλογο περιεχόμενο που είχε ήδη υποβάλει το Ιστορικό Αρχείο.
Η δομή του Λευκώματος αρθρώθηκε γύρω από δύο άξονες: α) το ακαδημαϊκό προφίλ των ατόμων που δίδαξαν στην Φυσικομαθηματική Σχολή και β) την εξέλιξη των γνωστικών αντικειμένων (1904-2004). Με βάση αυτό το πλαίσιο καταφέραμε να καταγράψουμε τις βασικές τομές, θεσμικές αλλά και ιδιαίτερες για την πορεία κάθε Τμήματος, καθώς επίσης και να σκιαγραφήσουμε τελικώς την ταυτότητά του από τη στιγμή της σύλληψής του και μέχρι την χρονολογία της τυπικής θέσμισης. Με αυτή την λογική προσπαθήσαμε να ανταποκριθούμε και στην απεικόνιση της ιστορικής πορείας της Σχολής αλλά και στη σημερινή, σύγχρονη φυσιογνωμία της. Η μέχρι τώρα συντονισμένη και εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ της Κοσμητείας, των εκπροσώπων των Τμημάτων της Σχολής και του προσωπικού του Ιστορικού Αρχείου που εργάζονται για τη σχεδίαση του λευκώματος μάς κάνουν να πιστεύουμε ότι το τελικό προϊόν θα είναι ισάξιο των προσδοκιών μας.
Η συνεισφορά του εν λόγω εγχειρήματος δεν εξαντλείται στην έκδοση του Λευκώματος. Το πολύτιμο και ποικίλο υλικό που περιλαμβάνεται σε αυτό ανοίγει γόνιμους δρόμους για περαιτέρω έρευνα, εγείροντας πολλαπλά και ενδιαφέροντα ζητήματα, όπως: τη συγκριτική ανάγνωση της εξέλιξης των γνωστικών αντικειμένων στην Ελλάδα με την αντίστοιχη διαδικασία στην Ευρώπη, την ανάδειξη των επαγγελματικών ειδικεύσεων και δεξιοτήτων ανά κλάδο, την άρθρωση της σχέσης μεταξύ προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών, τη σχέση μεταξύ ακαδημαϊκής και ευρύτερης δημόσιας παρουσίας των διδασκόντων πανεπιστημιακών κ.ο.κ.
Για την έκδοση του εν λόγω Λευκώματος ήταν και είναι απαραίτητη η συνεργασία με τη Σχολή Θετικών Επιστημών, και ειδικότερα με την Κοσμητεία. Oρίστηκε έτσι εξαρχής η συντονιστική επιτροπή της έκδοσης που οργάνωσε και συντόνισε την έρευνα, τη συγκέντρωση, καταγραφή και επεξεργασία του υλικού, και η οποία απαρτίστηκε από: τον Κοσμήτορα της Σχολής Θετικών Επιστημών καθηγητή κ. Κ. Μακρόπουλο, τον εκπρόσωπο του Τμήματος Φυσικής, Επίκ. καθηγητή κ. Χ. Συμεωνίδη, τον εκπρόσωπο του Τμήματος Μαθηματικών, ομότιμο καθηγητή κ Κ. Σταθακόπουλο, τον εκπρόσωπο του Τμήματος Φαρμακευτικής καθηγητή κ. Γ. Φυτά, την εκπρόσωπο του Τμήματος Χημείας καθηγήτρια κ. Ι. Προβιδάκη-Μολίνου, τον εκπρόσωπο του Τμήματος Βιολογίας ομότιμο καθηγητή κ. Θ. Παταργιά, την εκπρόσωπο του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος αναπληρώτρια καθηγήτρια κ. Φ. Πομόνη-Παπαιωάννου, τον εκπρόσωπο του Τμήματος Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών καθηγητή κ. Ν. Θεοφάνους, και την Δρ. Νίκη Μαρωνίτη, εκπρόσωπο του Ιστορικού Αρχείου. Από την πλευρά του Αρχείου, και σε σχέση με τους επιμέρους τομείς του προγράμματος, εργάστηκαν με αυταπάρνηση οι: Ειρήνη Μεργούπη-Σαβαΐδου, Σάββας Κιναμπάς, Σοφία Βασιλειάδου, Δανάη Βεντουράκη, Μακρίνα Τσιωτάκη, Νάνσυ Μεγρέμη.

