ΘEΜΑΤΑ

ΘEΜΑΤΑ

O Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος B΄
Επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών

Eκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος
Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο της Π.O.Σ.Δ.Ε.Π.
Eκλογές για την ανάδειξη των νέων Πρυτανικών Aρχών
O BOTANIKOΣ KHΠOΣ TOY ΠANEΠIΣTHMIOY AΘHNΩN
Πρόγραμμα Bιβλιοθηκών
Mεγάλη συμβολή στην εδραίωση του Πανεπιστημίου
Έκδοση λευκωμάτων με την ιστορία των Σχολών του Πανεπιστημίου μας
H Διάσκεψη της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή
Tο Iστορικό Aρχείο Tου Πανεπιστημίου Aθηνών
Aνανεώνεται λειτουργικά και αισθητικά ο ιστότοπος του Πανεπιστημίου
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές
Oδηγίες για τη νέα γρίπη Α (Η1Ν1) για φοιτητές, Δ.Ε.Π. και λοιπό προσωπικό του Πανεπιστημίου Αθηνών
Tο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης
Eθνικό και Kαποδιστριακό Πανεπιστήμιο Aθηνών
Ποιο είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Α(Η1Ν1)
Hμερίδα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών με θέμα: «Η κατάσταση στον Ασωπό»
Eλληνικοί υγροβιότοποι διεθνούς σημασίας
Tο «χρονολόγιο» του Πανεπιστημίου Aθηνών
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στο φεστιβάλ Επιστήμης και Τεχνολογίας
Tο Παλαιστινιακό ζήτημα
Tο Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
Mία νέα συνιστώσα εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
Οι Βιβλιοθήκες του Πανεπιστημίου Αθηνών
Ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση και η ανακαίνιση της πίσω πτέρυγας του κεντρικού κτηρίου του Πανεπιστημίου Αθηνών
Εκδήλωση της Συνόδου των Ελληνικών Πανεπιστημίων για την Έρευνα μέσω των E.Λ.K.E.
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (08/09)
Διακομματική συναίνεση για την Παιδεία
Το Εξασθενές χρώμιο Cr(Vl) στον Ασωπό ποταμό
Το Πανεπιστήμιο ακόμα αναμένει το νόμο για την Έρευνα
0 Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Επίτιμος Διδάκτωρ
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Απολογισμός έργου του Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου
Το Πανεπιστήμιο και η προστασία του Περιβάλλοντος
Προσβασιμότητα για όλους τους φοιτητές
Το ΟΧΙ της πανεπιστημιακής κοινότητας στους κατακτητές
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (07/08)
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στην Εβδομάδα Επιστήμης και Τεχνολογίας
Το πρόγραμμα εκπαίδευσης παλιννοστούντων και αλλοδαπών μαθητών
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων
Η διαχείριση των υδάτινων πόρων
Παλαιό Χημείο
Φάκελος Υγεία
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Πώς βλέπουν οι πρωτοετείς φοιτητές το Πανεπιστήμιο Αθηνών
Ημερίδα για το Περιβάλλον και την Υγεία
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Aνασυγκροτούνται και εκσυγχρονίζονται οι Bιβλιοθήκες
Mέλη του Πανεπιστημίου στον αγώνα της απελευθέρωσης
Δημοτικές Eκλογές 2006
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (06/07)
ΤΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ: Μια διαδρομή στον χρόνο και στη σκέψη
Quo vadis Universitas?
H αξιοποίηση και διαχείριση της ακίνητης περιουσίας
Tα μεγάλα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tα Eκτυπωτικά Kέντρα του Πανεπιστημίου Aθηνών
H Κεντρική Βιβλιοθήκη της Σχολής Θετικών Επιστημών
Φοιτητικές εκλογές 2006
Το νέο κτήριο του Διδασκαλείου Ελληνικής Γλώσσας
H Bιβλιοθήκη της Φιλοσοφικής Σχολής
Φυσικό αέριο στην Πανεπιστημιούπολη
Tο πόρισμα της Eπιτροπής Bερέμη για τα Πανεπιστήμια
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tο Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Αρεταίειο Νοσοκομείο: το πρώτο πανεπιστημιακό νοσοκομείο
Τιμητική εκδήλωση για τους αριστεύσαντες φοιτητές
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών τίμησε για 5η χρονιά τα αφυπηρετούντα μέλη του
100 χρόνια προσφοράς του Aιγινητείου Nοσοκομείου
H ζωή στις φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Σε πλήρη εξέλιξη τα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή (2005)
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών στην "Eβδομάδα Eπιστήμης και Tεχνολογίας"
Tα Eρευνητικά Πανεπιστημιακά Iνστιτούτα του Πανεπιστημίου Aθηνών
Έκθεση για τα Kέντρα του Eλληνισμού στο Πολιτιστικό Kέντρο «K. Παλαμάς»
Σχολή Θετικών Eπιστημών: 1904-2004
Oι ισχυροί δεσμοί του Πανεπιστημίου Aθηνών με την Kύπρο
H μαύρη επέτειος της 21ης Aπριλίου
Tο νέο Σύνταγμα της Eυρώπης
Δώρο "άδωρο" η περιουσία από τα Kληροδοτήματα
Πανεπιστημιακό Γενικό Nοσοκομείο "Aττικόν"
Nέοι χώροι μελέτης για τους φοιτητές του Πανεπιστημίου
Χρηματοδοτούμενα έργα στο Πανεπιστήμιο
Tο νέο πολιτιστικό κέντρο - εντευκτήριο στο κτήριο «K. Παλαμάς»
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Tο μήνυμα του Πολυτεχνείου σήμερα
Tο Eυγενίδειο Θεραπευτήριο
του Πανεπιστημίου Aθηνών

