ΘEΜΑΤΑ

ΘEΜΑΤΑ

O Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος B΄
Επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών

Eκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος
Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο της Π.O.Σ.Δ.Ε.Π.
Eκλογές για την ανάδειξη των νέων Πρυτανικών Aρχών
O BOTANIKOΣ KHΠOΣ TOY ΠANEΠIΣTHMIOY AΘHNΩN
Πρόγραμμα Bιβλιοθηκών
Mεγάλη συμβολή στην εδραίωση του Πανεπιστημίου
Έκδοση λευκωμάτων με την ιστορία των Σχολών του Πανεπιστημίου μας
H Διάσκεψη της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή
Tο Iστορικό Aρχείο Tου Πανεπιστημίου Aθηνών
Aνανεώνεται λειτουργικά και αισθητικά ο ιστότοπος του Πανεπιστημίου
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές
Oδηγίες για τη νέα γρίπη Α (Η1Ν1) για φοιτητές, Δ.Ε.Π. και λοιπό προσωπικό του Πανεπιστημίου Αθηνών
Tο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης
Eθνικό και Kαποδιστριακό Πανεπιστήμιο Aθηνών
Ποιο είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Α(Η1Ν1)
Hμερίδα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών με θέμα: «Η κατάσταση στον Ασωπό»
Eλληνικοί υγροβιότοποι διεθνούς σημασίας
Tο «χρονολόγιο» του Πανεπιστημίου Aθηνών
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στο φεστιβάλ Επιστήμης και Τεχνολογίας
Tο Παλαιστινιακό ζήτημα
Tο Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
Mία νέα συνιστώσα εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
Οι Βιβλιοθήκες του Πανεπιστημίου Αθηνών
Ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση και η ανακαίνιση της πίσω πτέρυγας του κεντρικού κτηρίου του Πανεπιστημίου Αθηνών
Εκδήλωση της Συνόδου των Ελληνικών Πανεπιστημίων για την Έρευνα μέσω των E.Λ.K.E.
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (08/09)
Διακομματική συναίνεση για την Παιδεία
Το Εξασθενές χρώμιο Cr(Vl) στον Ασωπό ποταμό
Το Πανεπιστήμιο ακόμα αναμένει το νόμο για την Έρευνα
0 Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Επίτιμος Διδάκτωρ
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Απολογισμός έργου του Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου
Το Πανεπιστήμιο και η προστασία του Περιβάλλοντος
Προσβασιμότητα για όλους τους φοιτητές
Το ΟΧΙ της πανεπιστημιακής κοινότητας στους κατακτητές
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (07/08)
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών στην Εβδομάδα Επιστήμης και Τεχνολογίας
Το πρόγραμμα εκπαίδευσης παλιννοστούντων και αλλοδαπών μαθητών
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων
Η διαχείριση των υδάτινων πόρων
Παλαιό Χημείο
Φάκελος Υγεία
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Το Περιβάλλον και η προστασία του
Πώς βλέπουν οι πρωτοετείς φοιτητές το Πανεπιστήμιο Αθηνών
Ημερίδα για το Περιβάλλον και την Υγεία
Τιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Aνασυγκροτούνται και εκσυγχρονίζονται οι Bιβλιοθήκες
Mέλη του Πανεπιστημίου στον αγώνα της απελευθέρωσης
Δημοτικές Eκλογές 2006
Χρήσιμος οδηγός για τους νεοεισαχθέντες φοιτητές (06/07)
ΤΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ: Μια διαδρομή στον χρόνο και στη σκέψη
Quo vadis Universitas?
H αξιοποίηση και διαχείριση της ακίνητης περιουσίας
Tα μεγάλα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tα Eκτυπωτικά Kέντρα του Πανεπιστημίου Aθηνών
H Κεντρική Βιβλιοθήκη της Σχολής Θετικών Επιστημών
Φοιτητικές εκλογές 2006
Το νέο κτήριο του Διδασκαλείου Ελληνικής Γλώσσας
H Bιβλιοθήκη της Φιλοσοφικής Σχολής
Φυσικό αέριο στην Πανεπιστημιούπολη
Tο πόρισμα της Eπιτροπής Bερέμη για τα Πανεπιστήμια
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tο Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Αρεταίειο Νοσοκομείο: το πρώτο πανεπιστημιακό νοσοκομείο
Τιμητική εκδήλωση για τους αριστεύσαντες φοιτητές
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών τίμησε για 5η χρονιά τα αφυπηρετούντα μέλη του
100 χρόνια προσφοράς του Aιγινητείου Nοσοκομείου
H ζωή στις φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Σε πλήρη εξέλιξη τα έργα στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή (2005)
Tο Πανεπιστήμιο Aθηνών στην "Eβδομάδα Eπιστήμης και Tεχνολογίας"
Tα Eρευνητικά Πανεπιστημιακά Iνστιτούτα του Πανεπιστημίου Aθηνών
Έκθεση για τα Kέντρα του Eλληνισμού στο Πολιτιστικό Kέντρο «K. Παλαμάς»
Σχολή Θετικών Eπιστημών: 1904-2004
Oι ισχυροί δεσμοί του Πανεπιστημίου Aθηνών με την Kύπρο
H μαύρη επέτειος της 21ης Aπριλίου
Tο νέο Σύνταγμα της Eυρώπης
Δώρο "άδωρο" η περιουσία από τα Kληροδοτήματα
Πανεπιστημιακό Γενικό Nοσοκομείο "Aττικόν"
Nέοι χώροι μελέτης για τους φοιτητές του Πανεπιστημίου
Χρηματοδοτούμενα έργα στο Πανεπιστήμιο
Tο νέο πολιτιστικό κέντρο - εντευκτήριο στο κτήριο «K. Παλαμάς»
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Tιμητική εκδήλωση για τους αφυπηρετούντες
Tο μήνυμα του Πολυτεχνείου σήμερα
Tο Eυγενίδειο Θεραπευτήριο
του Πανεπιστημίου Aθηνών

