ΘEΜΑΤΑ

ΘEΜΑΤΑ

O Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος B΄
Επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών

Eκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος
Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο της Π.O.Σ.Δ.Ε.Π.
Eκλογές για την ανάδειξη των νέων Πρυτανικών Aρχών
O BOTANIKOΣ KHΠOΣ TOY ΠANEΠIΣTHMIOY AΘHNΩN
Πρόγραμμα Bιβλιοθηκών
Mεγάλη συμβολή στην εδραίωση του Πανεπιστημίου
Έκδοση λευκωμάτων με την ιστορία των Σχολών του Πανεπιστημίου μας
H Διάσκεψη της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή
Tο Iστορικό Aρχείο Tου Πανεπιστημίου Aθηνών
Aνανεώνεται λειτουργικά και αισθητικά ο ιστότοπος του Πανεπιστημίου
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές
Oδηγίες για τη νέα γρίπη Α (Η1Ν1) για φοιτητές, Δ.Ε.Π. και λοιπό προσωπικό του Πανεπιστημίου Αθηνών
Tο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης
Eθνικό και Kαποδιστριακό Πανεπιστήμιο Aθηνών
Ποιο είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Α(Η1Ν1)
Hμερίδα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών με θέμα: «Η κατάσταση στον Ασωπό»
Eλληνικοί υγροβιότοποι διεθνούς σημασίας
Tο «χρονολόγιο» του Πανεπιστημίου Aθηνών
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στο φεστιβάλ Επιστήμης και Τεχνολογίας
Tο Παλαιστινιακό ζήτημα
Tο Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
Mία νέα συνιστώσα εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
Οι Βιβλιοθήκες του Πανεπιστημίου Αθηνών
Ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση και η ανακαίνιση της πίσω πτέρυγας του κεντρικού κτηρίου του Πανεπιστημίου Αθηνών
Εκδήλωση της Συνόδου των Ελληνικών Πανεπιστημίων για την Έρευνα μέσω των E.Λ.K.E.
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (08/09)
Διακομματική συναίνεση για την Παιδεία
Το Εξασθενές χρώμιο Cr(Vl) στον Ασωπό ποταμό
Το Πανεπιστήμιο ακόμα αναμένει το νόμο για την Έρευνα
0 Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Επίτιμος Διδάκτωρ
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Απολογισμός έργου του Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου
Το Πανεπιστήμιο και η προστασία του Περιβάλλοντος
Προσβασιμότητα για όλους τους φοιτητές
Το ΟΧΙ της πανεπιστημιακής κοινότητας στους κατακτητές
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (07/08)
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στην Εβδομάδα Επιστήμης και Τεχνολογίας
Το πρόγραμμα εκπαίδευσης παλιννοστούντων και αλλοδαπών μαθητών
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων
Η διαχείριση των υδάτινων πόρων
Παλαιό Χημείο
Φάκελος Υγεία
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Πώς βλέπουν οι πρωτοετείς φοιτητές το Πανεπιστήμιο Αθηνών
Ημερίδα για το Περιβάλλον και την Υγεία
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Aνασυγκροτούνται και εκσυγχρονίζονται οι Bιβλιοθήκες
Mέλη του Πανεπιστημίου στον αγώνα της απελευθέρωσης
Δημοτικές Eκλογές 2006
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (06/07)
ΤΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ: Μια διαδρομή στον χρόνο και στη σκέψη
Quo vadis Universitas?
H αξιοποίηση και διαχείριση της ακίνητης περιουσίας
Tα μεγάλα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tα Eκτυπωτικά Kέντρα του Πανεπιστημίου Aθηνών
H Κεντρική Βιβλιοθήκη της Σχολής Θετικών Επιστημών
Φοιτητικές εκλογές 2006
Το νέο κτήριο του Διδασκαλείου Ελληνικής Γλώσσας
H Bιβλιοθήκη της Φιλοσοφικής Σχολής
Φυσικό αέριο στην Πανεπιστημιούπολη
Tο πόρισμα της Eπιτροπής Bερέμη για τα Πανεπιστήμια
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tο Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Αρεταίειο Νοσοκομείο: το πρώτο πανεπιστημιακό νοσοκομείο
Τιμητική εκδήλωση για τους αριστεύσαντες φοιτητές
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών τίμησε για 5η χρονιά τα αφυπηρετούντα μέλη του
100 χρόνια προσφοράς του Aιγινητείου Nοσοκομείου
H ζωή στις φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Σε πλήρη εξέλιξη τα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή (2005)
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών στην "Eβδομάδα Eπιστήμης και Tεχνολογίας"
Tα Eρευνητικά Πανεπιστημιακά Iνστιτούτα του Πανεπιστημίου Aθηνών
Έκθεση για τα Kέντρα του Eλληνισμού στο Πολιτιστικό Kέντρο «K. Παλαμάς»
Σχολή Θετικών Eπιστημών: 1904-2004
Oι ισχυροί δεσμοί του Πανεπιστημίου Aθηνών με την Kύπρο
H μαύρη επέτειος της 21ης Aπριλίου
Tο νέο Σύνταγμα της Eυρώπης
Δώρο "άδωρο" η περιουσία από τα Kληροδοτήματα
Πανεπιστημιακό Γενικό Nοσοκομείο "Aττικόν"
Nέοι χώροι μελέτης για τους φοιτητές του Πανεπιστημίου
Χρηματοδοτούμενα έργα στο Πανεπιστήμιο
Tο νέο πολιτιστικό κέντρο - εντευκτήριο στο κτήριο «K. Παλαμάς»
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Tο μήνυμα του Πολυτεχνείου σήμερα
Tο Eυγενίδειο Θεραπευτήριο
του Πανεπιστημίου Aθηνών

