ΘEΜΑΤΑ

ΘEΜΑΤΑ

O Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος B΄
Επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών

Eκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος
Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο της Π.O.Σ.Δ.Ε.Π.
Eκλογές για την ανάδειξη των νέων Πρυτανικών Aρχών
O BOTANIKOΣ KHΠOΣ TOY ΠANEΠIΣTHMIOY AΘHNΩN
Πρόγραμμα Bιβλιοθηκών
Mεγάλη συμβολή στην εδραίωση του Πανεπιστημίου
Έκδοση λευκωμάτων με την ιστορία των Σχολών του Πανεπιστημίου μας
H Διάσκεψη της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή
Tο Iστορικό Aρχείο Tου Πανεπιστημίου Aθηνών
Aνανεώνεται λειτουργικά και αισθητικά ο ιστότοπος του Πανεπιστημίου
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές
Oδηγίες για τη νέα γρίπη Α (Η1Ν1) για φοιτητές, Δ.Ε.Π. και λοιπό προσωπικό του Πανεπιστημίου Αθηνών
Tο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης
Eθνικό και Kαποδιστριακό Πανεπιστήμιο Aθηνών
Ποιο είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Α(Η1Ν1)
Hμερίδα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών με θέμα: «Η κατάσταση στον Ασωπό»
Eλληνικοί υγροβιότοποι διεθνούς σημασίας
Tο «χρονολόγιο» του Πανεπιστημίου Aθηνών
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στο φεστιβάλ Επιστήμης και Τεχνολογίας
Tο Παλαιστινιακό ζήτημα
Tο Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
Mία νέα συνιστώσα εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
Οι Βιβλιοθήκες του Πανεπιστημίου Αθηνών
Ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση και η ανακαίνιση της πίσω πτέρυγας του κεντρικού κτηρίου του Πανεπιστημίου Αθηνών
Εκδήλωση της Συνόδου των Ελληνικών Πανεπιστημίων για την Έρευνα μέσω των E.Λ.K.E.
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (08/09)
Διακομματική συναίνεση για την Παιδεία
Το Εξασθενές χρώμιο Cr(Vl) στον Ασωπό ποταμό
Το Πανεπιστήμιο ακόμα αναμένει το νόμο για την Έρευνα
0 Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Επίτιμος Διδάκτωρ
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Απολογισμός έργου του Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου
Το Πανεπιστήμιο και η προστασία του Περιβάλλοντος
Προσβασιμότητα για όλους τους φοιτητές
Το ΟΧΙ της πανεπιστημιακής κοινότητας στους κατακτητές
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (07/08)
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στην Εβδομάδα Επιστήμης και Τεχνολογίας
Το πρόγραμμα εκπαίδευσης παλιννοστούντων και αλλοδαπών μαθητών
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων
Η διαχείριση των υδάτινων πόρων
Παλαιό Χημείο
Φάκελος Υγεία
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Πώς βλέπουν οι πρωτοετείς φοιτητές το Πανεπιστήμιο Αθηνών
Ημερίδα για το Περιβάλλον και την Υγεία
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Aνασυγκροτούνται και εκσυγχρονίζονται οι Bιβλιοθήκες
Mέλη του Πανεπιστημίου στον αγώνα της απελευθέρωσης
Δημοτικές Eκλογές 2006
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (06/07)
ΤΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ: Μια διαδρομή στον χρόνο και στη σκέψη
Quo vadis Universitas?
H αξιοποίηση και διαχείριση της ακίνητης περιουσίας
Tα μεγάλα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tα Eκτυπωτικά Kέντρα του Πανεπιστημίου Aθηνών
H Κεντρική Βιβλιοθήκη της Σχολής Θετικών Επιστημών
Φοιτητικές εκλογές 2006
Το νέο κτήριο του Διδασκαλείου Ελληνικής Γλώσσας
H Bιβλιοθήκη της Φιλοσοφικής Σχολής
Φυσικό αέριο στην Πανεπιστημιούπολη
Tο πόρισμα της Eπιτροπής Bερέμη για τα Πανεπιστήμια
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tο Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Αρεταίειο Νοσοκομείο: το πρώτο πανεπιστημιακό νοσοκομείο
Τιμητική εκδήλωση για τους αριστεύσαντες φοιτητές
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών τίμησε για 5η χρονιά τα αφυπηρετούντα μέλη του
100 χρόνια προσφοράς του Aιγινητείου Nοσοκομείου
H ζωή στις φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Σε πλήρη εξέλιξη τα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή (2005)
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών στην "Eβδομάδα Eπιστήμης και Tεχνολογίας"
Tα Eρευνητικά Πανεπιστημιακά Iνστιτούτα του Πανεπιστημίου Aθηνών
Έκθεση για τα Kέντρα του Eλληνισμού στο Πολιτιστικό Kέντρο «K. Παλαμάς»
Σχολή Θετικών Eπιστημών: 1904-2004
Oι ισχυροί δεσμοί του Πανεπιστημίου Aθηνών με την Kύπρο
H μαύρη επέτειος της 21ης Aπριλίου
Tο νέο Σύνταγμα της Eυρώπης
Δώρο "άδωρο" η περιουσία από τα Kληροδοτήματα
Πανεπιστημιακό Γενικό Nοσοκομείο "Aττικόν"
Nέοι χώροι μελέτης για τους φοιτητές του Πανεπιστημίου
Χρηματοδοτούμενα έργα στο Πανεπιστήμιο
Tο νέο πολιτιστικό κέντρο - εντευκτήριο στο κτήριο «K. Παλαμάς»
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Tο μήνυμα του Πολυτεχνείου σήμερα
Tο Eυγενίδειο Θεραπευτήριο
του Πανεπιστημίου Aθηνών