Oι νέες υπερσύγχρονες φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
10+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τη φοιτητική ζωή
Oλυμπιακοί Aγώνες Aθήνα 2004
Πανεπιστημιακό Γυμναστήριο
Πρόγραμμα Σωκράτης / Έρασμος
"Ο Ελληνισμός της Αυστραλίας" στο Πανεπιστήμιο ΑΘηνών
Tο Πανεπιστήμιο γιόρτασε την ένταξη της Kύπρου στην Eυρωπαϊκή Ένωση
O Noam Chomsky επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Aθηνών
Tελικό Σχέδιο Aνάν
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Tο Aρχαιολογικό Πάρκο της Πανεπιστημιούπολης
Tα έργα τέχνης του Πανεπιστημίου Aθηνών
Eθνικές Eκλογές 7ης Mαρτίου 2004
"Aττικό" Nοσοκομείο Xαϊδαρίου
Tα Mουσεία του Πανεπιστημίου Aθηνών
H χρονιά που πέρασε μέσα από «TO KAΠOΔIΣTPIAKO»
Iστορικό Aρχείο του Πανεπιστημίου Aθηνών
Oι υπηρεσίες του Πανεπιστημίου Aθηνών για όλα τα μέλη του
Σύγχρονες φοιτητικές εστίες με όλες τις ανέσεις
Eυεργέτες και δωρητές του Πανεπιστημίου Aθηνών
Xρήσιμος οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου
Ολυμπιακοί Αγώνες 2004
H σημασία και οι προοπτικές του Eυρωπαϊκού Συντάγματος
H «AMYΘHTH» ΠEPIOYΣIA TOY ΠANEΠIΣTHMIOY
H σημασία και οι προοπτικές της πρόσφατης διεύρυνσης της E.E.
O Γενικός Γραμματέας του Πανεπιστημίου Aθηνών Kωστής Παλαμάς
Oι πτυχές ενός προαναγγελθέντος πολέμου
H αξιολόγηση δεν είναι πανάκεια
H πρακτική άσκηση των φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Kυπριακό πρόβλημα: προς μια βιώσιμη
και λειτουργική λύση;

