Α.Φ. 122-123 [01/03/08]

Α.Φ. 122-123 [01/03/08]

Ανησυχία και αντιθέσεις στις προωθούμενες ρυθμίσεις
Το σκάφος της Παιδείας και ο "γιαλός" (οι 7 διαπιστώσεις)
Το Πανεπιστήμιο ακόμα αναμένει το νόμο για την Έρευνα
Περιβάλλον #122 - Βαμβακίαση και Marchallina hellenica
Φοιτητικά Νέα #122
Συνεργαζόμενα Πανεπιστήμια #122 - Το Λιβυκό Πανεπιστήμιο Garyounis
Ρεπορτάζ #122
Εργαστήρια - Κλινικές - Σπουδαστήρια #122
Ειδήσεις - Επικαιρότητα #122
Βιβλία #122
Διεθνή #122
Από τη ζωή του Πανεπιστημίου μας #122
Συνέδρια - Συμπόσια - Εκδηλώσεις #122
Ημερολόγιο Απριλίου
(1-30/4/2008)

Από την ιστορία του ΕΚΠΑ #122

Το σκάφος της Παιδείας και ο "γιαλός" (οι 7 διαπιστώσεις)

1/3/2008
του Πρύτανη καθηγητή Χ. Κίττα
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

"Ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε" λέει η παροιμία , ωστόσο στα θέματα της Ανώτατης Παιδείας στη χώρα μας δεν συμβαίνει ούτε το ένα ούτε το άλλο . Αυτοί που τα τελευταία 20 περίπου χρόνια ανέλαβαν να επισκευάσουν και να πλοηγήσουν το καράβι της Παιδείας - που πρέπει να είναι μεγάλο και ικανό για να μας ταξιδεύει στα ανοικτά πελάγη των επιτυχιών - για να εξηγήσουν τους λόγους που τα σχέδια τους αφορούν σε ένα μικρό σκάφος , έριξαν το φταίξιμο στο γιαλό , στο πρώτο αγκυροβόλιο , που είναι λέει μικρός , μόνο που είναι οι ίδιοι - όπως φαίνεται - εκείνοι που με τις δικές τους αδυναμίες δεν φρόντισαν να τον διευρύνουν . Οι 7 διαπιστώσεις γιατί ο γιαλός παραμένει μικρός :

1η διαπίστωση: Τα Δημόσια Πανεπιστήμια (ο γιαλός) χρειάζονταν σίγουρα έναν νέο νόμο - πλαίσιο . Δυστυχώς ο νέος νόμος μόνο πλαίσιο δεν είναι . Το αντίθετο , τα προβλέπει όλα ασφυκτικά , με κάθε λεπτομέρεια , ως εάν κάποιος να μην εμπιστεύεται τα Ιδρύματα , να δυσπιστεί για τις δυνα­ τότητες τους . Και βεβαίως η δυσπιστία αυτή καλλιεργείται και στο κοινωνικό σύνολο με εξαιρετικά έντεχνο τρόπο από πολλούς , πάρα πολλούς καλοθελητές ( εξωτερικούς και εσωτερικούς ).

2η διαπίστωση: Ο νέος νόμος - πλαίσιο μόνο για την Πολιτεία δεν αποτελεί πλαίσιο . Δεν την δεσμεύει για παράδειγμα στη χρηματοδότηση . Ακούμε συχνά ότι η Τριτοβάθμια Εκπαίδευση στη χώρα μας χρηματοδοτείται επαρκώς. Ωστόσο γνωρίζουμε όλοι ότι ενώ τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί ο αριθμός των εισακτέων ( προπτυχιακών και μεταπτυχιακών ), καθώς και των αποφοίτων της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης , οι μέσες δαπάνες στη χώρα μας για τις κεντρικές εκπαιδευτικές υπηρεσίες της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (χωρίς μάλιστα να υπολογίζονται οι δραστηριότητες έρευνας , όπου εκεί η κατάσταση είναι επιεικώς δραματική , με ευθύνη κυρίως και πρωτίστως της Πολιτείας) είναι από τις χαμηλότερες , σύμφωνα με έρευνες του Ο . Ο . Σ . Α ., και μάλιστα κάτω από ένα ασφυκτικό , δυσκίνητο και εξόχως γραφειοκρατικό πλαίσιο διαχείρισης . Πόσα χρόνια, επίσης, ακούμε για το 5% του Α . Ε . Π . γιατην Παιδεία , που έγινε τελικά ένα άπιαστο όνειρο ; Αντιθέτως είναι πολλά τα παραδείγματατης ανακολουθίας της Πολιτείας: για παράδειγμα το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων ουδέποτε τηρείται από την ίδια , παρά τις «ρητές» δεσμεύσεις της . Με αυτή τη λογική όμως πώς θα υλοποιηθεί από τα αρμόδια Υπουργεία και ο νέος τετραετής προγραμματισμός, που ζητείται από τα Πανεπιστήμια , τη στιγμή μάλιστα που και ο Κρατικός Προϋπολογισμός δεν είναι τετραετής αλλά εγκρίνεται ετησίως ; Και πάλι σε αυτό το σημείο η Πολιτεία επιθυμεί να λειτουργεί ως η «μεγάλη εξουσία» , ο πάτρωνας των Πανεπιστημίων . Έτσι, όμως, δεν μπορεί κανείς να ισχυρίζεται ότι τα Πανεπιστήμια είναι αυτοδιοίκητα.