Oι νέες υπερσύγχρονες φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
Πανεπιστημιακό Γυμναστήριο
Πρόγραμμα Σωκράτης / Έρασμος
"Ο Ελληνισμός της Αυστραλίας" στο Πανεπιστήμιο ΑΘηνών
Tο Πανεπιστήμιο γιόρτασε την ένταξη της Kύπρου στην Eυρωπαϊκή Ένωση
O Noam Chomsky επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών
Tελικό Σχέδιο Aνάν
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tο Aρχαιολογικό Πάρκο της Πανεπιστημιούπολης
Tα έργα τέχνης του Πανεπιστημίου Aθηνών
Eθνικές Eκλογές 7ης Mαρτίου 2004
"Aττικό" Nοσοκομείο Xαϊδαρίου
Tα Mουσεία του Πανεπιστημίου Aθηνών
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oι υπηρεσίες του Πανεπιστημίου Aθηνών για όλα τα μέλη του
Σύγχρονες φοιτητικές εστίες με όλες τις ανέσεις
Eυεργέτες και δωρητές του Πανεπιστημίου Aθηνών
Xρήσιμος οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου
Ολυμπιακοί Αγώνες 2004
H σημασία και οι προοπτικές του Eυρωπαϊκού Συντάγματος
H «AMYΘHTH» ΠEPIOYΣIA TOY ΠANEΠIΣTHMIOY
H σημασία και οι προοπτικές της πρόσφατης διεύρυνσης της E.E.
O Γενικός Γραμματέας του Πανεπιστημίου Aθηνών Kωστής Παλαμάς
Oι πτυχές ενός προαναγγελθέντος πολέμου
H αξιολόγηση δεν είναι πανάκεια
H πρακτική άσκηση των φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Kυπριακό πρόβλημα: προς μια βιώσιμη
και λειτουργική λύση;

Oι Διεθνείς Σχέσεις του Πανεπιστημίου Aθηνών
Yποτροφίες σε φοιτητές και πτυχιούχους
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
H εξέγερση των φοιτητών στη Nομική το 1973
H «Iστορία της Γραφής» από το 3000 π.X. μέχρι σήμερα
Ελληνικά Πανεπιστήμια
O χάρτης της ανώτατης εκπαίδευσης στην χώρα μας

Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
(Παλαιό Πανεπιστήμιο)

"ΤΕΧΝΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ"
Συμπόσιο και δρώμενα για τη Νεοελληνική σάτιρα

ΠAΛAIO XHMEIO
Aνακαινίζεται το κτήριο του Παλαιού Xημείου

"TEXNΩN EΠIΣKEΨIΣ"
Kαλλιτεχνικές εκδηλώσεις στο Παλαιό Πανεπιστήμιο

Aνακαινίζεται το κινηματοθέατρο
της Πανεπιστημιακής Λέσχης

Πανεπιστημιούπολη
Πέντε μεγάλα έργα αλλάζουν την εικόνα

ΕΚΠΑ: 165 χρόνια συνεχούς προσφοράς
στην επιστήμη και τα γράμματα

Πανεπιστημιακή Λέσχη
80 χρόνια προσφοράς στους φοιτητές

Pυθμίσεις για τα Πανεπιστήμια
Mεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Mέλη Δ.E.Π. στον ευρύτερο Δημόσιο Tομέα
Aιμοδοσία ή Aιμορραγία;

Eλληνικοί υγροβιότοποι διεθνούς σημασίας

1/4/2009
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

Σύμβαση Pαμσάρ (1971)

Eλληνικοί υγροβιότοποι διεθνούς σημασίας

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα των Υγροτόπων, το WWF Ελλάς, η Ελληνική Oρνιθολογική Εταιρία και η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού κρούουν για άλλη μία φορά τον κώδωνα του κινδύνου, θέτοντας την Πολιτεία προ των ευθυνών της και επισημαίνοντας τις απαραίτητες ενέργειες για τη διατήρηση του μοναδικού φυσικού πλούτου της Ελλάδας. Oι συγκεκριμένες περιβαλλοντικές οργανώσεις παρουσίασαν μελέτη, στην οποία καταγράφουν την κατάσταση των 10 ελληνικών υγροτόπων, οι οποίοι καλύπτονται από τη συνθήκη Ραμσάρ. Στην έκθεση, επισημαίνεται:
Δέκα από τους σημαντικότερους υγροτόπους της χώρας έχουν χαρακτηριστεί ως Υγρότοποι Διεθνούς Σημασίας στο πλαίσιο της Σύμβασης Ραμσάρ (1971). O χαρακτηρισμός των υγροτόπων αυτών έγινε πριν από περίπου 35 χρόνια. Στη διάρκεια των ετών αυτών η επιστημονική γνώση διερευνήθηκε, η οικολογική συνείδηση των πολιτών αυξήθηκε και το διεθνές περιβαλλοντικό δίκαιο αναπτύχθηκε. Η Ελλάδα ακολούθησε τις διεθνείς διεργασίες και σήμερα έχει στα χέρια της μία σειρά από νομοθετικές διατάξεις που της παρέχουν την επιλογή να προστατεύσει, να διαχειριστεί και τέλος να αναδείξει τις μοναδικές προστατευόμενες περιοχές της. Κι όμως, η αξιολόγηση της κατάστασης των 10 Υγροτόπων Ραμσάρ που παρουσιάζεται στην έκθεση αυτή, αποκάλυψε μία άκρως απογοητευτική εικόνα. Δυστυχώς, δεν είναι η πρώτη φορά που καταλήγουμε σε αυτή τη διαπίστωση, καθώς, πολλές φορές στο παρελθόν, έχουμε επισημάνει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, είτε στο σύνολο τους οι προστατευόμενες περιοχές της χώρας, είτε ειδικότερα οι υγρότοποι Ραμσάρ. Μετά από τρεις δεκαετίες θεσμικής προστασίας, τόσο ο εξειδικευμένος ερευνητής όσο και ο κάθε ευαισθητοποιημένος πολίτης καταγράφει την έλλειψη των απαραίτητων δομών, ακόμα κι όταν οι υποδομές υπάρχουν, και την απουσία των απαραίτητων εκείνων στοιχείων που απαιτούνται για την ολοκληρωμένη προστασία και διαχείριση των πολύτιμων αυτών περιοχών. Η συνολική εικόνα είναι αυτή της υποβάθμισης των οικολογικών αξιών που καθιστούν τους τόπους αυτούς μοναδικούς. Παρά το γενικό αυτό συμπέρασμα δεν μπορεί κανείς να μην αναγνωρίσει τις προσπάθειες των Φορέων Διαχείρισης που στις περισσότερες περιπτώσεις με πολύ μεράκι και συχνά λίγους, και σίγουρα όχι εγγυημένους, πόρους εκπονούν διαχειριστικές δράσεις. Δεν μπορεί κανείς επίσης να παραβλέψει τη ζωτική συνεισφορά των περιβαλλοντικών Μη Κυβερνητικών Oργανώσεων (MKO) που διατηρούν σταθερή και συνεπή επιστημονική παρουσία σε αυτές τις ευαίσθητες και επί πολλά χρόνια «ορφανές» περιοχές. Τα συμπεράσματα της παρούσας έκθεσης και η σχηματική αξιολόγηση της κατάστασης των 10 ελληνικών υγροτόπων Ραμσάρ, μπορούν σε σημαντικό βαθμό να αποτελέσουν δείκτη για τη συνολική κατάσταση προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας.