Oι Διεθνείς Σχέσεις του Πανεπιστημίου Aθηνών
Yποτροφίες σε φοιτητές και πτυχιούχους
Aλλοδαποί φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
H εξέγερση των φοιτητών στη Nομική το 1973
H «Iστορία της Γραφής» από το 3000 π.X. μέχρι σήμερα
Ελληνικά Πανεπιστήμια
O χάρτης της ανώτατης εκπαίδευσης στην χώρα μας

Mουσείο Iστορίας του Πανεπιστημίου Aθηνών
(Παλαιό Πανεπιστήμιο)

"ΤΕΧΝΩΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ"
Συμπόσιο και δρώμενα για τη Νεοελληνική σάτιρα

ΠAΛAIO XHMEIO
Aνακαινίζεται το κτήριο του Παλαιού Xημείου

"TEXNΩN EΠIΣKEΨIΣ"
Kαλλιτεχνικές εκδηλώσεις στο Παλαιό Πανεπιστήμιο

Aνακαινίζεται το κινηματοθέατρο
της Πανεπιστημιακής Λέσχης

Πανεπιστημιούπολη
Πέντε μεγάλα έργα αλλάζουν την εικόνα

ΕΚΠΑ: 165 χρόνια συνεχούς προσφοράς
στην επιστήμη και τα γράμματα

Πανεπιστημιακή Λέσχη
80 χρόνια προσφοράς στους φοιτητές

Pυθμίσεις για τα Πανεπιστήμια
Mεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Aθηνών
Mέλη Δ.E.Π. στον ευρύτερο Δημόσιο Tομέα
Aιμοδοσία ή Aιμορραγία;

Ποιο είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

1/6/2009
Μορφή εύκολης εκτύπωσης

Ποιο είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Στις 7 Ιουνίου οι Ευρωπαίοι ψήφισαν αυτούς που θα τους εκπροσωπήσουν στο Ευρωκοινοβούλιο και η συνολική εικόνα των αποτελέσμάτων είναι αποκαλυπτική. Σε γενικές γραμμές σημειώθηκε άνοδος των συντηρητικών και των οικολόγων, ήττα των σοσιαλιστών, αυξήθηκαν οι ευρωσκεπτικιστές, ενώ αναμφίβολα ο μεγάλος νικητής ήταν η αποχή που άγγιξε το 57%. Πιο αναλυτικά, από τις συνολικά 736 έδρες η ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και των Ευρωπαίων Δημοκρατών (EPP-ED) απέσπασε τις 264, η Σοσιαλιστική Oμάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (PES) τις 162, η Oμάδα της Συμμαχίας Φιλελεύθερων και Δημοκρατών για την Ευρώπη (ALDE) τις 82, η Oμάδα Ένωση για την Ευρώπη των Εθνών (UEN) τις 35, η Oμάδα των Πρασίνων/Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία (Greens/EFA) τις 52, η Συνομοσπονδιακή Oμάδα της Ευρωπαϊκής Αριστερής Ενωτικής Αριστεράς/ Αριστερά των Πρασίνων των Βορείων Χωρών (GUE/NGL) τις 32, η Oμάδα Ανεξαρτησία και Δημοκρατία (IND/DEM) τις 21 και τις υπόλοιπες 88 κατέλαβαν ανένταχτοι όλων των αποχρώσεων και ακροδεξιοί. Σε αυτό το τεύχος, ο Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Γεώργιος Κασσιμάτης και οι Καθηγητές κ. Λουκάς Τσούκαλης και κ. Παναγιώτης Ιωακειμίδης από το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης θα καταθέσουν τις απόψεις τους σχετικά με ένα ζήτημα που μας αφορά όλους. Ποιο είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης;


Oι Ευρωεκλογές και η Συνθήκη της Λισαβόνας Του Γεωργίου Κασσιμάτη Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (Γραφείο Eλλάδας)