Oι νέες υπερσύγχρονες φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
Πανεπιστημιακό Γυμναστήριο
Πρόγραμμα Σωκράτης / Έρασμος
"Ο Ελληνισμός της Αυστραλίας" στο Πανεπιστήμιο ΑΘηνών
Tο Πανεπιστήμιο γιόρτασε την ένταξη της Kύπρου στην Eυρωπαϊκή Ένωση
O Noam Chomsky επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών
Tελικό Σχέδιο Aνάν
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tο Aρχαιολογικό Πάρκο της Πανεπιστημιούπολης
Tα έργα τέχνης του Πανεπιστημίου Aθηνών
Eθνικές Eκλογές 7ης Mαρτίου 2004
"Aττικό" Nοσοκομείο Xαϊδαρίου
Tα Mουσεία του Πανεπιστημίου Aθηνών
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oι υπηρεσίες του Πανεπιστημίου Aθηνών για όλα τα μέλη του
Σύγχρονες φοιτητικές εστίες με όλες τις ανέσεις
Eυεργέτες και δωρητές του Πανεπιστημίου Aθηνών
Xρήσιμος οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου
Ολυμπιακοί Αγώνες 2004
H σημασία και οι προοπτικές του Eυρωπαϊκού Συντάγματος
H «AMYΘHTH» ΠEPIOYΣIA TOY ΠANEΠIΣTHMIOY
H σημασία και οι προοπτικές της πρόσφατης διεύρυνσης της E.E.
O Γενικός Γραμματέας του Πανεπιστημίου Aθηνών Kωστής Παλαμάς
Oι πτυχές ενός προαναγγελθέντος πολέμου
H αξιολόγηση δεν είναι πανάκεια
H πρακτική άσκηση των φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Kυπριακό πρόβλημα: προς μια βιώσιμη
και λειτουργική λύση;

Oι Διεθνείς Σχέσεις του Πανεπιστημίου Aθηνών
Yποτροφίες σε φοιτητές και πτυχιούχους
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
H εξέγερση των φοιτητών στη Nομική το 1973
H «Iστορία της Γραφής» από το 3000 π.X. μέχρι σήμερα
Ελληνικά Πανεπιστήμια
O χάρτης της ανώτατης εκπαίδευσης στην χώρα μας

Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
(Παλαιό Πανεπιστήμιο)

"ΤΕΧΝΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ"
Συμπόσιο και δρώμενα για τη Νεοελληνική σάτιρα

ΠAΛAIO XHMEIO
Aνακαινίζεται το κτήριο του Παλαιού Xημείου

"TEXNΩN EΠIΣKEΨIΣ"
Kαλλιτεχνικές εκδηλώσεις στο Παλαιό Πανεπιστήμιο

Aνακαινίζεται το κινηματοθέατρο
της Πανεπιστημιακής Λέσχης

Πανεπιστημιούπολη
Πέντε μεγάλα έργα αλλάζουν την εικόνα

ΕΚΠΑ: 165 χρόνια συνεχούς προσφοράς
στην επιστήμη και τα γράμματα

Πανεπιστημιακή Λέσχη
80 χρόνια προσφοράς στους φοιτητές

Pυθμίσεις για τα Πανεπιστήμια
Mεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Mέλη Δ.E.Π. στον ευρύτερο Δημόσιο Tομέα
Aιμοδοσία ή Aιμορραγία;

0 Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Επίτιμος Διδάκτωρ

1/2/2008
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

Η ύψιστη ακαδημαϊκή διάκριση του Πανεπιστημίου Αθηνών στον πρώτο πολίτη της χώρας

0 Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Επίτιμος Διδάκτωρ

Με την ύψιστη ακαδημαϊκή διάκριση, αυτήν του Επιτίμου Διδάκτορα, τίμησε το Πανεπιστήμιο Αθηνών τον πρώτο πολίτη της χώρας στην κατάμεστη Μεγάλη Αίθουσα Τελετών, στις 8 Φεβρουαρίου, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, μετά από ομόφωνη πρόταση του Τμήματος Νομικής και ομόφωνη απόφαση της Συγκλήτου, ανακήρυξε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Κάρολο Παπούλια Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Νομικής, της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Με την αναγόρευση αυτή το Πανεπιστήμιο Αθηνών τιμά την παρουσία, το έργο και την προσφορά του νομικού και πολιτικού Κάρολου Παπούλια στη χώρα μας. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μετά την αναγόρευση του ανέπτυξε το θέμα «Η έννοια της Διεθνούς Κοινωνίας: ισχύς ή δίκαιο». Ακολούθως παρατίθενται η προσφώνηση του Πρύτανη καθηγητή κ. Χ. Κίπα, η παρουσίαση του έργου του τιμώμενου από τον Αντιπρύτανη καθηγητή κ. Ι. Καράκωστα και η ομιλία του κ. Προέδρου της Δημοκρατίας.


 

Προσφώνηση του Πρύτανη καθηγητή Χ. Κίττα

Εξοχότατε Κύριε Πρόεδρε της Ελληνικής Δημοκρατίας,

Αποτελεί εξαιρετική τιμή για το Πανεπιστήμιο Αθηνών να σας υποδέχεται απόψε στην ιστορική Μεγάλη Αίθουσα Τελετών του Ιδρύματος μας και να σας αναγορεύει επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Νομικής.

Κυρίες και κύριοι,
Με την ύψιστη αυτή ακαδημαϊκή διάκριση το Πανεπιστήμιο Αθηνών υποδέχεται και πάλι μετά από χρόνια ένα δικό του πνευματικό τέκνο, τον απόφοιτο της Νομικής του Σχολής Κάρολο Παπούλια, ο οποίος έφτασε στο ύπατο πολιτειακό αξίωμα της χώρας μας. Άλλωστε, δεν είναι η πρώτη φορά που στον ίδιο χώρο τιμήθηκαν με τον τίτλο του Επίτιμου Διδάκτορα Έλληνες Πρόεδροι της Δημοκρατίας όπως ο παρευρισκόμενος κ. Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος και οι αείμνηστοι Κωνσταντίνος Καραμανλής και Κωνσταντίνος Τσάτσος Ας μην λησμονούμε επίσης ότι παλαιότερα το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών τίμησε με τον ίδιο τίτλο εξέχοντες πολιτικούς όπως οι αείμνηστοι Ελευθέριος Βενιζέλος, Αλέξανδρος Παπαναστασίου, Γεώργιος Παπανδρέου και Παναγιώτης Κανελλόπουλος.

Ο τιμώμενος απόψε Πρόεδρος της Δημοκρατίας γεννήθηκε στα Ιωάννινα, και μεγάλωσε σε μια οικογένεια που του μετέδωσε την πίστη στις αξίες του ελληνισμού. Ο πατέρας του, Γρηγόρης Παπούλιας, υπήρξε Εύελπις της ηρωικής τάξεως του 1911, έλαβε μέρος στη Μικρασιατική Εκστρατεία και πέθανε το 1936, υποκύπτοντας στα προβλήματα που του κληροδότησαν οι κακουχίες της εκστρατείας αυτής. Ο Κάρολος Παπούλιας αφού τελείωσε το δημοτικό σχολείο Πωγωνιανής, ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές του σπουδές διαδοχικά στα Γυμνάσια Πωγωνιανής, Ζωσιμαίας Ιωαννίνων, Παλαιού Φαλήρου και 7ου Γυμνασίου Παγκρατίου. Ήδη ως μαθητής στο Γυμνάσιο, βίωσε τα χρόνια της ναζιστικής Κατοχής και εντάχθηκε από τους πρώτους στην ένοπλη Αντίσταση κατά των εισβολέων.