 

Δήλωση του Πρύτανη καθηγητή κ. Γ. Μπαμπινιώτη

Τα Αρχεία τού Πανεπιστημίου Αθηνών, όπως θεσμικά άρχισαν να υπάρχουν πριν από 15 χρόνια (ιδρύθηκαν το 1991, επί πρυτανείας Μιχάλη Σταθόπουλου) ως «Ιστορικό Αρχείο τού Πανεπιστημίου Αθηνών», έχουν ιδιαίτερα σημαντικό έργο να επιτελέσουν: Να συγκεντρώσουν συστηματικά τα παντοειδή αρχεία στα οποία καταγράφεται η λειτουργία ολόκληρου τού Πανεπιστημίου. Κι αυτό για τα 170 περίπου χρόνια που λειτουργεί αυτό το τεράστιου όγκου Ακαδημαϊκό Ίδρυμα, με χιλιάδες αποφοίτων, με χιλιάδες φοιτητών, με χιλιάδες διδακτόρων, με χιλιάδες μελών διδακτικού προσωπικού, με πάμπολλες Υπηρεσίες και αμέτρητες δραστηριότητες. Πρόκειται για μερικά εκατομμύρια έγγραφων σελίδων, για χιλιάδες αποφάσεων, για εκατομμύρια πληροφοριών, για θέματα, αντικείμενα και πρόσωπα που απασχόλησαν την Ανώτατη Παιδεία και πέρασαν από τα όργανα τού Ιδρύματος.
Είναι ευτύχημα ότι το Ιστορικό Αρχείο ξεκίνησε μ' έναν γνώστη των θεμάτων οργάνωσης και αξιοποίησης Αρχείων, με τον καθηγητή Γιώργο Δερτιλή. Αυτός έθεσε τα θεμέλια τού Ιστορικού Αρχείου τού Πανεπιστημίου Αθηνών και κατηύθυνε με μεγάλη επιτυχία την πορεία του τα πρώτα δέκα χρόνια, για να δώσει τη σκυτάλη, το 2003, στον σημερινό Πρόεδρο τού Δ.Σ. τού Ιστορικού Αρχείου, τον ειδικό στα θέματα Αρχείων, τον καθηγητή Κώστα Γαβρόγλου. Και οι δύο Πρόεδροι πλαισιώθηκαν από εκλεκτούς συναδέλφους συναφών ειδικοτήτων ή και συναφών ενδιαφερόντων, που όλοι τους βοήθησαν ώστε το Αρχείο να πάρει σάρκα και οστά και να είναι σήμερα εμφανής η παρουσία του και οι δυνατότητες που εξασφαλίζει για τη διαχρονική μελέτη τού Πανεπιστημίου μας και, δι' αυτού, τής Ανώτατης Παιδείας.
Η παρούσα Πρυτανεία στήριξε και στηρίζει το έργο που επιτελείται συστηματικά στο Αρχείο και πρόσφατα η Σύγκλητος τού Πανεπιστημίου αποφάσισε να εντάξει και να στηρίξει οργανωτικά και θεσμικά, στο πλαίσιο τού Γενικού Κανονισμού λειτουργίας τού Πανεπιστημίου, το Ιστορικό Αρχείο τού Πανεπιστημίου μας, ώστε να συνεχίσει απρόσκοπτα το έργο του. Σημειώνουμε ότι το Αρχείο μας αποτελεί ήδη πρότυπο Αρχείου και για τα αντίστοιχα Αρχεία άλλων Πανεπιστημίων, τα οποία –με πρωτοβουλία τού Προέδρου κ. Γαβρόγλου– θα αρχίσουν να συνεργάζονται μεταξύ τους.
Όλοι όσοι έχουν βοηθήσει για την ίδρυση, λειτουργία και αξιοποίηση τού Ιστορικού Αρχείου (πρυτανικές αρχές, Σύγκλητος, Πρόεδροι και Διοικητικά Συμβούλια τού Ιστορικού Αρχείου, συνεργάτες, ερευνητές) πρέπει να αισθανόμαστε υπερήφανοι γι' αυτό.


Ηλεκτρονικός κατάλογος
H Δρ. Αννα Μανδυλαρά, επιστημονική υπεύθυνη για την σύνταξη του ηλεκτρονικού καταλόγου, μας είπε σχετικά:
Η δημιουργία ηλεκτρονικού καταλόγου αποτελεί ακόμη ένα επείγον έργο του Ιστορικού Αρχείου του Πανεπιστημίου Αθηνών. O κατάλογος θα περιλαμβάνει αφ΄ενός το υλικό που βρίσκεται εντός του Αρχείου και αφετέρου τα αρχεία που ανήκουν στο Ιστορικό Αρχείο αλλά δεν βρίσκονται στο κτίριο της οδού Σκουφά.