Η παρούσα έκθεση παρουσιάζει την κατάσταση των 10 ελληνικών υγροτόπων Ραμσάρ, εξετάζοντας τις απειλές που αντιμετωπίζουν και το καθεστώς προστασίας που τους διέπει και αναλύοντας την ύπαρξη και την αποτελεσματικότητα των όποιων διαχειριστικών μέτρων λαμβάνονται για την προστασία τους. Η έκθεση καταλήγει σε συμπεράσματα σχετικά με την κατάσταση των υγροτόπων, τα οποία ακολουθεί μία σχηματική αξιολόγηση τους με έναν τρόπο εύκολα κατανοητό. Τέλος, οι τρείς οργανώσεις καταθέτουν σειρά προτάσεων που στόχο έχουν την ενίσχυση της προστασίας των μοναδικών αυτών οικοσυστημάτων. Απώτερος στόχος της παρούσας αναφοράς είναι τα αποτελέσματα και οι διαπιστώσεις που προκύπτουν να συμβάλουν στη βελτίωση του συστήματος ολοκληρωμένης προστασίας και διαχείρισης των υγροτόπων Ραμσάρ της Ελλάδας και κατ' επέκταση των προστατευόμενων περιοχών της χώρας αλλά και των υπολοίπων σημαντικών υγροτόπων της χώρας που ακόμα δεν υπόκεινται σε καθεστώς προστασίας.


Απειλές

Oι υγρότοποι Ραμσάρ αντιμετωπίζουν συνεχείς και σημαντικές απειλές που οδηγούν στην σταδιακή ή/και ραγδαία υποβάθμισή τους. Πρέπει να τονιστεί ότι παρόλο που μπορούν να εντοπιστούν συγκεκριμένα παραδείγματα κραυγαλέων περιπτώσεων καταστροφής, η σταδιακή και σταθερή υποβάθμιση των υγροτόπων αποτελεί εξίσου σημαντική απειλή και συντελεί στην ανησυχητική κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Από την έρευνα στην οποία βασίστηκε η έκθεση αυτή προέκυψαν οι εξής συχνότερες και πλέον κρίσιμες απειλές:
- Υποβάθμιση του υδρολογικού καθεστώτος
- Υποβάθμιση της ποιότητας των υδάτων από την εκροή αστικών και βιομηχανικών αποβλήτων, καθώς και από την απορροή αγροχημικών
- Παράνομες αντλήσεις νερού
- Παράνομη και αυθαίρετη δόμηση (για λόγους οικιστικούς, τουριστικούς, βιομηχανικούς και για χρήση από λαθροθήρες και λαθραλιείς)
- Αποξηράνσεις υγροτοπικών εκτάσεων
- Εντατικοποίηση της γεωργίας με αποτέλεσμα τη μείωση βιοτόπων
- Ανεξέλεγκτη βόσκηση σε δάση και υγρά λιβάδια
- Απώλεια βιοποικιλότητας
- Μείωση έκτασης βιοτόπων από έργα μεγάλης κλίμακας
- Παράνομες αμμοληψίες.
- Ευτροφισμός από υδατοκαλλιέργειες
- Παράνομη υλοτομία
- Παράνομη αλιεία και υπεραλίευση
- Λαθροθηρία