Οι πανεπιστημιακές του σπουδές έγιναν αρχικά, όπως ήδη αναφέρθηκε, στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου μας και αργότερα στο Μιλάνο και στην Κολωνία, όπου και αναγορεύθηκε διδάκτωρ της Νομικής. Η επιστημονική του δραστηριότητα συνεχίστηκε με τη συμμετοχή του ως επιστημονικού συνεργάτη στο Ινστιτούτο Νοτιοανατολικής Ευρώπης, στο Μόναχο, με τη δημοσίευση μελετών και επιστημονικών άρθρων σε ξένα περιοδικά και εφημερίδες, αλλά και με τη συγγραφή μιας επιτομής της ιστορίας της Ελληνικής Αντίστασης που κυκλοφορήθηκε από τον γνωστό γερμανικό εκδοτικό οίκο Suhrkamp. Η ελληνική πολιτική πραγματικότητα, ωστόσο, ήταν πάντοτε εκείνη που πρωτίστως τον απασχολούσε.

Η δικτατορία του '67 τον βρήκε στη Γερμανία, όπου πρωτοστάτησε στην οργάνωση της Σοσιαλιοτικής Δημοκρατικής Ένωσης Εξω-τερικού, η οποία οργάνωσε και κινητοποίησε τους Έλληνες εργαζόμενους, φοιτητές και επι-στήμονες της Δυτικής Ευρώπης εναντίον της χούντας. Υπήρξε επίσης ιδρυτικό μέλος της πρώτης συνδικαλιστικής αντιστασιακής οργάνωσης και ήταν ένας από τους τακτικότερους συνεργάτες της Ντόιτσε Βέλλε. Το 1977 εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής Ιωαννίνων και έκτοτε εκλεγόταν αδιαλείπτως βουλευτής, επί 27 χρόνια, έως το 2004. Η συνεισφορά του κυρίου Κάρολου Παπούλια στην πολιτική ζωή του τόπου φάνηκε, όμως, ακόμη περισσότερο, όταν ανέλαβε τα δύσκολα καθήκοντα του Υφυπουργού αρχικά και του Υπουρ-γού Εξωτερικών αργότερα. Συγκεκριμένα, διετέλεσε για μια τετραετία, από το 1981 έως το 1985, Υφυπουργός και Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών, και για άλλα επτά χρόνια, από το 1985 έως το 1989 και από το 1993 έως το 1996, Υπουργός Εξωτερικών της χώρας μας. Κατά τη διάρκεια της Οικουμενικής Κυβέρνησης διετέλεσε Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Άμυνας και από το 1998 έως το 2004 Πρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Ελλήνων.

Η ανάδειξη του στο ύψιστο αξίωμα του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας αντικατοπτρίζει την ευρύτατη αποδοχή και τη βαθιά εκτίμηση που απολαμβάνει ο τιμώμενος, αλλά και τον σεβασμό και την αγάπη με την οποία τον περιβάλλει ο ελληνικός λαός. Σε αυτό συνέβαλε και το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της μακρόχρονης υπουργικής του θητείας ταυτίστηκε με μια διορατική και πολυεπίπεδη εξωτερική πολιτική. Απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στη δημιουργία στερεών σχέσεων με τον αραβικό κόσμο και -παράλληλα- ήταν σταθερά προσανατολισμένος στην προσπάθεια εξομάλυνσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων, με αποκορύφωμα των προσπαθειών του την υπογραφή του μνημονίου Παπούλια - Γιλμάζ το 1988. Υποστήριξε την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας υπό τον όρο του σεβασμού του διεθνούς δικαίου και του κοινοτικού συστήματος αξιών. Την τριετία 1993-1996 υπήρξε σημαντική η συμβολή του στην έναρξη των διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Γενικότερα, η θητεία του κυρίου Παπούλια ως Υπουργού Εξωτερικών χαρακτηρίστηκε από την προσπάθεια του να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με όλους τους Βαλκάνι-ους ηγέτες και λειτούργησε κατ' επανάληψη ως μεσολαβητής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άλλωστε, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι με δική του πρωτοβουλία πραγματοποιήθηκε η πρώτη διαβαλκανική διάσκεψη Υπουργών Εξωτερικών στο Βελιγράδι, όπου έγινε και η έναρξη των συνομιλιών για τον πετρελαιαγωγό Μπουργκάς -Αλεξανδρούπολη.

Όπως προαναφέρθηκε, το κύρος, η σύνεση αλλά και η πολιτική τόλμη και η διορατικότητα με την οποία ο τιμώμενος αντιμετώπισε δύσκολες πτυχές της εξωτερικής πολιτικής καθ' όλη τη διάρκεια της πολιτικής σταδιοδρομίας του ως Υπουργού Εξωτερικών, τον κατέστησαν έναν από τους αγαπητότερους και σεβαστότερους πολιτικούς της χώρας. Σπάνια πολιτικό πρόσωπο τυγχάνει τόσο ευρείας αποδοχής από τους Έλληνες πολίτες.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα, κυρίες και κύριοι, να αναφερθώ για λίγο στις θέσεις του Κάρολου Παπούλια ως Προέδρου της Δημοκρατίας στα θέματα της Παιδείας στη χώρα μας. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στάθηκε και στέκεται πάντοτε αρωγός του Ελληνικού Δημόσιου Πανεπιστημίου. Με τις δημόσιες παρεμβάσεις του έχει επισημάνει την τεράστια σημασία της Παιδείας για την ανάπτυξη της χώρας. Η συμμετοχή του τον Μάιο του 2006 στην 52η Σύνοδο των Πρυτάνεων στη Μυτιλήνη, με την κήρυξη εκ μέρους του των εργασιών της, σηματοδότησε την προτεραιότητα της Ανώτατης Εκπαίδευσης για το μέλλον της χώρας. Στην ομιλία του, μεταξύ άλλων, τόνιζε ότι «Μπροστά στις πολλαπλές προκλήσεις, η εκπαίδευση φαίνεται να αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για να γίνει ο κόσμος μας καλύτερος, περισσότερο δίκαιος, περισσό-τερο ανθρωποκεντρικός». Πιστεύουμε ότι οι θέσεις αυτές του Προέδρου Κάρολου Παπούλια για την Παιδεία αποτελούν για όλους μας πολύτιμη παρακαταθήκη. Η πεποίθηση του κυρίου Προέδρου ότι η Ανώτατη Εκπαίδευση «πρέπει να παραμείνει προσηλωμένη στις αρχές του Καθολικού Πανεπιστημίου, προκειμένου να συνεχίσει να υπηρετεί τον ρόλο της, που είναι η παραγωγή και η διάδοση της γνώσης, η διαμόρφωση ενεργών πολιτών με κριτική σκέψη, με γνώσεις, που εμφορούνται από δημοκρατικά ιδεώδη και κοινωνικές ευαι-σθησίες» αποτελεί φωτεινό οδοδείκτη για το μέλλον της Παιδείας στη χώρα μας και εντέλει για το μέλλον της χώρας μας, όπως το οραματίζονται οι απανταχού Έλληνες.