Oι νέες υπερσύγχρονες φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
Πανεπιστημιακό Γυμναστήριο
Πρόγραμμα Σωκράτης / Έρασμος
"Ο Ελληνισμός της Αυστραλίας" στο Πανεπιστήμιο ΑΘηνών
Tο Πανεπιστήμιο γιόρτασε την ένταξη της Kύπρου στην Eυρωπαϊκή Ένωση
O Noam Chomsky επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών
Tελικό Σχέδιο Aνάν
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tο Aρχαιολογικό Πάρκο της Πανεπιστημιούπολης
Tα έργα τέχνης του Πανεπιστημίου Aθηνών
Eθνικές Eκλογές 7ης Mαρτίου 2004
"Aττικό" Nοσοκομείο Xαϊδαρίου
Tα Mουσεία του Πανεπιστημίου Aθηνών
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oι υπηρεσίες του Πανεπιστημίου Aθηνών για όλα τα μέλη του
Σύγχρονες φοιτητικές εστίες με όλες τις ανέσεις
Eυεργέτες και δωρητές του Πανεπιστημίου Aθηνών
Xρήσιμος οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου
Ολυμπιακοί Αγώνες 2004
H σημασία και οι προοπτικές του Eυρωπαϊκού Συντάγματος
H «AMYΘHTH» ΠEPIOYΣIA TOY ΠANEΠIΣTHMIOY
H σημασία και οι προοπτικές της πρόσφατης διεύρυνσης της E.E.
O Γενικός Γραμματέας του Πανεπιστημίου Aθηνών Kωστής Παλαμάς
Oι πτυχές ενός προαναγγελθέντος πολέμου
H αξιολόγηση δεν είναι πανάκεια
H πρακτική άσκηση των φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Kυπριακό πρόβλημα: προς μια βιώσιμη
και λειτουργική λύση;

Oι Διεθνείς Σχέσεις του Πανεπιστημίου Aθηνών
Yποτροφίες σε φοιτητές και πτυχιούχους
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
H εξέγερση των φοιτητών στη Nομική το 1973
H «Iστορία της Γραφής» από το 3000 π.X. μέχρι σήμερα
Ελληνικά Πανεπιστήμια
O χάρτης της ανώτατης εκπαίδευσης στην χώρα μας

Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
(Παλαιό Πανεπιστήμιο)

"ΤΕΧΝΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ"
Συμπόσιο και δρώμενα για τη Νεοελληνική σάτιρα

ΠAΛAIO XHMEIO
Aνακαινίζεται το κτήριο του Παλαιού Xημείου

"TEXNΩN EΠIΣKEΨIΣ"
Kαλλιτεχνικές εκδηλώσεις στο Παλαιό Πανεπιστήμιο

Aνακαινίζεται το κινηματοθέατρο
της Πανεπιστημιακής Λέσχης

Πανεπιστημιούπολη
Πέντε μεγάλα έργα αλλάζουν την εικόνα

ΕΚΠΑ: 165 χρόνια συνεχούς προσφοράς
στην επιστήμη και τα γράμματα

Πανεπιστημιακή Λέσχη
80 χρόνια προσφοράς στους φοιτητές

Pυθμίσεις για τα Πανεπιστήμια
Mεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Mέλη Δ.E.Π. στον ευρύτερο Δημόσιο Tομέα
Aιμοδοσία ή Aιμορραγία;

Το Πανεπιστήμιο ακόμα αναμένει το νόμο για την Έρευνα

1/3/2008
Επιμέλεια: Δ. Αντωνίου
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

Ο νέος νόμος για την Έρευνα

Το Πανεπιστήμιο ακόμα αναμένει το νόμο για την Έρευνα

Πρόσφατα, από το Κοινοβούλιο ψηφίστηκε το νέο νομοθετικό πλαίσιο που ρυθμίζει τα θέματα της έρευνας. Η Πανεπιστημιακή Κοινότητα εξέφρασε τον προβληματισμό της τόσο για τη λειτουργικότητα του νέου νόμου, όσο και για τη μέριμνα που εμπεριέχει για τη βασική έρευνα, η οποία στο μεγάλο της ποσοστό γίνεται εντός των Πανεπιστημίων. Το «Καποδιστριακό» φιλοξενεί σήμερα συνέντευξη του Αντιπρύτανη κ. Δ. Ασημακόπουλου, ο οποίος εξηγεί τι ανέμενε το Πανεπιστήμιο από τον νέο νόμο, σε ποια σημεία οι προσδοκίες διαψεύσθηκαν, ενώ, ταυτόχρονα, τονίζει ότι υπάρχει ακόμα περιθώριο για διορθωτικές παρεμβάσεις. Παράλληλα, παρουσιάζονται συνοπτικά οι βασικές διατάξεις του νέου νόμου, οι θέσεις που αναπτύχθηκαν κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στη Βουλή και το υπόμνημα που κατέθεσε η Π.Ο.Σ.Δ.Ε.Π.