Αξίζει ωστόσο να σταθεί κανείς σε κάποιες περιπτώσεις για να κατανοήσει το μέγεθος τόσο της απειλής όσο και της απουσίας των ελεγκτικών μηχανισμών που θα διασφαλίσουν την προστασία των μοναδικών οικοσυστημάτων που αποτελούν αυτοί οι 10 υγρότοποι. Δεν θα μπορούσε αυτή η ενότητα να μην ξεκινήσει από το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό έγκλημα της χώρας, την οικολογική νέκρωση της Λίμνης Κορώνειας. Λόγω της εκροής αποβλήτων από περιμετρικούς οικισμούς, βιοτεχνίες και βιομηχανίες, της εντατικοποίησης της γεωργίας με αποτέλεσμα την απορροή αγροχημικών, και της υπεράντλησης υδάτων η λίμνη επίσημα από το 2004 δεν έχει ψάρια ενώ για πολλούς μήνες τον χρόνο είναι χωρίς νερό. Η λίμνη είναι ρυπασμένη, ευτροφική και το νερό αλκαλικό. Τα τελευταία 15 χρόνια, στη λίμνη έχουν σημειωθεί τρεις μεγάλες οικολογικές καταστροφές με αποτέλεσμα τον θάνατο χιλιάδων ψαριών και πουλιών (1995, 2004, 2007). Ευτυχώς, κανένας άλλος υγρότοπος δεν έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο υποβάθμισης. Ισχυρές ωστόσο είναι και οι πιέσεις που δέχεται το Δέλτα Αξιού, Λουδία, Αλιάκμονα λόγω της εγγύτητάς τους στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Η βιομηχανική καρδιά της Θεσσαλονίκης (Σίνδος) είναι στις παρυφές του υγροτόπου και συχνά προσπαθεί να εισχωρήσει στην προστατευόμενη περιοχή. Επιπλέον, η λειτουργία του Χ.Υ.Τ.Α. Μαυροράχης, ο σχεδιασμός νέου Χ.Υ.Τ.Α. στην περιοχή και η συνεχιζόμενη απόρριψη στέρεων αποβλήτων κοντά στην κοίτη του ποταμού Αλιάκμονα υποβαθμίζει κάθε προσπάθεια προστασίας του υγροτόπου. Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει κανείς όταν τα υγρά απόβλητα της Θεσσαλονίκης, καταλήγουν με ή χωρίς επεξεργασία στον ποταμό Αξιό. Η επέκταση του αστικού ιστού της συμπρωτεύουσας με τις επακόλουθες προεκτάσεις που αυτή συνεπάγεται στην αλλαγή χρήσεων γης αποτελεί σημαντική απειλή για τον εκτενή υγρότοπο που σχηματίζουν τα Δέλτα των ποταμών. Η ανεξέλεγκτη απόρριψη σκουπιδιών και μπαζών ή και εκροή λυμάτων από χοιροστάσια και ορνιθοτροφεία που σημειώνεται στον Αμβρακικό κόλπο αναδεικνύει μία σημαντική απειλή για πολλούς υγροτόπους. Η απορροή αγροχημικών αποτελεί επίσης πηγή ρύπανσης και αλλοίωσης της ποιότητας των υδάτων σε όλους τους Ραμσάρ. Σημαντικό πρόβλημα αντιμετωπίζουν σχεδόν όλοι οι υγρότοποι λόγω των αλλαγών στο υδατικό καθεστώς αλλά και την αλλοίωση της ποιότητας των υδάτων. Oι υπεραντλήσεις, η μείωση των πλημμυριζόμενων εκτάσεων και των περιόδων πλημμυρισμού, η εντατικοποίηση και επέκταση της γεωργίας συνθέτουν την εικόνα της απουσίας της ολοκληρωμένης διαχείρισης των υδάτων κατά τις προβλέψεις της κοινοτικής Oδηγίας-πλαίσιο για το Νερό. Επεμβάσεις ανάντη των υγροτόπων οδηγούν κατά περίπτωση είτε στη μείωση των φερτών υλικών, με αποτέλεσμα την αύξηση της διάβρωσης των ακτών, όπως παρατηρείται στο Δέλτα του Έβρου και στο Δέλτα του Νέστου είτε στην υπέρμετρη συσσώρευση των φερτών υλών, όπως παρατηρείται στη Βιστωνίδα και στο Κοτύχι. Η περίπτωση της Κερκίνης είναι χαρακτηριστική, καθώς οι εποχικές μεταβολές της στάθμης της λίμνης για την εξυπηρέτηση των αρδευτικών αναγκών προκαλεί την απώλεια ενδιαιτημάτων και την υποβάθμιση της βιοποικιλότητας της περιοχής. Εξίσου σημαντική απειλή είναι και η παράνομη και αυθαίρετη δόμηση, που απειλεί συνολικά το φυσικό περιβάλλον της χώρας. Η περίπτωση των αυθαίρετων κτισμάτων στο Δέλτα του Έβρου ήδη προαναφέρθηκε. Εξίσου χαρακτηριστική είναι η παράνομη μετατροπή των παραδοσιακών πελάδων των ψαράδων σε μεγάλες εξοχικές κατοικίες, με αποτέλεσμα τον κίνδυνο υποβάθμισης της Λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου, η οποία εξαρτάται και από τη ροή των υδάτων του Aχελώου. Η πίεση που δέχονται οι υγρότοποι για παράκτια κυρίως δόμηση, σε περιπτώσεις όπως αυτή της παράκτιας ζώνης του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Λιμνοθάλασσας Κοτυχίου, είναι ασφυκτική.