3η διαπίστωση: έρευνα , έρευνα , έρευνα. Ολοι εκθειάζουν τα οφέλη που προκύπτουν για μια κοινωνία από την επιστημονική έρευνα. Για εμάς στα Πανεπιστήμια αποτελεί εδώ και χρόνια μια καθημερινή αλλά δυστυχώς και πονεμένη ιστορία . Στον τομέα αυτό αν και τα Ιδρύματα μας διαθέτουν ισχυρές δυνάμεις και προσφέρουν το μεγαλύτερο τμήμα της παραγόμενης έρευνας , είμαστε οι «φτωχοί» συγγενείς ελέω Πολιτείας. Και σ ' αυτόν τον τομέα εδώ και χρόνια περίσσεψαν οι υποσχέσεις. Τελικώς, βλέπουμε έναν νέο νόμο για την έρευνα που κατά γενική ομολογία θέτει τα Πανεπιστήμια σε δεύτερη μοίρα, ενώ χαρακτηρίζεται εξόχως γραφειοκρατικός .

4 η διαπίστωση: χωρίς να έχουμε συζητήσει ως κοινωνία για το πού θέλουμε να πάμε , πώς θα αναπτυχθεί η εθνική Οικονομία και πώς θα υπάρξει κοινωνική ευημερία και δικαιοσύνη , ερωτήματα βασικά και άμεσα συνδεδεμένα με το τι Παιδεία θέλουμε , η Πολιτεία εξαντλείται κυριολεκτικά σε επιμέρους τεχνικές ρυθμίσεις : η διάρκεια των σπουδών (2 ν , ν + ν και εντέλει νν), η θητεία των Πρυτανικών Αρχών , η διαχείριση του Ασύλου ( από την Επιτροπή Ασύλου και τη Σύγκλητο στο Πρυτανικό Συμβούλιο ), η διανομή των Συγγραμμάτων, ο Πρότυπος Εσωτερικός Κανονισμός .

Διερωτάται κανείς , αυτά αλλά και πολλά άλλα θέματα πρέπει να ρυθμίζονται κεντρικά από την Πολιτεία με έναν υπεραναλυτικό νόμο ; Μήπως αυτό που φαίνεται σωστό για ένα μεγάλο Πανεπιστήμιο είναι λάθος και δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες ενός μικρότερου ή ενός γεωγραφικά κατακερματισμένου Ιδρύματος με αποτέλεσμα τη δυσλειτουργία του;

5η διαπίστωση: Οι εξωτερικοί κριτές στα εκλεκτορικά σώματα κατά το 1/3. Ας μιλήσουμε ανοικτά: αν η Πολιτεία θεωρεί ότι υπάρχει διαφθορά στις εκλογές των μελών Δ . Ε . Π . τότε η πρόνοια αυτή (που συνεπάγεται μεγάλο κόστος και γραφειοκρατία ) δεν αντιμετωπίζει το καταδικαστέο φαινόμενο . Η διαφθορά χτυπά κάθε πόρτα ( τα πρακτικά της Βουλής έχουν αρκετές αναφορές στο θέμα αυτό), επομένως δεν μπορεί απλώς κάποιος να θεωρείται αδιάφθορος επειδή προέρχεται από άλλο Ίδρυμα , αλλά και το αντίθετο. Επιπροσθέτως με τη συγκεκριμένη διάταξη καταλύεται ουσιαστικά η αυτοδιοίκηση των Ιδρυμάτων και δεν διασφαλίζεται η αξιοκρατική επιλογή των καταλλήλων .