-Κύριε Αντιπρύτανη, έχουμε πλέον σε ισχύ ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο ρυθμίζει τα θέματα της έρευνας. Είναι ο νέος νόμος αυτό που ζητούσαν τα Πανεπιστήμια;

Εάν έπρεπε να απαντήσω με μια πρόταση, θα έλεγα ότι το Πανεπιστήμιο ακόμα αναμένει το νόμο για την έρευνα. Θα εξηγήσω τι εννοώ. Πρόσφατα το Ελληνικό Κοινοβούλιο αποφάσισε και ψήφισε κατά πλειοψηφία το νόμο-πλαίσιο που αντικαθιστά ουσιαστικά τον προγενέστερο νόμο-πλαίσιο για την έρευνα, τον νόμο 1514, με ένα πλήρες κείμενο πολλών άρθρων και συγκεκριμένων διατάξεων, που ουσιαστικά οργανώνει την έρευνα στη χώρα μας με διαφορετικό τρόπο. Ο Νόμος αυτός είναι φανερό ότι έχει πολλές καινοτομίες. Αλλάζει την υπάρχουσα κατάσταση από πλευράς οργάνωσης της Πολιτείας, επιτυγχάνει έναν εθνικό συντονισμό, έτσι ώστε να διοικηθεί, να οργανωθεί και να λειτουργήσει ο τρόπος υποστήριξης της έρευνας στη χώρα μας. Δημιουργεί σε αυτό το πλαίσιο ένα πλέγμα οργάνων και, τέλος, προετοιμάζει μία ιδιωτικού δικαίου υπηρεσία, η οποία θα μπορούσε με μέγιστη ελαστικότητα σε σχέση με προηγούμενες «αγκυλώσεις», όπως ισχυρίζονται πολλοί, που προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς. Με αυτή την περιγραφή δεν θα περίμενε κανείς την απάντηση που έδωσα στην αρχή, διότι αφού έγινε κάτι που για πολλά χρόνια περιμέναμε, θα έπρεπε όλοι να είμαστε πολύ ευχαριστημένοι. Πλην όμως, τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι και η ανάγνωση του Θεσμικού Πλαισίου Έρευνας και Τεχνολογίας και άλλες διατάξεις, όπως αποκαλείται η καινούργια νομοθετική ρύθμιση, δεν φαίνεται να απαντά τουλάχιστον στις μεγάλες προσδοκίες των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της χώρας.

- Αυτές οι προσδοκίες πώς προσδιορίζονται; Ποιες ήταν;

Τα Πανεπιστήμια, στα οποία, όπως είναι ευρέως γνωστό, επιτελείται, κατά προσέγγιση το 80% της βασικής έρευνας στην Ελλάδα, αναμένανε ένα εθνικό συντονισμό, σε συνεργασία πάντα με την Ευρωπαϊκή Ενωση, έτσι ώστε να επιτυγχάναμε εξοικονόμηση πόρων. Να μην είχαμε πολλαπλές και άδικες χρηματοδοτήσεις των ιδίων δράσεων από διαφορετικά υπουργεία, υπηρεσίες, από το Κοινοτικό πλέγμα υπηρεσιών στις Βρυξέλλες, και από άλλους χώρους. Θα περιμέναμε να υπήρχε και ένα πλαίσιο ανάλογο με αυτό που έχει υπάρξει στους εποπτευόμενους φορείς της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας, χρηματοδότησης των Πανεπιστημίων, τόσο για υποστήριξη της βασικής ερευνητικής υποδομής τους, όσο και για ουσιαστική υποστήριξη της βασικής έρευνας.

- Αυτός ο στόχος του εθνικού συντονισμού, παρά το ότι ήταν ανάμεσα στις ανάγκες που θα έπρεπε να καλύψει ο νέος Νόμος, δεν καλύπτεται τελικά;

Εν πρώτοις δεν φαίνεται, παρά τις ενδεχόμενα θετικές προθέσεις που είχε ο νομοθέτης, να εξασφαλίζει τη βασική έρευνα σε εθνικό επίπεδο. Αυτό ήταν και ένα από τα ζητούμενα. Το επόμενο φαίνεται ότι δημιουργεί ένα πολύ συνθετικό πλέγμα διοικητικών και συντονιστικών οργάνων, που σκοπό έχουν να λειτουργήσουν το μεγάλο όραμα για την πατρίδα μας, το οποίο πλέγμα δεν φαίνεται να είναι τουλάχιστον ευέλικτο ή τολμώ να πω και λειτουργικό. Όργανα που λειτουργούν με το συντονισμό ή υπό την εποπτεία πρωθυπουργών, όργανα που λειτουργούν με εκπροσώπους, σε πολύ μεγάλο βαθμό, της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, η οποία, δυστυχώς μέχρι σήμερα στην πατρίδα μας δεν έχει προσφέρει πολλά ούτε στη βασική έρευνα και ελάχιστες υπηρεσίες στην εφαρμοσμένη έρευνα, φαίνεται ότι θα είναι αυτοί οι οποίοι θα εξασφαλίζουν τον εθνικό συντονισμό. Παράλληλα, η δημιουργία ενός καινούργιου οργάνου, που αφήνει ίσως ανεκμετάλλευτη την τεράστια εμπειρία που άφησαν τα τελευταία 25 χρόνια μιας ικανοποιητικά δομημένης υπηρεσίας διαχείρισης των ερευνητικών κονδυλίων, της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας, φαίνεται ότι αποτελούν όχι ιδιαίτερα θετικούς οιωνούς για το τι μέλλει γενέσθαι. Οι εποπτευόμενοι φορείς της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας όπως και οι όποιοι φορείς από την πλευρά του ιδιωτικού τομέα, θα πρέπει να είναι ικανοποιημένοι από αυτές τις παρεμβάσεις που προβλέπει το καινούργιο νομοθετικό πλαίσιο διότι και πρωτόκολλα και διαδικασίες χρηματοδότησης τους υπάρχουν και ασφαλιστικές δικλείδες υπάρχουν, έτσι ώστε τουλάχιστον οποιαδήποτε απόφαση, οτιδήποτε διακινηθεί σε εθνικό επίπεδο στην πατρίδα μας, θα πρέπει να τύχει της εγκρίσεως τους.