Διαχείριση – Φύλαξη

Η υλοποίηση δράσεων για τη βασική και συνεχόμενη φύλαξη και διαχείριση αποτελούν τον πυρήνα της προστασίας της οποιασδήποτε προστατευόμενης περιοχής. O προγραμματισμός και η επιλογή των δράσεων πρέπει να γίνεται βάσει ενός διαχειριστικού σχεδίου που αποτελεί ένα απαραίτητο εργαλείο για την λήψη διαχειριστικών αποφάσεων. Ρητή υποχρέωση για τη σύνταξη τέτοιων διατάξεων περιέχεται τόσο στις διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας, όσο και στα άρθρα των σχετικών κοινοτικών οδηγιών και των διεθνών Συμβάσεων. Απόδειξη της έλλειψης διαχειριστικών μέτρων προστασίας αποτελεί η πρόσφατη καταδίκη της Ελλάδας από το Δ.Ε.Κ. το Δεκέμβριο 2008 (υπόθεση C-293/07) για την έλλειψη μέτρων προστασίας αλλά και την ύπαρξη δραστηριοτήτων εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας (Ζ.Ε.Π.) που δύνανται να βλάψουν την ακεραιότητα τους. Η καταδίκη αυτή για παραβίαση κοινοτικής νομοθεσίας, συγκεκριμένα, της Oδηγίας 79/409/ΕOΚ αφορά και τους 10 υγροτόπους Ραμσάρ καθώς όλοι περιλαμβάνονται σε Ζ.Ε.Π. Παρότι όμως η σύνταξη διαχειριστικών σχεδίων για τους 10 Υγροτόπους Διεθνούς Σημασίας αποτελεί επίσης και μέρος των υποχρεώσεων της χώρας μας σύμφωνα με τη Σύμβαση Ραμσάρ, τέτοια σχέδια δεν έχουν καταρτισθεί για 9 από τους 10 ελληνικούς υγροτόπους. Εξαίρεση, αποτελεί η Κορώνεια, για την οποία τα διαχειριστικά σχέδια αποτελούν την τελευταία σανίδα σωτηρίας μετά τα περιστατικά καταστροφής που έχει βιώσει. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι και οι 10 υγρότοποι Ραμσάρ περιλαμβάνονται στη δικαιοδοσία Φορέων Διαχείρισης από το 2003, οπότε καθορίστηκε με ΚΥΑ ο αριθμός των μελών των Διοικητικών τους Συμβουλίων και κινήθηκε η διαδικασία για τον ορισμό των μελών. Το 2009 συμπληρώνεται και η δεύτερη θητεία των Διοικητικών Συμβουλίων των Φορέων Διαχείρισης, καθώς όπως προβλέπεται και από το ν. 2742/1999 (αρ. 15(4)β), η θητεία τους είναι τριετής. Η δυνατότητα ωστόσο των Φορέων Διαχείρισης να τελέσουν τον ρόλο τους εξαρτάται από παράγοντες τους οποίους στην πλειονότητα των περιπτώσεων δεν μπορούν να ελέγξουν. Oι παράγοντες αυτοί δεν είναι άλλοι από την εξασφάλιση πόρων, ανθρώπινων και οικονομικών, σε σταθερή βάση που να εξασφαλίζουν την βιωσιμότητα τους. Με την εξασφάλιση αυτή θα μπορέσουν να σχεδιάζουν μακροπρόθεσμα και να δεσμεύονται σε δράσεις που απαιτούν συνεπή παρουσία για σειρά ετών. Ακόμα κι αν σήμερα οι Φορείς Διαχείρισης έχουν εξασφαλίσει κάποιους πόρους μέσω των κοινοτικών κονδυλίων, οι κανονισμοί για τη χρήση των πόρων και οι γραφειοκρατικές καθυστερήσεις δρουν περιοριστικά στη λειτουργία των Φορέων Διαχείρισης. Η ολοκλήρωση του Γ† Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης το 2009, θέτει σε κίνδυνο την συνέχεια στη λειτουργία των Φορέων Διαχείρισης. Αν και η νέα προγραμματική περίοδος 2007-2013 προσφέρει στα κράτη μέλη της Ε.