Ο ίδιος ο Πρόεδρος είχε δηλώσει την ημέρα της εκλογής του από τη Βουλή των Ελλήνων: «Η επικοινωνία μου με τους Έλληνες πολίτες με έχει διδάξει ότι αποτελούν συλλογικό ζητού-μενο η πολιτική ωριμότητα και εντιμότητα, το μέτρο και η ευαισθησία στη δημόσια ζωή, ώστε να προετοιμάσουμε ένα καλύτερο αύριο για την πατρίδα μας και να οικοδομήσουμε μια κοινωνία λιγότερο εγωιστική και περισσότερο τίμια». Στο Πανεπιστήμιο Αθηνών -παραμένοντας πιστοί στις αρχές του "Universitas", ενός καθολικού, ανοικτού Πανεπιστημίου των διαχρονικών Αξιών, με έντονο και υπεύθυνο κοινωνικό ρόλο και όχι αποκλειστικά ενός Πανεπιστημίου της Αγοράς- προσπαθούμε να μεταλαμπαδεύσου-με στις νεότερες γενιές των επιστημόνων μας αυτή τη φροντίδα για «μια κοινωνία λιγότερο εγωιστική και περισσότερο τίμια» και είναι σίγουρο ότι οι πολιτικοί και τα Κόμματα πρωτίστως, καθώς και όλοι οι φορείς, και κυρίως αυτοί της Εκπαίδευσης, αντλώντας από την αίγλη, το ήθος και το παράδειγμα του τιμώμενου σήμερα Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, κυρίου Κάρολου Παπούλια, οφείλουμε να κάνουμε το έργο αυτό καθημερινή πράξη.

Εξοχότατε Κύριε Πρόεδρε, Εκ μέρους της Συγκλήτου και όλων των μελών του πρώτου Πανεπιστημίου που ιδρύθηκε στη χώρα, και το οποίο εόρτασε πέρυσι με τη δική σας παρουσία σ' αυτήν εδώ την ιστορική Αίθουσα τα 170 χρόνια ζωής και αδιάλειπτης προσφοράς προς την ελληνική κοινωνία, σας υποδέχομαι σήμερα στη χορεία των Επίτιμων Διδακτόρων με αισθήματα εξαιρετικής τιμής και με τις θερμότερες ευχές όλων για υγεία, ευτυχία και μακρημέρευση. Εύχομαι επίσης να συνεχίσετε με το έργο σας να ενισχύετε την Παιδεία, καθώς αυτή είναι η μόνη διέξοδος που μπορεί να οδηγήσει τη χώρα μακριά από τέλματα και αδιέξοδα, σε μία πνευματική και ηθική ανάταση.

 

Παρουσίαση του έργου του τιμώμενου από τον Αντιπρύτανη καθηγητή Ι. Καράκωστα

«Άλλαξαν όλα τόσο. Κοιτάζεις, κοιτάζεις - κι ακόμη και τα πιο ασήμαντα πράγματα λες και δεν έχουν τέλος. Και όοο πιο πολύ φτωχαί-νεις, τόοο πλουσιότερος γίνεσαι». «Να μου το πιστέψεις, δεν μου είναι ούτε και θα μου γίνει ποτέ εύκολο να υποτάσσομαι άνευ όρων σε ό,τι γυρεύει να βρει την έκφραση του και πάντα θα χρειάζεται να διορθώνω και να ξαναδιορθώνω τον εαυτό μου για ν'αποδώσω στην αλήθεια ό,τι ανήκει στην αλήθεια». -Georg Trakl

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών έχει την εξαιρετική τιμή απόψε να αναγορεύσει σε επίτιμο διδάκτορα του τμήματος Νομικής τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κύριο Κάρολο Παπούλια Ο Κάρολος Παπούλιας έδειξε το αγωνιστικό του πνεύμα από νωρίς, όταν ως έφηβος εντάχθηκε στην Εθνική Αντίσταση κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Σπούδασε νομικά στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Μιλάνου όπου του προτάθηκε να γίνει βοηθός καθηγητή, ενώ ανηγορεύθη διδάκτωρ της Νομικής Σχολής της Κολωνίας. Το θέμα της διατριβής του ήταν: «Κτήση και Απώλεια της Νομής κατά το Ελληνικό και Γερμανικό Δίκαιο» υπό την επίβλεψη του διαπρεπούς νομομαθούς, καθηγητού του Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου Gerhard Kegel.