Τα πολύτιμα αρχεία του Αρεταίειου και του Αιγινήτειου Νοσοκομείου, της Μαρασλείου Παιδαγωγικής Ακαδημίας, της Κλινικής των Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων (Συγγρού), της Πανεπιστημιακής Λέσχης, της Πειραματικής Σχολής και του Ιερού Ναού των Εισοδίων της Θεοτόκου (Καπνικαρέα) βρίσκονται στο στάδιο της ηλεκτρονικής καταγραφής και επεξεργασίας ώστε να δημιουργηθεί ένας εύχρηστος κατάλογος ο οποίος θα βοηθήσει σημαντικά τους ερευνητές στην αναζήτηση και επεξεργασία των πληροφοριών.
Η αναλυτική παρουσίαση του ερευνητικού έργου του Αρχείου συνηγορεί στην συνεχή και θερμή υποστήριξη της ποικίλης δράσης του από το σύνολο της πανεπιστημιακής κοινότητας.

Πανελλαδική συνάντηση για τη δημιουργία Ιστορικών Αρχείων σε όλα τα Ανώτατα Ιδρύματα της χώρας
Πριν από περίπου ένα χρόνο (Δεκέμβριος 2004) πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του Ιστορικού Αρχείου του Πανεπιστημίου Αθηνών, για πρώτη φορά, συνάντηση εργασίας και ενημέρωσης των υπευθύνων των Αρχείων των Α.Ε.Ι. της χώρας. Στη συνάντηση πήραν μέρος εκπρόσωποι όλων σχεδόν των Ελληνικών Πανεπιστημίων καθώς και του Πανεπιστημίου Κύπρου.
Oι στόχοι που προέκυψαν από τις παρεμβάσεις των εκπροσώπων είναι συνοπτικά οι εξής:
• Το κάθε Πανεπιστήμιο θα πρέπει να φροντίσει για την ίδρυση αρχείου του με όποια μορφή προσφέρεται για τις συνθήκες του κάθε ΑΕΙ, με απόφαση της Συγκλήτου του ιδρύματος.
• Να παραχωρηθεί ένας χώρος όπου θα απασχολείται ένα άτομο, κατά προτίμηση επαγγελματίας αρχειονόμος.
• Το Ιστορικό Αρχείο να βρίσκεται σε άμεση σχέση με το υπόλοιπο Πανεπιστήμιο.
• Να υπάρχει καθορισμός των χαρακτηριστικών και των ιδιαιτεροτήτων του διοικητικού και ερευνητικού χαρακτήρα των Αρχείων και της πιθανής διαμόρφωσής του ανάλογα με τις κατά Πανεπιστήμιο συνθήκες.
• Να συγκροτηθεί Επιτροπή, που θα έχει την εποπτεία της λειτουργίας του Αρχείου και θα λογοδοτεί στη Σύγκλητο.
Επιπλέον είναι εφικτό σχετικά άμεσα να αρχίσει η πραγματοποίηση των παρακάτω:
• O κανονισμός λειτουργίας των Αρχείων που να ρυθμίζει τον τρόπο λειτουργίας τους.
• Η άμεση συγκρότηση καταλόγου σχετικά με το τι υπάρχει σαν υλικό.
• Ρύθμιση των θεμάτων ψηφιοποίησης και τυποποίησης.
• Ενημέρωση για τα ειδικότερα προβλήματα που έχουν τα νέα Πανεπιστήμια όπου σχεδόν το σύνολο του υλικού είναι σε ψηφιακή μορφή.
• Προτάσεις για διεύρυνση των κατηγοριών των αρχείων: Εκτός από τα συνήθεις, έργο ενός αρχείου είναι και η προσπάθεια δημιουργίας νέου αρχειακού υλικού π.χ. βιντεοσκοπήσεις πειραμάτων και μαθημάτων, συνεντεύξεις, αποδελτιώσεις τοπικού τύπου, αλλά και αναζήτηση άλλων αρχείων. Επιπλέον να υπάρχει υλικό του φοιτητικού κινήματος και συνδικαλιστικά θέματα
Τέλος, στην συνάντηση προτάθηκε:
• Να διερευνηθούν τα νομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα αρχεία.
• Να αποσταλούν στοιχεία σχετικά με το τι μπορεί να παραχθεί σε καθημερινή βάση (φωτογραφίες ανά ημέρα, κόστος εξοπλισμού κλ.π.).