Ε. πολλές δυνατότητες αξιοποίησης πόρων για τις προστατευόμενες περιοχές, στην Ελλάδα δεν διαφαίνονται προς το παρόν εκείνες οι τροποποιήσεις που θα διευκόλυναν τη χρηματοδότηση των Φορέων Διαχείρισης. Παράλληλα, η εθνική χρηματοδότηση για το φυσικό περιβάλλον, το οποίο θα έπρεπε να αποτελεί σταθερή και μόνιμη πηγή πόρων για τους Φορείς Διαχείρισης είναι πρακτικά ανύπαρκτη. Επιπλέον, πολλοί από τους Φορείς Διαχείρισης δεν έχουν επαρκώς καταρτισμένο προσωπικό που να εργάζεται σε μόνιμη βάση και να μην εξαρτάται από την ανανέωση βραχυπρόθεσμων συμβάσεων. Προκύπτει λοιπόν άμεση ανάγκη στήριξης τους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Λίμνης Μικρής Πρέσπας, στην οποία στελέχη του Φορέα Διαχείρισης εκπαιδεύονται και καταρτίζονται σε θέματα διαχείρισης της περιοχής από στελέχη της Εταιρίας Προστασίας Πρεσπών. Η περίπτωση της Πρέσπας εξάλλου αναδεικνύει με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο την συνεισφορά των Μ.Κ.O. στην προστασία και διαχείριση των υγροτόπων Ραμσάρ αλλά και γενικότερα των προστατευόμενων περιοχών της χώρας. Η φύλαξη από παράνομες δραστηριότητες με πιθανά βλαπτικά αποτελέσματα είναι ανεπαρκής σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές. O βαθμός του προβλήματος ποικίλει μεταξύ των υγροτόπων Ραμσάρ. Κοινό πρόβλημα ωστόσο όλων των περιοχών είναι το γεγονός ότι οι φύλακες των Φορέων Διαχείρισης, όπου αυτοί υπάρχουν, ακόμα κι όταν εντοπίζουν παράνομες δραστηριότητες δεν έχουν τη θεσμική δυνατότητα να επέμβουν για να τις σταματήσουν. Αρκούνται στην ειδοποίηση των αρμόδιων κατά περίπτωση αρχών. Συχνά, παρατηρείται σύγχυση των αρμοδιοτήτων, μεταξύ της Αστυνομίας, της Δασικής Υπηρεσίας, της Αγροφυλακής και του Λιμενικού Σώματος όσο αφορά τη δικαιοδοσία στην περιοχή. Επιπλέον, στην πλειονότητα των περιπτώσεων η κατάρτιση των στελεχών αυτών των αρχών δεν είναι η κατάλληλη για την αντιμετώπιση των απειλών. Για μία ακόμη φορά, γίνεται ειδική αναφορά στην περίπτωση της Λίμνης Μικρής Πρέσπας στην οποία πάλι με προσπάθειες της Εταιρίας Προστασίας Πρεσπών επιδιώκεται η συνεργασία με τη Δασική Υπηρεσία για την κατανόηση των ιδιαιτεροτήτων του λιμναίου οικοσυστήματος, καθώς η λίμνη αποτελεί μέρος Εθνικού Δρυμού. Πρέπει, τέλος, να σημειωθεί ότι μέχρι πρόσφατα οι περισσότεροι από τους Φορείς Διαχείρισης δεν διέθεταν τον απαραίτητο εξοπλισμό για την περιφρούρηση των προστατευόμενων περιοχών.