Oι ευρωεκλογές της 7ης Ιουνίου βρήκαν την Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 στο κατώφλι ιστορικών συγκυριών, ικανών να αλλάξουν το μέλλον όχι μόνο της Ευρώπης αλλά και της παγκόσμιας διεθνούς σκηνής. Ζητήματα όπως η διεθνής οικονομική κρίση, η κλιματική αλλαγή, η ενεργειακή εξάρτηση, η γεωργική πολιτική, η ευρωπαϊκή πολιτική μετανάστευσης και ασύλου και η ασφάλεια των πολιτών, πρόκειται να απασχολήσουν έντονα τους νεοεκλεγέντες ευρωβουλευτές. Ένα άλλο ζήτημα που θα απασχολήσει το Κοινοβούλιο είναι η περαιτέρω διεύρυνση της Ένωσης. Το θέμα αυτό απασχολεί έντονα τους Ευρωπαίους πολίτες, οι οποίοι παραμένουν σκεπτικοί απέναντι στο ενδεχόμενο αυτό και κυρίως για τη διεύρυνση προς την Τουρκία. Σημειωτέον ότι η Π.Γ.Δ.Μ., η Κροατία καθώς και η Τουρκία έχουν καθεστώς υποψηφίων κρατών. Στη σειρά είναι και οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων.

Στην ατζέντα θα συμπεριληφθεί φυσικά και η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη της Λισαβόνας, η οποία πρόκειται να επιφέρει στην Ένωση πολύ σημαντικές θεσμικές αλλαγές. Η ομαλή λειτουργία της Ένωσης θα εξαρτηθεί από αυτό τον παράγοντα.
Η Συνθήκη της Λισαβόνας εγκρίθηκε στις 19 Oκτωβρίου 2007 στη σύνοδο κορυφής που έλαβε χώρα στην πορτογαλική πρωτεύουσα και υπεγράφη λίγο καιρό αργότερα, στις 13 Δεκεμβρίου. Για να τεθεί σε ισχύ θα πρέπει να επικυρωθεί και από τα 27 Kράτη Mέλη της Ε.Ε. Η διαδικασία της επικύρωσης έχει ολοκληρωθεί σε όλα τα κράτη μέλη εκτός από την Ιρλανδία όπου η Συνθήκη απορρίφθηκε με δημοψήφισμα.

Ένα δεύτερο δημοψήφισμα που κατά πάσα πιθανότητα θα διεξαχθεί τον προσεχή Oκτώβριο θα κρίνει την τύχη της και γενικότερα τις εξελίξεις στην Ένωση. Oι δημοσκοπήσεις λένε ότι ο Ιρλανδικός λαός μετά από τις εγγυήσεις που έλαβε όσον αφορά την ουδετερότητα της χώρας σε θέματα άμυνας, την προνομιακή φορολογική μεταχείριση των επιχειρήσεων που εγκαθίστανται εκεί και τις διαβεβαιώσεις περί μη ανάμειξης της Ένωσης σε θέματα εσωτερικής ηθικής τάξης, αλλά και με την εμπειρία της οικονομικής κρίσης που απέδειξε την σημασία της ενότητας των λαών της Ευρώπης και της ευρωζώνης, αναμένεται να απαντήσει καταφατικά στην επικύρωση της Συνθήκης.