6η διαπίστωση: Η πανάκεια για ορισμένους και το φόβητρο για άλλους της αξιολόγησης Για όλα λοιπόν απαιτείται αξιολόγηση. Πώς όμως ; Και κυρίως με ποιους όρους ; Τι θα γίνει μετά την αξιολόγηση ; Πώς θα θεραπεύσει η Πολιτεία τις αδυναμίες ; Δεσμεύεται να παρέχει τα μέσα και τους πόρους σε κάθε Ίδρυμα , έτσι ώστε μέχρι την επόμενη αξιολόγηση να έχουν διορθωθεί τα κακώς κείμενα; Τι θα γίνει με το προσωπικό ( Διδακτικό , Εργαστηριακό και Διοικητικό) που απαιτείται αλλά δεν υπάρχει ; Τι θα γίνει με τα άστεγα Τμήματα; Πώς θα ανανεωθεί ο πεπαλαιωμένος εξοπλισμός και οι γηρασμένες υποδομές; Τι θα γίνει αν πάψει να υπάρχει η χρηματοδότηση από τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης; Παράδειγμα , η διαφαινόμενη διακοπή της χρηματοδότησης των Βιβλιοθηκών από τους Κοινοτικούς Πόρους θα οδηγήσει σε μαρασμό τις Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες . Είναι δυνατόν να ομιλούμε για αξιολόγηση Πανεπιστημίων χωρίς την ενίσχυση των Βιβλιοθηκών ; Πώς θα στηρίξει η Πολιτεία την Παιδεία ; Εδώ χρειάζονται συγκεκριμένες απαντήσεις - δεσμεύσεις , αλλιώς η αξιολόγηση θα οδηγήσει τη Δημόσια Παιδεία σε ακόμα μεγαλύτερη συρρίκνωση .

Αλλά και από την άλλη πλευρά πώς μπορούν να θεραπευθούν οι αδυναμίες και να καλυφθούν τα κενά αν δεν καταγραφούν σαφώς; Πώς ένας χώρος διάκρισης και αριστείας , αξιοκρατίας και δημοκρατίας , όπως είναι παραδοσιακά το Δημόσιο Πανεπιστήμιο, μπορεί να λειτουργεί χωρίς αυτοεκτίμηση, η οποία όμως να θεμελιώνεται και να εκφράζεται μέσα από συγκεκριμένους θεσμούς και λειτουργίες;

7η διαπίστωση: αρκετοί εξ ημών - δηλαδή πολιτικοί , πρυτάνεις , καθηγητές , φοιτητές - δυστυχώς πολιτεύονται πρωτίστως προσωπικά και δευτερευόντως ενδιαφέρονται για την Παιδεία . Ζουν δηλαδή για τις αντεγκλήσεις , το παρασκήνιο , τις «συγκρούσεις» και τις «διεργασίες» . Ελάχιστα ενδιαφέρονται για τα κλειστά αμφιθέατρα , για τα υπολειτουργούντα Εργαστήρια , για τις χαμένες ώρες , για τις χαμένες ευκαιρίες... Φαίνονται «κολλημένοι» με τη σύγκρουση , αναζητούν μια δικαίωση όπως - όπως , εδώ και τώρα .

Ως εδώ, όμως. Φτάνει πια . Οφείλουμε να υπερ­ βούμε αυτόν τον φαύλο κύκλο . Θα πρέπει όλοι μαζί να αντισταθούμε στους «επαγγελματίες» της κρίσης , γιατί η Παιδεία είναι λειτούργημα και ως τέτοιο χρειάζεται όραμα και συναίνεση . Ας σταματήσουμε να διερωτώμεθα : «τι κάναμε και τι κάνουμε ατομικά ή ως μεμονωμένες συλλογικότητες για την Παιδεία» ; Ας αναρωτηθούμε τι θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει όλοι μαζί ως κοινωνία . Σίγουρα πολλά περισσότερα . Γιατί όχι λοιπόν ;


Αρχή της σελίδας