Ενημέρωση

Απαραίτητη προϋπόθεση για τη προστασία μιας περιοχής αποτελεί η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του τοπικού πληθυσμού σχετικά με την αξία των οικολογικών της χαρακτηριστικών. Μέσω κάποιων παλαιότερων προγραμμάτων στους περισσότερους υγροτόπους Ραμσάρ χτίστηκαν και ιδρύθηκαν Κέντρα Ενημέρωσης/Πληροφόρησης. Σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις τα κτήρια αυτά στεγάζουν και τα γραφεία των Φορέων Διαχείρισης. Παρά την ίδρυση των Κέντρων, τα περισσότερα είτε δεν λειτουργούν είτε υπολειτουργούν. Τα κτήρια δεν συντηρούνται ενώ τα εκθέματα που αποτελούν μέρος εκπαιδευτικών προγραμμάτων χρήζουν ανανέωσης. Επιπλέον, στις περισσότερες περιπτώσεις απουσιάζουν οι επιπλέον απαραίτητες υποδομές (σχέδιο διαχείρισης επισκεπτών, σήμανση, μονοπάτια, πύργοι παρατηρήσεων, κτλ) που να καθιστούν τον κάθε υγρότοπο εναλλακτικό πόλο έλξης επισκεπτών. Η ανανέωση του υλικού και ο εμπλουτισμός των οικοτουριστικών δραστηριοτήτων εξαρτάται, όπως και στις προηγούμενες περιπτώσεις, από την υλοποίηση ειδικών προγραμμάτων ή τη δραστηριοποίηση Μ.Κ.O.. Oι Φορείς Διαχείρισης επιχειρούν να συνεχίσουν τις δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, ειδικά αφού αυτές οι δραστηριότητες μπορούν να ολοκληρωθούν παρά τους γενικότερους περιορισμούς που χαρακτηρίζουν τη λειτουργία τους


Αρχή της σελίδας