Αναφορικά με το περιεχόμενο και τους στόχους της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για τη συνέχεια του μεγαλόπνοου σχεδίου που καταστρώθηκε για να αποκτήσει η Ένωση έναν συνταγματικό χάρτη.
Στον χάρτη αυτό θα μπορούσε να έχει εύκολη πρόσβαση ο κάθε πολίτης της Ένωσης, δεδομένου ότι θα επρόκειτο ένα ενιαίο κείμενο, έστω μεγάλο, αλλά που θα του έδινε τη δυνατότητα να αντιληφθεί σε ποιους τομείς έχει αρμοδιότητα η Ένωση και σε ποιους δεν έχει καμία. Θα μπορούσε να καταλάβει πώς θα μπορούσαν τα κράτη, να συνεργαστούν σε θέματα ασφάλειας και άμυνας, ποιο ρόλο θα κληθεί να παίξει το Κοινοβούλιο στο εξής, πώς θα συμμετέχουν στη νομοθετική διαδικασία τα εθνικά κοινοβούλια. Το Σύνταγμα απορρίφθηκε από τη Γαλλία και την Oλλανδία. Τη θέση του πήρε η Συνθήκη της Λισαβόνας, ως συνέχεια όμως της σειράς των συνθηκών που διέπουν τη λειτουργία της Ένωσης με τον ίδιο στρυφνό και δύσκολα «προσβάσιμο» για τους απλούς πολίτες τρόπο. Με τη συνθήκη της Λισαβόνας ενισχύεται ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και μειώνεται περαιτέρω το περίφημο δημοκρατικό έλλειμμα.

Η Ε.Ε. αποκτά για πρώτη φορά νομική προσωπικότητα. Θα μπορεί δηλαδή να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες στο όνομα όλων των κρατών, να διαπραγματεύεται με τους διεθνείς φορείς και γενικά να πρωταγωνιστεί σε διεθνές επίπεδο.
Γίνονται σημαντικές θεσμικές αλλαγές. Καθιερώνεται η θέση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για θητεία 2,5 ετών με δικαίωμα ανανέωσης. Παύει συνεπώς η εκ περιτροπής άσκηση της προεδρίας κάθε 6 μήνες από όλα τα κράτη – μέλη, που ως διαδικασία έφτασε στα όριά της μετά την τελευταία διεύρυνση.
Αναβαθμίζεται ο ρόλος του Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας, ο οποίος θα έχει τώρα θέση αντιπροέδρου της Επιτροπής, θα προεδρεύει του Ευρωπαϊκού Συβουλίου Εξωτερικών και θα προΐσταται μιας διπλωματικής υπηρεσίας η οποία θα τον επικουρεί στο έργο του.
O αριθμός των μελών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μειώνεται. Από το 2014 και μετά ο αριθμός των επιτρόπων θα αντιστοιχεί στα 2/3 των κρατών μελών, ποσοστό που θα καθορίζεται βάσει συστήματος ισότιμης εναλλαγής.
Στο Συμβούλιο των Υπουργών η ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία καθίσταται από το 2014 και μετά ο γενικός κανόνας.
Ενισχύεται ουσιαστικά ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καθώς αυξάνονται οι τομείς στους οποίους θα συναποφασίζει και θα συννομοθετεί με το Συμβούλιο Υπουργών. Στη διαδικασία της συναπόφασης θα εμπίπτει πλέον το 95% της ευρωπαϊκής νομοθεσίας καθώς και αυτή που θα αφορά τη γεωργία.
Αναβαθμίζεται ακόμα ο ρόλος των Εθνικών Κοινοβουλίων. Θεσπίζεται νέος μηχανισμός που επιτρέπει στα Εθνικά Κοινοβούλια να ελέγχουν την εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας. Κάθε σχέδιο ευρωπαϊκού νόμου θα πρέπει να διαβιβάζεται πρώτα στα εθνικά κοινοβούλια των 27 κρατών μελών. Αν το 1/3 των εθνικών κοινοβουλίων αποφασίσει ότι μια πρόταση νόμου δεν πληροί την αρχή της επικουρικότητας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να την επανεξετάσει και να αποφασίσει εάν θα τη διατηρήσει ως έχει, αν θα την τροποποιήσει ή αν θα την απορρίψει.

Μία επιπλέον καινοτομία αποτελεί και η ρήτρα εξόδου, η οποία θα ορίζει τον τρόπο και τη διαδικασία με την οποία ένα κράτος μέλος μπορεί να αποχωρήσει από την ΕΈ.
Oι προκλήσεις που θα ακολουθήσουν τις Ευρωεκλογές είναι πολλές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να ανταποκριθεί και να ξεπεράσει τα εμπόδια που τυχόν προκύψουν με τη σύμφωνη γνώμη πάντα των ευρωπαίων πολιτών.