• Να οργανωθεί σχετικό Συνέδριο.
• Να συνταχθεί επιστολή προς τους Πρυτάνεις και τη Σύνοδο των Πρυτάνεων που θα τονίζονται τα σημεία της αρχειακής πολιτικής και θα παρουσιάζεται το σχέδιο δράσης των αρχείων

Δήλωση του Προέδρου της Διοικούσας Επιτροπής του Ιστορικού Αρχείου,
καθηγητή κ. Κώστα Γαβρόγλου

Η Διοικούσα Επιτροπή του Ιστορικού Αρχείου, στην παρούσα φάση, έχει εντείνει τις προσπάθειές της προς τρεις κατευθύνσεις.
Πρώτη και σημαντικότερη είναι το άνοιγμα του Ιστορικού Αρχείου  προς τα μέλη Δ.Ε.Π., τους μεταπτυχιακούς φοιτητές καθώς και σε άλλα άτομα που πλαισιώνουν τις ερευνητικές και διδακτικές δραστηριότητες των Τμημάτων του Πανεπιστημίου Αθηνών. O ιδιόμορφος και μοναδικός χαρακτήρας του Ιστορικού Αρχείου, όπου συνδυάζεται η έρευνα και η εξειδικευμένη γνώση, ιδιαιτέρως σε ζητήματα που αφορούν στις πολύπλευρες τεχνολογικές δυνατότητες για καταγραφή, ψηφιοποίηση και πρόσβαση σε αρχειακό υλικό, διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για μία οργανική σύνδεση των δραστηριοτήτων μας με αυτές των Τμημάτων.
Το Λεύκωμα της Σχολής Θετικών Επιστημών, που ολοκληρώνουμε μαζί και με τη συμβολή εκπροσώπων όλων των Τμημάτων της, περιέχει έναν τεράστιο όγκο πληροφοριών και αποτελεί απτό δείγμα γόνιμης συνεργασίας μεταξύ του Ιστορικού Αρχείου και των Τμημάτων του Πανεπιστημίου μας. Ευελπιστούμε ότι η συνεργασία αυτή θα συνεχιστεί με αντίστοιχες εκδόσεις για όλες τις Σχολές. Ήδη έχει προγραμματιστεί το Λεύκωμα της Σχολής Νομικών, Oικονομικών και Πολιτικών Επιστημών.
Επίσης, με την πολύτιμη εμπειρία που διαθέτει το Ιστορικό Αρχείο στις διαδικασίες της ηλεκτρονικής αποτύπωσης και διαχείρισης αρχειακού υλικού, είναι σε θέση να προσφέρει χρήσιμες υπηρεσίες και σε άλλα Τμήματα ή Εργαστήρια, που θα έχουν, ενδεχομένως, εξασφαλίσει χρηματοδοτήσεις για ανάλογα έργα.
Άλλη μία σημαντική πτυχή της σύνδεσης του Ιστορικού Αρχείου με το Πανεπιστήμιο, μπορεί να είναι η συμβολή του σε πρωτοβουλίες των Τμημάτων για την καθιέρωση μαθημάτων που θα αφορούν στην Ιστορία του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Τέλος, το Ιστορικό Αρχείο έχει τη δυνατότητα να συμμετάσχει, μαζί με διάφορα μέλη ΔΕΠ του Πανεπιστημίου, σε αιτήσεις ερευνητικών προγραμμάτων όπου η δική μας συμμετοχή θα μπορούσε, ενδεχομένως, να ενισχύσει το προφίλ των αιτήσεων.
Η δεύτερη κατεύθυνση είναι το άνοιγμα προς τα άλλα Α.Ε.Ι. Πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνάντηση των υπευθύνων για τα ιστορικά αρχεία, από όλα τα Α.Ε.Ι. της χώρας. Η συνάντηση αυτή καρποφόρησε και ήδη έχουν παρθεί σημαντικές πρωτοβουλίες από τα υπόλοιπα Α.Ε.Ι., για την οργάνωση των αρχείων τους και την ανάδειξη των ερευνητικών και διδακτικών δυνατοτήτων που αυτά παρέχουν.
Τρίτη κατεύθυνση είναι η αναζήτηση τρόπων συνεργασίας με αντίστοιχους θεσμούς Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων. Πρόκειται για δύσκολο εγχείρημα διότι συνήθως αυτοί είναι αποκλειστικά διοικητικοί θεσμοί, με λαμπρή εξαίρεση το Πανεπιστήμιο της Bologna, που έχει ιδρύσει ένα κέντρο έρευνας της ιστορίας τού Πανεπιστημίου και μαζί του αναζητούμε κοινές δραστηριότητες, τεχνολογικού και ερευνητικού περιεχομένου.