- Αρα εκείνο το κομμάτι των εποπτευόμενων φορέων που παράγουν έρευνα, θα πρέπει να είναι ικανοποιημένο.

Αυτό το κομμάτι, που όπως είπαμε όμως είναι το 20%, πρέπει να είναι ικανοποιημένο, αφού αντιμετωπίζεται με προνομιακό τρόπο. Όμως τα Πανεπιστήμια, εκπροσωπώντας το 80% της έρευνας, σε καμία περίπτωση δεν φαίνεται να βρίσκονται στην ίδια προνομιακή θέση με τους άλλους φορείς. Ετσι λοιπόν δη-μιουργούμε τώρα έναν καινούργιο «Μεγάλο Ασθενή», που θα σταθεί ασφυκτικά κοντά με τον προηγούμενο «Μεγάλο Ασθενή», που ήταν η βασική έρευνα, τώρα έχουμε τον «Μεγάλο Ασθενή» που λέγεται δημόσιο Πανεπιστήμιο. Το Πανεπιστήμιο θα βρίσκεται σε υποδεέστερη θέση σε σχέση μετά Ερευνητικά Κέντρα, τα οποία πλέον αποκτούν υπηρεσίες διαχείρισης ερευνητικών κονδυλίων καλύτερα οργανωμένες και διαδικασία υποστήριξης μεταπτυχιακών φοιτητών με οικονομική διασφάλιση, και παραμένουν ισχυρά ως προς την υποστήριξη που παίρνουν από την Πολιτεία για τη δημιουργία υποδομής.

- Ουσιασικά δηλαδή, η έρευνα, ένα κύτταρο που το Δημόσιο Πανεπιστήμιο το κράτησε ζωντανό επί σειρά ετών, τώρα εντός του Πανεπιστημίου εισέρχεται σε φάση μαρασμού;

Ακριβώς. Εμείς στα Πανεπιστήμια, που είναι ο κατεξοχήν χώρος για υποστήριξη της βασικής έρευνας, θα περιμέναμε τουλάχιστον να υπάρχει η πρόβλεψη για την υποστήριξη της βασικής έρευνας, για τη δημιουργία υποδομών, ενδεχόμενα και για τη δημιουργία Ερευνητικών Κέντρων σε αντιστοιχία με τα Ερευνητικά Κέντρα που έχουν δημιουργηθεί και λειτουργούν υπό την εποπτεία της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας, τα οποία θα ελέγχονται αποκλειστικά από το Πανεπιστήμιο, θα ωθούνται από την Πανεπιστημιακή Ιδέα και την Ακαδημαϊκή Κοινότητα, θα λογοδοτούν στο Πανεπιστήμιο και παράλληλα στην Πολιτεία, ώστε να υποστηρίξουν τη βασική έρευνα που αποτελεί και τον ακρογωνιαίο λίθο ανάπτυξης της εφαρμοσμένης έρευνας, πράγμα που συμβαίνει σε πολλές χώρες της Ε.Ε., των ΗΠΑ, στην Κίνα, την Ινδία, τη Ρωσική Ομοσπονδία, όπου όλα αυτά κρατιούνται σε ένα εξαιρετικά υψηλό επίπεδο. Σ' εμάς η ελπίδα για μια ακόμα φορά χάνεται, προς τούτο και η απάντηση που έδωσα στην αρχή.

- Στη διάρκεια της συζήτησης για την κατάρτιση   του   νομοσχεδίου  ετέθησαν υπόψη   της   πολιτικής   ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας οι θέσεις του Πανεπιστημίου;

Ολα αυτά είχαν τεθεί υπόψιν της Πολιτείας, δημοσιοποιήθηκαν ευρέως και μέσω δημοσίευσης άρθρων. Και στο «Καποδιστριακό» υπήρξε άρθρο για τη βασική έρευνα, με προτάσεις για να αντιμετωπισθεί ο «Μεγάλος Ασθενής» και γίνανε και πολλές παρατηρήσεις και επεμβάσεις κατά τη διάρκεια της συγγραφής του συγκεκριμένου νόμου για να προβλεφθούν εκείνες οι υποδομές που θα απαντούσαν σε ένα μέρος από τα πάγια διεκδικούμενα από τα Πανεπιστήμια στη χώρα μας. Αυτό όμως στην τελική του διατύπωση δεν ικανοποιήθηκε. Η προηγούμενη διοίκηση του Υπουργείου Παιδείας θα έπρεπε να έχει έναν ενεργότερο ρόλο, και αυτό είχε ζητηθεί. Είχε ζητηθεί επίσης να είναι περισσότερο προσεκτικοί, καθώς το Υπουργείο Παιδείας συνυπογράφει, αλλά δεν επιλέγει. Το Υπουργείο Παιδείας υποστηρίζει οικονομικά, μέσω της Πολιτείας, αλλά δεν επιλέγει και δεν προδιαγράφει. Τα κονδύλια που έρχονται με το καινούργιο πρόγραμμα Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. ή με άλλα προγράμματα συγγενή για να υποστηρίξουν την έρευνα είναι και περιορισμένης εμβέλειας και περιορισμένης χρηματοδότησης. Αν θέλετε, το Υπουργείο Παιδείας δεν είχε ειδοποιηθεί, θα έλεγα, για την επερχόμενη αυτή αλλαγή, που θα το άφηνε εκτεθειμένο περισσότερο από ποτέ στα Πανεπιστήμια, για τα οποία έχει και την τελική ευθύνη. Εάν τώρα το Υπουργείο Παιδείας επέμβει διορθωτικά με αναμενόμενη νομοθετική ρύθμιση για τις μεταπτυχιακές σπουδές και προβλέψει όσα δεν έχουν προβλεφθεί από αυτόν το νόμο, θα είναι ευχής έργο.