Για την πολιτική και κοινοβουλευτική θητεία και δράση θα σας παραπέμψω στην προσφώνηση του κυρίου Πρύτανη.
Παρ' όλα αυτά θα ήθελα να σταθώ στην μεγάλη συμβολή του υπουργού Κάρολου Παπούλια στα θέματα της πολιτικής της ύφεσης, της ειρήνης και του αφοπλισμού. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται πολλές δράσεις: Η «πρωτοβουλία των έξι» για την ειρήνη και τον αφοπλισμό (Αλφονσίν, Ντελαντρίντ, Νυερέρε, Πάλμε, Γκάντι, Α. Παπανδρέου) Η συμμετοχή στη Διάσκεψη για τον αφοπλισμό και την ειρήνη στην Ευρώπη, στη Διάσκεψη για την κατάργηση των χημικών όπλων, οι προτάσεις για τη δημιουργία αποπυρηνικοποιημένης ζώνης στα Βαλκάνια, η προώθηση της ιδέας για τη μετατροπή της Μεσογείου σε θάλασσα ειρήνης και συνεργασίας. Υπήρξε εμπνευστής της τριμερούς Διάσκεψης συνεργασίας Ελλάδος - Βουλγαρίας - Ρουμανίας (JANNINA 1) και ένθερμος υποστηρικτής της Διάσκεψης των παρευξεινίων χωρών, της οποίας διατέλεσε και πρόεδρος επί σειρά ετών. Η λαμπρή αυτή πολιτική σταδιοδρομία είχε σαν επιστέγασμα την εκλογή του στο ύπατο αξίωμα της χώρας στις 8 Φεβρουαρίου 2005 με ρεκόρ ψήφων (279), γεγονός το οποίο καταδεικνύει την συναίνεση που υπάρχει στο πρόσωπο του.

Η πνευματική αγωνία και κοινωνική ευαισθησία που χαρακτηρίζει τον τιμώμενο αντανακλάται και στο πεδίο των επιστημονικών του επιλογών. Νέος νομικός στο Πανεπιστήμιο του Κολωνίας επέλεξε ως θέμα διδακτορικής διατριβής ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα, αλλά συγχρόνως, και δυσκολότερα προβλήματα της νομικής επιστήμης: τη νομή όπως αυτή ενσωματώθηκε στη γερμανική και την ελληνική έννομη τάξη. Φυσικός εξουσιασμός ενός πράγματος από κάποιον που πιστεύει ότι πρέπει να πράττει με τον τρόπο αυτό, η νομή ανάγεται στους απώτατους χρόνους της δικαιικής προϊστορίας. Προηγήθηκε της δημιουργίας του δικαιώματος της κυριότητας, η οποία εξυπηρετούσε, κυρίως την ανάγκη διαφύλαξης της κοινωνικής ειρήνης, ενώ η προστασία του νομέα εξασφάλιζε την επιβίωση των μελών της κοινωνικής ομάδας. Οι αρχαιοελληνικές έννομες τάξεις, στις οποίες οι ιστορικοί του δικαίου καταλογίζουν την άγνοια νομικών εννοιών και την απουσία δικαιικών διακρίσεων, δέχονταν ότι ο νομέας δεν ταυτίζεται με τον κύριο του πράγματος. Η διαπίστωση αυτή προκύπτει από εκφράσεις όπως «νεμομένων των δανεισαμένων» προκειμένου για ενυπόθηκους δανειστές, «των δανεισαμένων και νεμομένων», ή ακόμη προκειμένου για την έναρξη άσκησης της νομής του ακινήτου από τον αγοραστή «εμβάντες εις κτήματα κατά πράξεις έχουσι τα κτήματα και νέμονται». Δυσκολότερα ανιχνεύεται στα αρχαία ελληνικά κείμενα διάκριση μεταξύ νομέα και κατόχου, δεδομένου ότι τα σχετικά ρήματα «έχειν» και «κατέχειν» χρησιμοποιούνται αδιακρίτως.

Ο σαφής εννοιολογικός διαχωρισμός των περιπτώσεων άσκησης φυσικού εξουσιασμού επί ε-νός πράγματος οφείλεται στους Ρωμαίους νομικούς των τριών πρώτων χριστιανικών αιώνων. Η νομή διακρίθηκε τόσο από την κυριότητα όσο και από την κατοχή ενώ διαφοροποιήθηκε και η χορηγούμενη ένδικη προστασία. Η διάκριση νομής και κατοχής διατηρήθηκε από τους Βυζαντινούς, οι οποίοι μάλιστα, κατά την δικαστική εξέταση αλληλοσυγκρουόμενων δικαιωμάτων σε ακίνητα, εφάρμοζαν, άλλοτε ρητώς και άλλοτε σιωπηρώς, την αρχή: «εν ίση αιτία κρείσσων έ-στιν νεμόμενος».

Αξίζει ακόμα να αναφερθεί η βυζαντινή αρχή «ο νεμόμενος νεμέσθω και ο ενάγων ενάγετω έως αν γένηται παρ' υμίν απόφασις», η οποία αποτελεί παράφραση της ρωμαϊκής αρχής "possidentes exceptionem, non possidentes actionem habent". Πραγματική κατάσταση η οποία όμως γεννά έννομες συνέπειες, η νομή αποτέλεσε αντικείμενο διαμάχης μεταξύ των δύο ιερών τεράτων της γερμανικής νομικής επιστήμης του 19ου αιώνα, του Savigny και του Jhering Ξεκινώντας από το ρωμαϊκό δίκαιο, όπως αυτό είχε διαμορφωθεί από τους Πανδεκτιστές -ισχύον δίκαιο κατά την εποχή τους- οι δύο νομικοί αναζήτησαν τις ιστορικές καταβολές της διάκρισης ανάμεσα σε possessio, τη νομή που ασκείται με εξουσιασμό του πράγματος και με την θέληση του εξουσιάζοντος να έχει το πράγ-μα ως δικό του, «ψυχή δεσπόζοντος» κατά τους Βυζαντινούς, από την detentio, την απλή κατοχή ενός πράγματος από την οποία απουσιάζει το πνευματικό στοιχείο. Κατά τον Savigny, η διαφορά έγκειται στο γεγονός ότι ο μεν νομέας έχει τη βούληση να έχει το πράγμα ως ίδιον, ενώ, αντιθέτως, ο κάτοχος ασκεί την φυσική εξουσία επί του πράγματος, αναγνωρίζοντας όμως ότι το πράγμα ανήκει κατά κυριότητα σε άλλον. Για τον Jhering, αντιθέτως, το animus domini δεν είναι πάντοτε αναγκαίο στοιχείο της νομής. Υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες προστατεύεται ως νομέας και μη κύριος του πράγματος, απλώς και μόνο διότι νέμεται το πράγμα. Σε τελική ανάλυση, η προστασία των μη κυρίων καθιερώθηκε, κατά τον Jhering, προς το συμφερόντων ιδιοκτητών σε περίπτωση απώλειας της κυριότητας, προκειμένου αυτοί να ανακτήσουν την κυριότητα αποφεύγοντας τις δυσχέρειες απόδειξης του δικαιώματος τους. Δεν είναι, επομένως, το πνευματικό στοιχείο που διακρίνει τη νομή από την κατοχή, καθώς και στις δύο περιπτώσεις το animus συνίσταται απλώς στη θέληση να έχει κάποιος το πράγμα και να ασκεί υλική εξουσία επάνω σε αυτό. Κατά συνέπεια, κάθε εξωτερική σχέση προς το πράγμα αποτελεί πραγματική νομή. Οι δύο θεωρίες διαφοροποιούνται ως προς το ότι ο μεν Savigny παίρνει ως βάση την κατοχή, την οποία με την προσθήκη του animus domini ανυψώνει στην τάξη της νομής, ο δε Jhering λαμβάνει ως αφετηρία την νομή την οποία, λόγω κωλύματος που έχει τις ρίζες του στις ανάγκες της πράξης, υποβιβάζει στην τάξη της απλής κατοχής.