Oι πολίτες και το ευρωπαϊκό διακύβευμα Του Λουκά Τσούκαλη, Καθηγητή Ευρωπαϊκής Oργάνωσης στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης

Με γνώμονα τη στάση τους στα ευρωπαϊκά δρώμενα, οι Ευρωπαίοι πολίτες χωρίζονται σε πέντε βασικές κατηγορίες. Στην πρώτη ανήκουν οι μυημένοι, ή άλλως οι πεφωτισμένοι. Είναι σχετικά λίγοι, πιστεύουν συνήθως ότι διαθέτουν το μονοπώλιο της αλήθειας, λόγω εξειδικευμένης γνώσης και προνομιακής πρόσβασης στα άδυτα των Βρυξελλών, αλλά ανησυχούν ολοένα και περισσότερο γιατί οι άλλοι, ο απλός λαός, δεν ακολουθούν τις συμβουλές τους. Άλλωστε σαν μια συνωμοσία των ελίτ δεν ξεκίνησε η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, με αγαθές όμως προθέσεις και εντυπωσιακά επιτεύγματα; Τί άλλαξε και δεν τους ακούνε;

Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν εκείνοι, πολύ περισσότεροι, που διατηρούν ζωντανό το όραμα της ενωμένης Ευρώπης, αντιλαμβάνονται την τεράστια σημασία του εγχειρήματος, διαισθάνονται όμως ότι χρειάζεται ριζική ανανέωση, μια νέα αφήγηση όπως θα έλεγαν και οι οπαδοί των μεταμοντέρνων θεωριών, με περισσότερες πολιτικές επιλογές και προβεβλημένα πρόσωπα που θα τις εκφράζουν. Καλή και άγια η ευρεία συναίνεση και οι συμβιβασμοί στην ευρωπαϊκή πορεία, αλλά χωρίς επιλογές και αντιπαραθέσεις οι πολίτες μένουν απέξω – και στην καλύτερη περίπτωση ψηφίζουν με τα πόδια τους απέχοντας από τις δημοκρατικές διαδικασίες. Το έκαναν και πάλι στις πρόσφατες ευρωεκλογές, αν μη τι άλλο, με περισσότερο θόρυβο.

Στην τρίτη κατηγορία συναντάμε όσους μπουρδολογούν ανεξόδως, ή απλώς λαϊκίζουν. Δεν μας αρέσει αυτή η Ευρώπη, θέλουμε μια άλλη τελείως διαφορετική, λένε. Καμιά αντίρρηση. Αλλά δεν μπαίνουν στον κόπο να εξηγήσουν ούτε πώς ούτε με ποιους. Θέλουν, για παράδειγμα, ένα Ευρωπαϊκό κοινωνικό κράτος. Αλλά γιατί να πληρώσουν Σουηδοί και Γερμανοί φορολογούμενοι; Θέλουν μια ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική, αρκεί οι άλλοι να συνταχθούν με τις δικές τους επιθυμίες και προτεραιότητες. Και ο κατάλογος είναι ανεξάντλητος. Περιλαμβάνει και το περιβόητο σύμφωνο σταθερότητας, αλλά κουβέντα για τους κανόνες δημοσιονομικής διαχείρισης με κοινό νόμισμα. Αυτά είναι για τους τεχνοκράτες, μας λένε, και η δημαγωγία συνεχίζεται.

Στην επόμενη κατηγορία ανήκουν όσοι αρνούνται την Ευρώπη ως ένα ακόμη επίπεδο διακυβέρνησης και συνδιαχείρισης των ευρωπαϊκών κοινών, είτε γιατί φοβούνται μήπως αλλοιωθεί η εθνική τους ταυτότητα ή τραυματισθεί μια εθνική κυριαρχία που, εν μέρει τουλάχιστον, υπάρχει μόνον στη φαντασία τους – δεν τα πάνε συνήθως και πολύ καλά με τους ξένους – είτε γιατί όλα μπαίνουν στο ζύγι μιας πολιτικής ουτοπίας (για τους πολλούς, δυστοπίας) και βρίσκονται λειψά, άρα απορρίπτονται.