- Υπάρχει δηλαδή περιθώριο είτε με τα Προεδρικά Διατάγματα που θα εξειδικεύουν το νόμο για την έρευνα είτε με προσθήκη τροπολογίας σε κάποιο άλλο νομοσχέδιο να συμπληρωθεί το πλαίσιο, προς όφελος της βασικής έρευνας;

Δική μου άποψη και πίστη είναι ότι πάντα υπάρχει χρόνος. Ενας νόμος, όσο καλός ή κακός και να είναι, εξαρτάται και από αυτούς που θα τον εφαρμόσουν. Επομένως, η ελπίδα πάντα υπάρχει. Το Υπουργείο Παιδείας αυτή τη στιγμή έχει μπροστά του αυτό το πρόβλημα, που μπορεί να το λύσει. Εν μέρει ή στο σύνολο του. Οι κατάλληλες ρυθμίσεις του Υπουργείου Παιδείας θα μπορούσαν να προβλέπουν την ουσιαστική χρηματοδότηση των μεταπτυχιακών κύκλων σπουδών του Πανεπιστημίου, θα μπορούσε να προβλέπει τη δημιουργία εκείνων των υποδομών που θα αντιστοιχίσουν και θα αντιπαρατεθούν (αγώνας σε μαρμαρένια αλώνια) στον διεθνή στίβο, στον ευρωπαϊκό στίβο, αλλά και στον ελληνικό στίβο για τη διεκδίκηση χρηματοδότησης. Το Υπουργείο Παιδείας θα μπορούσε όλα αυτά να τα κάνει. Εμείς το ελπίζουμε και η ελπίδα πεθαίνει τελευταία. Απο την άλλη μεριά, το Υπουργείο Ανάπτυξης θα μπορούσε με το πλέγμα των Προεδρικών Διαταγμάτων, τα οποία θα έρθουν να ρυθμίσουν τον τρόπο εφαρμογής βασικών διατάξεων του νόμου, πρώτον και να διευκρινίσει ορισμένες ασάφειες, αλλά και να προδιαγράψει με τέτοιο τρόπο τις χρηματοδοτήσεις, τις ασφαλιστικές δικλείδες, τον τρόπο λειτουργίας των οργάνων, έτσι ώστε το υπάρχον νομικό πλαίσιο να εμφανισθεί με μία πιο φωτεινή μορφή, μιλώντας πάντα από την πλευρά του Πανεπιστημίου. Επομένως χρόνος υπάρχει, διάθεση υπάρχει, η Πολιτεία ζητείται να συμπράξει.

-Να χρησιμοποιήσω κάτι που είπατε προηγουμένως. Μια από τις βασικές αρχές που προβάλλεται σε οποιαδήποτε μεταρρύθμιση είναι ότι στοχεύει στο να κάνει το ελληνικό Πανεπιστήμιο ανταγωνιστικό. Με το πλαίσιο αυτό, εκεί που πρέπει να συναγωνισθεί σε επίπεδο Ε.Ε. με Πανεπιστήμια άλλων χωρών για να διεκδικήσει συγκεκριμένα κονδύλια, μένει απογυμνωμένο;