Βεβαίως η επιμονή μας σε αυτές τις τρεις κατευθύνσεις (άνοιγμα στο Πανεπιστήμιο, στα άλλα Α.Ε.Ι. της χώρας και σε Ιδρύματα στην Ευρώπη), συμπληρώνεται με την επιμονή μας και στις χρονοβόρες αλλά και απαραίτητες εργασίες υποδομής που συνεχίζονται.
Ένα από τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε είναι οι ελλείψεις μας σχετικά με το αρχειακό υλικό των Oμοτίμων Καθηγητών. Η συλλογή αυτού του υλικού αποτελεί μία από τις άμεσες προτεραιότητές μας για τη νέα χρονιά. Θα πρέπει, όμως, και να τονιστεί ότι η επιτυχία του στόχου προϋποθέτει μία κινητοποίηση από όλους όσοι εμπλέκονται με αυτό το υλικό, πρώτα από όλα, του Συλλόγου των Oμοτίμων Καθηγητών, των ίδιων των Oμοτίμων Καθηγητών, των οικογενειών τους, και όλων των συναδέλφων που γνωρίζουν οτιδήποτε σχετικά με αυτά τα αρχεία.
Στο πλαίσιο των ερευνητικών δραστηριοτήτων και του εμπλουτισμού της τεκμηριωτικής υποδομής του Αρχείου αναδείχθηκε ένας νέος στόχος: να συγκεντρωθεί κάθε τεκμήριο και κάθε μαρτυρία που σχετίζεται με το φοιτητικό κίνημα αλλά και το συνδικαλιστικό κίνημα των διδασκόντων και διοικητικών υπαλλήλων του Πανεπιστημίου, ώστε στο Ιστορικό Αρχείο να υπάρχουν όσα περισσότερα τεκμήρια μπορούμε να βρούμε για τις πολύπλευρες πτυχές της πανεπιστημιακής καθημερινότητας.
Η Διοικούσα Επιτροπή έχει πλήρη συναίσθηση ότι είναι αδύνατο να προχωρήσουμε σε τέτοιες πρωτοβουλίες χωρίς τη σταθερή υποστήριξη της Πρυτανείας και προσωπικά του Πρύτανη, Καθηγητή κ. Γ. Μπαμπινιώτη, καθώς και των τριών αντιπρυτάνεων για το σύνολο των δραστηριοτήτων μας.
Oι σημερινές πρωτοβουλίες και δραστηριότητες του Ιστορικού Αρχείου στηρίζονται και στο έργο υποδομής που είχαν επιτελέσει οι προηγούμενες διοικήσεις του, με επικεφαλής τον Επίτιμο Πρόεδρο του Ιστορικού Αρχείου, Oμότιμο Καθηγητή κ. Γιώργο Δερτιλή
Oι οικονομικές δυνατότητες των Πανεπιστημίων είναι γνωστές. Γνωστό είναι, επίσης, ότι κωφεύει η Πολιτεία για την ενίσχυση των Πανεπιστημίων σε ανθρώπινο δυναμικό. Παρά τις ελλείψεις μας σε προσωπικό, θα πρέπει να είναι σαφές ότι η υλοποίηση των στόχων μας οφείλεται στους εργαζόμενους στο Ιστορικό Αρχείο, ερευνητών και διοικητικών, οι οποίοι έχουν συμβάλει στη διαμόρφωση και υλοποίηση των στόχων μας, πολύ πέραν των τυπικών υποχρεώσεων τους. Το Ιστορικό Αρχείο είχε δύο «απώλειες». O κ. Π. Κιμουρτζής εκλέχτηκε ως μέλος Δ.Ε.Π. στο Παιδαγωγικό Τμήμα του Πανεπιστημίου του Αιγαίου, και η κ. Τάνια Σπυράκη προήχθει σε Γραμματέα του Τμήματος Μουσικών Σπουδών. Ελπίζουμε το Α.Σ.Ε.Π. να ολοκληρώσει το συντομότερο δυνατό τις διαδικασίες μονιμοποίησης εργαζομένων στο Ιστορικό Αρχείο ώστε να είμαστε ακόμη πιο αποτελεσματικοί στην υλοποίηση των προγραμματισμένων δραστηριοτήτων μας.


Αρχή της σελίδας