Οι συντάκτες του ελληνικού Αστικού Κώδικα διατήρησαν την κλασική ρωμαϊκή διάκριση μεταξύ possessio και detentio, κάτι που δεν συνέβη στον γερμανικό BGB εξαιτίας των αντιπαν-δεκτιστικών τάσεων που επικράτησαν κατά τη σύνταξη του. Στο πλαίσιο του γερμανικού αστικού κώδικα, κεντρικής σημασίας είναι η έννοια της κατοχής καθώς στις παραγράφους 854-872 BGB, η ρύθμιση έχει ως άξονα την έννοια του κατόχου, δηλαδή του προσώπου που έχει στην φυσική του εξουσία ένα πράγμα με θέληση να το εξουσιάζει. Μόνο στο τελευταίο άρθρο της συγκεκριμένης ενότητας (872) δίνεται ο ορισμός τού υπό στενή έννοια νομέα, δηλαδή του προσώπου που έχει στη φυσική του εξουσίαση ένα πράγμα με τη θέληση να είναι δικό του, με «διάνοια κυρίου» (Eigenbesitz). Η ρύθμιση, επομένως, του γερμανικού κώδικα επικεντρώθηκε στην έννοια της κατοχής, ιδιαίτερη μορφή της οποίας αποτελεί η νομή υπό στενή έννοια. Πλησιέστερες προς τη ρύθμιση του ελληνικού αστικού κώδικα είναι οι διατάξεις του αυστριακού δικαίου. Το σχετικό κεφάλαιο έχει τίτλο «περί νομής», ενώ, ήδη από το πρώτο άρθρο (309), γίνεται διάκριση μεταξύ κατόχου και νομέα, κατ' αναλογία του άρθρου 974 ΑΚ. Από την άποψη αυτή, η ρύθμιση του αυστριακού αστικού κώδικα, όπως και του ελληνικού, διαμορφώνεται γύ-ρω από την έννοια της νομής υπό στενή έννοια, δηλαδή της φυσικής εξουσίας «διάνοια κυρίου», ελάσσων μορφή της οποίας είναι η κατοχή που, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, απολαμβάνει της ίδιας προστασίας. Αντίθετα, επομένως, από τον γερμανικό αστικό κώδικα για τον οποίο επιλέγεται η απομάκρυνση από τις πανδεκτιστικές αντιλήψεις περί νομής και κατοχής, οι συντάκτες του ελληνικού αστικού κώδικα επέλεξαν τη διαφύλαξη της βυζαντινορωμάίκής μας παράδοσης και τις διακριτές θέσεις της possessio και της detentio στην ελληνική έννομη τάξη.

Η ιστορική διαδρομή των νομικών μορφωμάτων της νομής και της κατοχής καθώς και η δικαιο-συγκριτική επισκόπηση, ιδίως σε σχέση με τη νομική οικογένεια των γερμανικών δικαίων έτυχε συστηματικής ανάπτυξης και δογματικής ανάλυσης από μέρους του τιμώμενου Προέδρου, ο οποίος εξεμαίευσε, κατενόησε και ετό-νισε το βαρύνον στοιχείο τής μέσω της νομής οικονομικής αξιοποίησης του πράγματος, η οποία, οικονομική αξιοποίηση, εισφέρει στην οικονομική ανάπτυξη, στην ευημερία και εντέλει στην κοινωνική ειρήνη σε αντιδιαστολή με το στατικό στοιχείο της κυριότητας, που συχνά αντιστρατεύεται στο δυναμισμό και τη δικαιοηθι-κή συνεισφορά της νομής στον κοινωνικό προσανατολισμό του δικαίου. Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε, Επιτρέψτε μου να αναφερθώ σε ένα θέμα το οποίο γνωρίζω ότι σας απασχολεί βαθύτατα και για το οποίο έχετε δείξει ιδιαίτερη ευαισθησία. Η αξία του ανθρώπου, το περιβάλλον -και η προστασία του- είναι απόλυτα αγαθά, είναι ενορατικά, μονοσήμαντα και απαρέγκλιτοι νομοθετικοί στόχοι, είναι απάντηση στο υπαρξιακό μας ερώτημα και κατάφαση στην αρμονία της φύσεως, στην αισθητική, στην ποιότητα ζωής και υπό την έννοια αυτή διαχρονική φιλοσοφική αναζήτηση και θέση. Πρέπει συνεπώς όλοι μας, ιδίως οι νεότερες γενιές να ενστερνισθούν τη θέση και την άποψη ότι πρώτο και μοναδικό μας μέλημα είναι η προστασία του περιβάλλοντος και η αναγνώριση της αξίας του ανθρώπου. Ο αγώνας προς την κατάκτηση αυτή πρέπει να είναι συνεχής, αδιάκοπος και να μην φείδεται μέσων και θυσιών.

Κύριε Πρόεδρε, είστε ο ρυθμιστής του πολιτεύματος σύμφωνα με το Σύνταγμα (άρθρο 30 παράγραφος 1)...«Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι ρυθμιστής του Πολιτεύματος.» Αυτό σημαίνει ότι και από πλευράς ισχύοντος δικαίου και από κοινωνικοπολιτική σκοπιά δικαιούσθε να διαφυλάξετε με όλα τα μέσα τα ιστορικά και ηθικά θεμέλια του νομικού μας πολιτισμού, δηλαδή την αξία του ανθρώπου και την προστασία του περιβάλλοντος. Κάνετε το πράξη σας παρακαλούμε.