Το Πανεπιστήμιο μέχρι σήμερα ανταγωνίζεται ικανοποιητικά. Παρά το γεγονός ότι το μέχρι χθες νομικό πλαίσιο δεν προέβλεπε ου-σιαστική ενίσχυση της βασικής έρευνας, τα Πανεπιστήμια τα κατάφερναν. Εάν πάρουμε τυπικές οικονομικές εισροές στους Ειδικούς Λογαριασμούς των Πανεπιστημίων σήμερα σε σχέση με τα χρήματα που έδινε η Πολιτεία ως επιχορήγηση για την υποστήριξη της λειτουργίας τους, η σχέση ήταν 2 προς 1 ή 3 προς 1, δηλαδή για κάθε 1 εκατομμύριο ευ-ρώ από την Πολιτεία, το Πανεπιστήμιο έβρισκε 2-3 εκατομμύρια ευρώ μέσω των εργαζομένων ερευνητών του, που διεκδικούσαν τα χρήματα αυτά μέσα από ανταγωνιστικές διαδικασίες στην πλειονότητα τους. Άρα το Πανεπιστήμιο δεν είχε πολλά να ζηλέψει στον τομέα αυτό από Πανεπιστήμια πολύ γνωστά του εξωτερικού, που διεκδικούν τη σχέση 1 προς 3 ή πολλές φορές και χειρότερη. Σήμερα μεγάλη ανησυχία προκαλούν ακόμα οι διατάξεις του νέου νόμου σχετικά με την παράλληλη διαδικασία μεταπτυχιακών σπουδών εκτός Πανεπιστημίου. Αν όλα αυτά έγιναν εσκεμμένα, είναι ένα σοβαρό πολιτικό θέμα για συζήτηση, αν έγιναν από λάθος είναι ένα θέμα που πρέπει να διορθωθεί μέσω της παρέμβασης του Υπουργείου Παιδείας ή και διορθωτικών άλλων διατάξεων μέσω των Προεδρικών Δια-ταγμάτων ή ακόμα και μέσω μιας τροποποίησης του νέου πλαισίου Έρευνας και Τεχνολογίας και λοιπών Διατάξεων, που ενέκρινε η Βουλή. Το μέλλον μάς ανησυχεί περισσότερο από όσο ανησυχούσαμε μέχρι σήμερα με τα στοιχεία του παρελθόντος. Να παραθέσουμε ένα παράδειγμα: προγράμματα που υποστήριζαν τη βασική έρευνα και κυρίως βοηθούσαν νέα παιδιά που θέλουν να κάνουν τα διδακτορικά τους, στα οποία προγράμματα προεβλέπετο συνεργασία μεταξύ των εποπτευομένων φορέων του υπουργείου Ανάπτυξης και των Πανεπιστημίων, όπως το πρόγραμμα ΠΕΝΕΔ του 2003, το οποίο μέχρι σήμερα δίνει καρπούς, αν κοιτάξει κανείς θα δεί, από τον πίνακα που παραθέτουμε, ότι τα Πανεπιστήμια έχουν πάρει το κύριο μέρος των αξιολογημένων προτάσεων. Το πρόγραμμα ΠΕΝΕΔ στο μέλλον δεν φαίνεται να είναι αντικείμενο του υπουργείου Ανάπτυξης και του καινούργιου φορέα. Το Υπουργείο Παιδείας θα το ανασύρει προσαρμοσμένο για τα τωρινά δεδομένα, ώστε να μιλάμε προσεχώς για ένα ΠΕΝΕΔ του 2008 με πολλαπλάσιο προϋπολογισμό, με επεκτάσεις μεγάλες στη βασική έρευνα, που είναι το ζητούμενο; Τέτοια παραδείγματα μπορούμε να δώσουμε πολλά αν πάρουμε και άλλα χρηματοδοτικά πρωτόκολλα που υπήρξαν μέχρι τώρα. Συνοψίζοντας, η πρόταση μας είναι:
•             Ναι σε εθνικό συντονισμό για την έρευνα
•             Ναι στη βασική έρευνα και σε ένα σταθερό πλαίσιο χρηματοδότησης της. Χωρίς αυτή δεν μπορεί να υπάρξει ανταγωνιστική σε διεθνές επίπεδο εφαρμοσμένη έρευνα
•             Ναι στην ενίσχυση των εποπτευομένων δημόσιων φορέων του υπουργείου Ανάπτυξης.
•             Ναι όμως στην ενίσχυση του ρόλου του Πανεπιστημίου που η ίδρυση του και το νομικό πλαίσιο του λέει «διδασκαλία  και έρευνα» ή πιο σωστά, «έρευνα και διδασκαλία». Εμείς περιμένουμε...


Η συζήτηση στη Βουλή για την Έρευνα

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης στη Βουλή για το νομοσχέδιο για την έρευνα, κατατέθηκαν οι απόψεις των κομμάτων επί αυτού. Ο εισηγητής της πλειοψηφίας, κ. Γιώργος Κασαπίδης, επισήμανε: «Γενικός στόχος αυτού του νέου θεσμικού πλαισίου είναι να καταστεί η Ελλάδα ανταγωνιστική χώρα στην οικονομία της γνώσης, να μπορέσει μέσα από το αναβαθμισμένο θεσμικό πλαίσιο να έχει πολύ καλύτερες επιδόσεις σε ερευνητικό, τεχνολογικό, παραγωγικό και εντέλει, σε οικονομικό επίπεδο. Για να πετύχει αυτό το στόχο το νέο πλαίσιο επενδύει στη συνεργασία με-ταξύ ιδιωτικού και δημόσιου τομέα πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, τεχνολογικών, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, ερευνητικών κέντρων και της επιχειρηματικής κοινότητας. Ένα από τα σημαντικότερα σημεία του σχεδίου νόμου είναι η πρόβλεψη δαπανών για την έρευνα από τον Κρατικό Προϋπολογισμό. Ο στόχος δεν είναι άλλος από την αποτελεσματικότερη διαχείριση των πόρων, ώστε να αυξηθεί η απόδοση της οικονομικής δαπάνης και να αξιοποιηθούν τα επιστημονικά και τεχνολογικά αποτελέσματα για την οικονομική και κοινωνική πρόοδο».

Ο εισηγητής του ΠΑ.ΣΟ.Κ. κ. Φίλιπος Σαχινίδης, κατά τη διάρκεια της αγόρευσης του, μεταξύ άλλων, ανέφερε: «Κατά τη συζήτηση αυτού του νομοσχεδίου έχουμε ακούσει επανειλημμένα από την Κυβέρνηση να επιμένει ότι αυτό το θεσμικό πλαίσιο οδηγεί σε συντονισμό, οδηγεί σε εναρμόνιση, όμως παρακολουθώντας τις διατάξεις που αφορούν τη λειτουργία των ερευνητικών κέντρων καταλήγουμε τελικά στο συμπέρασμα ότι ακριβώς το αντίθετο ισχύει, αφού τελικά οι διατάξεις αυτές αφορούν μόνο τα ερευνητικά κέντρα που υπάγονται στη δικαιοδοσία της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας». Ο Κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του Κ.Κ.Ε. κ Κωνσταντίνος Αλυσανδράκης τόνισε μεταξύ άλλων: «Εμείς, όπως είπα και εισηγητικά, δεν έχουμε καμία αντίρρηση οι επιχειρήσεις να συμμετέχουν στην έρευνα, να κάνουν έρευνα, αρκεί να την κάνουν με τα δικά τους χρήματα και όχι με τα χρήματα του ελληνικού λαού. Βεβαίως η εισαγωγή επιχειρηματικών χαρακτηριστικών και συνηθειών στην πανεπιστημιακή και τη μη πανεπιστημιακή -εννοώ σε ερευνητικά κέντρα- έρευνα έχει φτάσει ήδη σε προχωρημένο σημείο, όταν οι χρηματοδοτήσεις ζητάνε από τον χρηματοδοτούμενο όχι αποτελέσματα αλλά παραδοτέα. Δηλαδή μια ανακάλυψη, ένα άρθρο επιστημονικό, καινούργια γνώση δεν θεωρείται συμβολή στην επιστήμη, θεωρείται παραδοτέο λες και είναι λεμονοπορτόκαλα ή αυτοκίνητα».

Ο Ειδικός Αγορητής του ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ. κ. Αναστάσιος Κουράκης, αναφερόμενος στη δια-δικασία κατάρτισης του νομοσχεδίου, τόνισε: «Θυμίζω ότι εδώ δεν πρόκειται για μη διάλογο, πρόκειται για κάτι ακόμη χειρότερο, για διάλογο ο οποίος κατέληξε σε κάποια νομοσχέδια, τα οποία όμως αποσύρθηκαν στα ουσιαστικά τους σημεία ή στο σύνολο τους, για να έρθει ένα νομοσχέδιο το οποίο δεν είναι καθόλου αναγνωρίσιμο μετά αρχικά». Τέλος, ο Αγορητής του ΛΑ.Ο.Σ. κ. Ηλίας Πο-λατίδης έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη γραφειοκρατία που συνεπάγεται η εφαρμογή του νέου πλαισίου: «Έχετε δημιουργήσει, κύριε Υπουργέ, μια απίστευτη γραφειοκρατική δομή με το Εθνικό Συμβούλιο, με τον Εθνικό

Οργανισμό Έρευνας και Τεχνολογίας και τα Τομεακά Συμβούλια και παρ' όλα αυτά, όλη αυτή η γραφειοκρατία δεν είναι σε θέση τί-ποτε να κάνει και τελικά όλα πρέπει να υπο-γραφούν από τον Υπουργό. Μάλιστα, θεσμοθετείτε και αυτήν την καθυστέρηση, διότι πρέπει να γίνει στο συγκεκριμένο άρθρο η έκθεση προς τον Υπουργό. Εάν δεν υποβληθεί η εισήγηση, το Επιστημονικό Συμβούλιο προχωρεί και χωρίς αυτήν. Τότε, για ποιον λόγο υπάρχει αυτή η θεσμοθέτηση;».


Η Π.Ο.Σ.Δ.Ε.Π. για τον νέο νόμο για την Έρευνα

Η Π.Ο.Σ.Δ.Ε.Π., με υπόμνημα που απέστειλε προς τη Διαρκή Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, διατύπωσε τις εξής θέσεις, σε σχέση με το προς ψήφιση, τότε, νομοσχέδιο για την έρευνα: • Για την έρευνα και την τεχνολογία ιδρύονται φορείς έξω από το Πανεπιστήμιο και θεσμοθετείται ένας απίστευα συγκεντρωτικός  και  γραφειοκρατικός  μηχανισμός εποπτείας και ευέλικτης διαχείρισης, που θα λειτουργεί με τους ανταγωνιστικούς κανόνες της αγοράς, με αδιαφάνεια και προς όφελος των ιδιωτικών επιχειρήσεων, με τις οποίες θα συμπράπει.
• Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει έμπρακτο ενδιαφέρον για την ανάπτυξη ερευνητικής πρωτοβουλίας από τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, κυριαρχεί ο προσανατολισμός της ερευνητικής δραστηριότητας προς την ιδιωτική επιχείρηση.
• Η πολιτική που εκφράζει το νομοσχέδιο δεν εξασφαλίζει  στα Πανεπιστήμια τις προϋποθέσεις για να αναπτύσσουν αυτότελώς την ερευνητική τους δραστηριότητα. Ουσιαστικά, στερεί από τα Πανεπιστήμια αυτή τη θεμελιώδη λειτουργία.  Και αυτό γιατί η Κυβέρνηση δεν αντιλαμβάνεται το Πανεπιστήμιο ως ένα Ιδρυμα αυτοδιοικούμενο,  αλλά σαν ένα αυταρχικό εκπαιδευτήριο, υπό πλήρη πολιτικό έλεγχο,  χωρίς αυτοδύναμη  έρευνα και το οποίο θα λειτουργεί σαν ιδιωτική επιχείρηση.
• Η Κυβέρνηση δεν εξασφαλίζει τους απαραίτητους πόρους (χρηματοδότηση, υποτροφίες, επαρκή αριθμό μελώνΔ.Ε.Π.) για την ανάπτυξη της έρευνας σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα, που αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία του Πανεπιστημίου.

 

Τι προβλέπει ο νέος νόμος

Ο νέος νόμος για την έρευνα, προβλέπει, μεταξύ άλλων, τα εξής:

-Το Εθνικό Πρόγραμμα Έρευνας και Τεχνολογίας (Ε.Π.Ε.Τ.) είναι το σύνολο των ενεργειών, οι οποίες έχουν ως σκοπό τη μεθοδική και αποτελεσματική προώθηση της βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας, της τεχνολογίας και καινοτομίας στη χώρα.

-Το Ε.Π.Ε.Τ. εγκρίνεται από τη Διυπουργική Επιτροπή για την Ερευνα και την Τεχνολογία, ύστερα από εισήγηση του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας και Τεχνολογίας.