 

Ομιλία του τιμώμενου με θέμα «Η έννοια της Διεθνούς Κοινωνίας: ισχύς ή δίκαιο;»

Αποτελεί ξεχωριστή τιμή για μένα η αναγόρευση μου σε Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Νομικής, της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η συγκίνηση μου είναι μεγάλη, γιατί εδώ είχα την τύχη να μυηθώ στη νομική επιστήμη, εμπνεόμενος από σπουδαίους πανεπιστημιακούς δασκάλους. Και ήμουν ιδιαίτερα περήφανος, όταν διαπίστωσα, κατά τις σπουδές μου στο εξωτερικό για τη διδακτορική μου διατριβή, ότι τα εφόδια που μου έδωσαν οι δάσκαλοι μου του Καποδιστριακού με είχαν καταστήσει επιστημονικά ισοδύναμο των συναδέλφων μου φημισμένων ευρωπαϊκών πανεπι-στημίων.
Επέλεξα ως θέμα της σημερινής μου ομιλίας την έννοια της διεθνούς κοινωνίας, τη σχέση της Ισχύος και του Δικαίου. Η σωρευμένη ανθρώπινη εμπειρία νομίζω ότι έχει καταδείξει με τον πιο οδυνηρό τρόπο τις συνέπειες που ανακύπτουν, όταν η Διεθνής Κοινωνία δεν νοείται ως κοινωνία συλλογικότη-τας και αλληλεγγύης. Στο πλαίσιο αυτό, το δίλημμα ισχύος και δικαίου, τόσο στις διεθνείς όσο και στις εσωτερικές σχέσεις, είναι από τα παλαιότερα στις ανθρώπινες κοινωνίες.

Η νομοθεσία του Σόλωνα επιχείρησε να θεραπεύσει την αντίθεση των δύο εννοιών, εισάγοντας με την σεισάχθεια την έννοια του ορίου, πέραν του οποίου το τυπικό δίκαιο παύει να αποτελεί δίκαιο υπό την ουσιαστική έννοια και θα πρέπει να αλλάξει.
Ο Θουκυδίδης εξάλλου στον αξεπέραστο διάλογο Αθηναίων - Μηλίων παραθέτει με διαχρονική ενάργεια τα επιχειρήματα των δύο πλευρών αποδεχόμενος όμως, εκ του αποτελέσματος, τα πρωτεία της ισχύος και προκαλώντας, ίσως, τις επόμενες γενιές να αλλάξουν τον συσχετισμό αυτό. Στην εποχή μας οι δύο πόλεμοι του 20ού αιώνα και η τραγικότητα τους επέβαλαν στην ανθρω-πότητα την εισαγωγή των ανθρωπιστικών αρχών του διαφωτισμού στις διεθνείς σχέσεις. Ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών υπήρξε ένα σημαντικό βήμα, που όμως πολλές φορές έμεινε κενό γράμμα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υλοποίησε σε μεγάλο βαθμό τις αρχές αυτές δημιουργώντας ένα νέο παράδειγμα, όχι βέβαια χωρίς ατέλειες, αλλά οπωσδήποτε που εξέφραζε με πρωτόγνωρη σαφήνεια αυτό το σύστημα αρχών.

Δυστυχώς την τελευταία δεκαετία διαπιστώ-νουμε μία τάση υποχώρησης ή και σχετικοποί-ησης των αρχών αυτών του δικαίου. Ίσως γιατί η πάροδος των χρόνων από την λαίλαπα του φασισμού και των πολέμων που εξόντωσαν εκατομμύρια αμάχους μας κάνει να ξεχνάμε τους καταστροφικούς κινδύνους που εκκολάπτει η εκτός δικαίου άσκηση δύναμης. Μας κάνει να ξεχνάμε ότι έσφαλαν οικτρά όσοι πίστεψαν πως με εκτός δικαίου συμπεριφορές που παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα επιτυγχάνεται ασφάλεια. Σήμερα η έννοια του διεθνούς δικαίου δεν είναι ούτε απόλυτη ούτε αντικειμενική. Έντονη συζήτηση γίνεται αυτές τις μέρες για την ύπαρξη ή την ανυπαρξία διεθνούς νομιμότητας στην απο-στολή ευρωπαϊκής διοικητικής δύναμης στο Κοσσυφοπέδιο και πολύ περισσότερο, στην αναγνώριση της κυοφορούμενης ανεξαρτητοποίησης του. Ιδιαίτερα αμφισβητήσιμη είναι και η ηθική νομιμοποίηση του δόγματος του «προ-ληπτικού πολέμου». Τα παραδείγματα αυτά δεί-χνουν με δραματικό τρόπο τη σχετικότητα των ορίων στην ερμηνεία του διεθνούς δικαίου και τη σύγκρουση μεταξύ ισχύος και δικαίου. Τα παραπάνω δεν πρέπει βέβαια να εκληφθούν ως επιχειρήματα κατά της συμβολής του Διεθνούς Δικαίου στον εκπολιτισμό της ανθρωπότητας. Η σημασία του στην εξέλιξη αλλά και τη σημερινή πραγματικότητα των διεθνών σχέσεων είναι καθοριστική. Η χώρα μας μάλιστα το έχει καταστήσει βασικό πυλώνα της εξωτερικής της πολιτικής, όσον αφορά τις σχέσεις με τους γείτονες μας.

Κυρίες και Κύριοι,
Στο σημείο αυτό θέλω να υπογραμμίσω ιδιαίτερα το θέμα του περιβάλλοντος. Καθοριστική για τη διατήρηση της ζωής στον πλανήτη μπορεί να αποβεί η απόφαση όλων και ιδίως των ισχυρών χωρών να προχωρήσουν στις αναγκαίες πράξεις. Το δίκαιο όμως δεν δίδει πάντα απαντήσεις και η ισχύς συχνά δίδει λανθασμένες απα-ντήσεις. Αλλά η στοιχειώδης λογική υπαγορεύει ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρξει ανάπτυξη χωρίς σεβασμό στη φύση και να επικρατεί η επιδίωξη της κερδοφορίας επί της συλλογικής ανάγκης για προστασία του περιβάλλοντος. Μαί-νονται λοιπόν διαρκείς και άνισες μάχες μεταξύ επιχειρηματικών συμφερόντων, κρατικών αγκυλώσεων και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών για να επιτευχθούν τα ελάχιστα προκειμένου να σταματήσει η πορεία της ανθρωπότητας προς τον όλεθρο. Απαιτούνται πολιτικές πρωτοβουλίες σε υπερεθνικό επίπεδο που θα ενισχύσουν την αίσθηση του κοινού μέλλοντος της διεθνούς κοινωνίας των λαών και θα οδηγήσουν στη διάσωση του φυσικού μας πλούτου καθώς και σ'ένα πιο αποτελεσματικό Διεθνές Δίκαιο του Περιβάλλοντος. Μου δημιουργεί πάντως αισιοδοξία το γεγονός ότι όλο και περισσότερες δυνάμεις παγκοσμίως συστρατεύονται για τη σωτηρία του περιβάλλοντος.