- Με κοινή απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, μπορεί να εγκρίνεται η απευθείας ανάθεση προγραμμάτων, έργων και μελετών, προμήθειας οργάνων και εξοπλισμού, εγκατάστασης και λειτουργίας τους, καθώς και μελέτης και εκτέλεσης δημόσιων έργων, από δημόσιες υπηρεσίς Ν.Π.Δ.Δ. και Ν.Π.Ι.Δ. του ευρύτερου δημόσιου τομέα, μέχρι το ποσό των 100.000 ευρώ, που μπορεί να αυξομειώνεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης. Συνιστάται στη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας πάγια προκαταβολή για την κάλυψη των αναγκαίων δαπανών. Μπορεί να συνιστώνται ειδικοί λογαριασμοί για χρηματοδότηση ερευνητικών και τεχνολογικών προγραμμάτων και έργων.

-Στο Ε.Π.Ε.Τ. μπορούν να ενταχθούν προγράμματα, έργα και μελέτες που εκτελούνται από δημόσιες υπηρεσίες, Πανεπιστήμια, Τ.Ε.Ι., ερευνητικοί και τεχνολογικοί φορείς, ε-νώσεις προσώπων, φυσικά πρόσωπα της ημεδαπής και αλλοδαπής, καθώς και πάσης φύσεως νομικά πρόσωπα της αλλοδαπής.

- Ο Εθνικός Οργανισμός Έρευνας και Τεχνολογίας προκηρύσσει ερευνητικά προγράμματα. Μετά την πάροδο πενταετίας από την έναρξη ισχύος του νόμου, προγράμματα, έργα και μελέτες που προέρχονται από φυσικά πρόσωπα, Ν.Π.Δ.Δ. και Ν.Π.Ι.Δ. κρίνονται μόνο εφόσον τα πρόσωπα αυτά έχουν αξιολογηθεί κατά περίπτωση από τον αρμόδιο φορέα.

- Η χάραξη της Εθνικής Πολιτικής για την Έρευνα, καθώς και η κατανομή των κυνδυλίων, γίνονται από την Διυπουργική Επιτροπή για την Έρευνα και Τεχνολογία (Δ.Ε.Ε.Τ.), η οποία συγκροτείται από τον Πρωθυπουργό ως Πρόεδρο και τους Υπουργούς Εσωτερικών, Οικονομίας και Οικονομικών,    Εξωτερικών,    Εθνικής    Αμυνας,    Ανάπτυξης, ΠΕ.ΧΩ.ΔΈ., Εθνικής Παιδείας και θρησκευμάτων, Απασχόλησης, Αγροτικής Ανάπτυξης, Δικαιοσύνης, Πολιτισμού, Μεταφορών. Η Διυπουργική Επιτροπή για την Έρευνα και Τεχνολογία προβλέπεται να συνεδριάζει τουλάχιστον μία φορά το χρόνο.

- Στην αρμοδιότητα της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας του Υπουργείου Ανάπτυξης ανήκουν η διοι-κητική και τεχνική υποστήριξη των εθνικών οργάνων σχε-διασμού και εφαρμογής της ερευνητικής πολιτικής, η εποπτεία των ερευνητικών κέντρων, η συνεργασία του Ελληνικού Δημοσίου με διεθνείς οργανισμούς σε θέματα έρευνας και τεχνολογίας, η εκπροσώπηση της χώρας για αυτά τα θέματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε διεθνείς οργανισμούς.

- Συγκροτείται Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας και Τεχνολογίας, ως ανεξάρτητο συμβουλευτκό όργανο, υπαγόμενο απευθείας στον Πρωθυπουργό, το οποίο εισηγείται στη Δ.Ε.Ε.Τ. για θέματα που αφορούν την πολιτική έρευνας και την κατανομή των σχετικών κυνδυλίων. Το Ε.Σ.Ε.Τ. είναι δεκαπενταμελές και αποτελείται από 8 επιστήμονες διεθνούς κύρους, 5 έγκριτα στελέχη του χώρου των επιχειρήσεων, τον Πρόεδρο του Ε.Ο.Ε.Τ. και έναν εκπρόσωποτου Δημοσίου, που ορίζεται με απόφαση των Υπουργώνν Ανάπτυξης και Παιδείας.

- Ο Εθνικός Οργανισμός Έρευνας και Τεχνολογίας (Ε.Ο.Ε.Τ.) εισηγείται προς το Ε.Σ.Ε.Τ. για το Εθνικό Πρό-γραμμα (Ε.Π.Ε.Τ.), διαχειρίζεται εθνικά κονδύλια χρημα-τοδότησης, προκηρύσσει και διαχειρίζεται προγράμματα. Διοικείται από πενταμελές συμβούλιο, που αποτελείται από τον Πρόεδρο, τον Αντιπρόεδρο για τη βασική έρευνα, τον Αντιπρόεδρο για την εφαρμοσμένη έρευνα και δύο μέλη, ένα έκτων οποίων προέρχεται από τον ιδιωτικό τομέα.

- Τα ερευνητικά κέντρα που τελούν υπό κρατική εποπτεία διοικούνται από Διοικητικό Συμβούλιο, στο οποίο πρέπει να συμμετέχει και ένας διακεκριμένος ερευνητής από το χώρο των επιχειρήσεων. Τα ερευνητικά κέντρα και τα ινστιτούτα τους, καθώς και τα αυτοτελή ερευνητικά ινστιτούτα, υπόκειται υποχρεωτικά σε εσωτερική αξιολόγηση κάθε δύο έτη με κριτήρια τη δημόσια χρηματοδότηση, την εξωτερική χρηματοδότηση και τη διεθνή επιστημονική και τεχνολογική προβολή.

 


Αρχή της σελίδας