Η σύγκρουση επίσης ισχύος και δικαίου βρίσκεται πίσω από το διαχρονικό και διεθνές φαινόμενο της διαφθοράς, είτε πρόκειται για το «μαύρο» πολιτικό χρήμα, είτε πρόκειται για τη συναλλαγή της οικονομικής με την πολιτική ελίτ. Όταν η οικονομική δύναμη και το συμφέρον υποτάσσουν την ευθύνη των εκπροσώπων του λαού να υπερασπίζεται τα συμφέροντα του, τότε η προσπάθεια για μία δίκαιη και ισόνομη κοινωνία ναρκοθετείται.

Κυρίες και Κύριοι,
Η διαπίστωση της ανάγκης να αντιμετωπιστούν οι αδικίες που δημιουργεί το διεθνές οικονομικό σύστημα παραγωγής και διανομής αγαθών, καθώς και η πιεστική απαίτηση για αποτελεσματική προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε παγκόσμια κλίμακα, οδήγησε στην ανάπτυξη, κατά τα τελευταία χρόνια, του λεγόμενου Διεθνούς Δικαίου της αλληλεγγύης. Ενδεικτικές πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση είναι η ρύθμιση για κοινή εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πόρων στον «διεθνή», όπως ονομάζεται, βυθό της θάλασσας και οι διάφορες μορφές διεθνούς θεσμικής προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το καθήκον αυτό της αλληλεγγύης οφείλει να νοείται και ως εκδήλωση της αρωγής απέναντι σ' εκείνους τους λαούς που για οποιουσδήπο-τε λόγους (φυσικές καταστροφές, πολέμους, απουσία πλουτοπαραγωγικών πηγών) βρίσκονται σε αδυναμία να εξασφαλίσουν την επιβίωση τους. Πιστεύω ότι ένα, κατ'αυτό τον τρόπο νοούμενο, καθήκον αλληλεγγύης συμβάλλει στην ενίσχυση της αρχής της ισότητας στις διεθνείς σχέσεις: Αποτελεί στοιχείο αναδιανεμητικής δικαιοσύνης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Κυρίες και Κύριοι,
Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης απαιτείται να τεθεί εκ νέου το ζήτημα των όρων της συμμετοχής πολιτών και εθνών στην παγκόσμια αγορά που δημιουργείται. Επιβάλλεται, κατά τη γνώμη μου, να κάνουμε ένα ακόμη βήμα και να αναζητήσουμε αποτελεσματικότερους μηχανισμούς αναδιανομής του πλούτου σε διεθνή κλίμακα, για να περιοριστούν τουλάχιστον οι συνέπειες της άδικης μεταχείρισης, την οποία υφίστανται ορισμένοι λαοί. Η αντιμετώπιση του αναπτυσσόμενου από τον αναπτυγμένο κόσμο δεν είναι απλώς άδικη, είναι και επικίνδυνη για τη δημιουργία εκρηκτικών κοινωνικών καταστάσεων. Οι δυτικές κοι-νωνίες, η ποιότητα της δημοκρατίας μας και ο κοινωνικός μας πολιτισμός, δοκιμάζονται σήμερα από πολιτικές εντάσεις και συχνά εγκληματικές πράξεις που συνιστούν αντίδραση σε σωρευμένο αίσθημα αδικίας. Δοκιμάζονται επίσης από τη λαθρομετανάστευση και την άνιση μεταχείριση των μεταναστών, φαινόμενα τα οποία διαρκώς θα επιδεινώνονται, όσο οι φτωχοί θα γίνονται φτωχότεροι και οι πλούσιοι πλουσιότεροι.

Κυρίες και Κύριοι,
Έχω επίγνωση του ότι, στο περιορισμένο πλαίσιο της σημερινής μου ομιλίας, δεν ήταν δυνατόν να θίξω παρά μόνον ορισμένα από τα ζητήματα που αφορούν φαινόμενα της διεθνούς ζωής, όπου είναι έντονη η παρουσία ή και η κατάχρηση της ισχύος. Μιας ισχύος κεκαλυμμένης ή απροκάλυπτης, και μάλιστα σε μορφές που είτε θεωρούσαμε ότι ανήκουν οριστικά στο παρελθόν, είτε ότι δεν θα εμφάνιζαν την ίδια ένταση και επικινδυνότητα. Αυτές οι σκέψεις επιβάλλουν να μη σταματήσουμε να αγωνιζόμαστε για να οικοδομήσουμε μια διεθνή κοινωνία που θα σέβεται τον άνθρωπο και να μείνουμε προσηλωμένοι στις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης και στην προστασία των αδυνάτων. Και οι ίδιες σκέψεις με κάνουν υπερήφανο για την τιμή που μου κάνει σήμερα το Καποδιστριακό. Το Πανεπιστημιακό Ανώτατο Ίδρυμα που από την γέννηση του νέου ελληνικού κράτους προσφέρει στην ελληνική κοινωνία ένα από τα στοιχεία που έχει πάντα μεγάλη ανάγκη: Επιστήμονες υψηλού επιπέδου που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της χώρας μας με κοινωνική συνείδηση. Γιατί χωρίς υψηλού επιπέδου επιστημονικό δυναμικό με κοινωνική ευαισθησία, καμία χώρα δε μπορεί να προοδεύσει. Προσωπικά, δεν θα πάψω να εκφράζω, όπως έχω κάνει επανειλημμένα, την πίστη μου στην παράδοση του διαφωτισμού και του ουμανισμού, μια πίστη που γεννά μέσα μου αισιοδοξία και εμπιστοσύνη στις δυνάμεις του ανθρώπου. Στο τέλος, θα μπορέσουμε να οικοδομήσουμε μια διεθνή κοινωνία που θα σέβεται τον άνθρωπο, αρκεί να μείνουμε προσηλωμένοι στις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης και στην προστασία των αδυνάτων. Σας ευχαριστώ.

 


Αρχή της σελίδας