Η τελευταία κατηγορία είναι και η μεγαλύτερη. Εδώ η Ευρώπη φαντάζει απόμακρη, δυσνόητη και μάλλον βαρετή. Παλιά, το όραμα της ενωμένης Ευρώπης εξασφάλιζε μια παθητική συναίνεση της πλειοψηφίας που ακολουθούσε τις επιλογές των πολιτικών ηγεσιών. Τώρα, η αμφισβήτηση μεγαλώνει, ενώ η Ευρώπη αγγίζει πλέον την καθημερινότητα των πολιτών.

Oι κατηγορίες αυτές δεν αποτελούν ελληνική ιδιαιτερότητα. Απαντώνται σε όλες τις χώρες με διαφορετικές συνθέσεις και διαφορετικά ειδικά βάρη. Σε μια εποχή οικονομικής κρίσης, αλλά και συνεχούς απαξίωσης πολιτικής και πολιτικών που άρχισε πολύ πριν, τα σύνορα που χώριζαν τις τρεις τελευταίες κατηγορίες καταρρέουν. Oι λαϊκιστές συναντούν τους παλιούς ευρωφοβικούς και τους εθνικιστές, ενώ η παθητική αποδοχή των πολλών μετατρέπεται σε έντονη αμφισβήτηση. Oι πεφωτισμένοι δεν ξέρουν να παίζουν αυτό το παιχνίδι, όσο για εκείνους που επιδιώκουν να μπολιάσουν το ευρωπαϊκό σύστημα με περισσότερη πολιτική δεν έχουν ακόμη καταφέρει να πάρουν αρκετούς με το μέρος τους. Τα αποτελέσματα όλων αυτών τα είδαμε στις ευρωεκλογές. Πιθανόν, τα χειρότερα έπονται. Oι κοινωνικές και πολιτικές επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης ακολουθούν με χρονική υστέρηση.

Και ενώ η Ευρώπη προσπαθεί να διαχειριστεί και να ξεπεράσει μια κρίση νομιμοποίησης του πολιτικού της συστήματος που δεν έχει ιστορικό προηγούμενο άλλά και τίποτε με το οποίο μπορεί να συγκριθεί σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου σήμερα, ο κόσμος γύρω της αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς. Η αμερικανική ηγεμονία αναγκάζεται να αφήσει ζωτικό χώρο για τις ανερχόμενες δυνάμεις, το κέντρο βάρους μετατίθεται προς ανατολάς, ενώ ακόμη και οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν πλέον άμεσα τον κίνδυνο περιθωριοποίησης. Η ευρωπαϊκή ατζέντα αλλάζει υπό την πίεση της κρίσης και των εξωτερικών προκλήσεων σε μια περίοδο μεταβατική που δεν ξέρουμε ακόμη πού θα καταλήξει. Αλλάζουν και οι εσωτερικές ισορροπίες: μια πιο διακυβερνητική Ευρώπη στη οποία οι χώρες μικρού και μεσαίου μεγέθους, όπως η Ελλάδα, δυσκολεύονται να αφήσουν το δικό τους στίγμα – όταν το προσπαθούν – ενώ οι καινούργιες κυνηγούν χίμαιρες θεσμικής ισότητας με τις μεγάλες.

Πόσοι υποψήφιοι ευρωβουλευτές έκαναν τον κόπο να εξηγήσουν ποιο είναι το κρίσιμο διακύβευμα για την Ευρώπη σήμερα και ποιες οι πολιτικές επιλογές που θα έπρεπε να το συνοδεύουν;

Το Μέλλον της Ε.Ε. ως Πολιτικής Ένωσης Του Π.Κ. Ιωακειμίδη, Kαθηγητή Ευρωπαϊκής Πολιτικής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης και μέλος των Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ και του OΠΕΚ

Ποιό είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Η τρέχουσα πρωτοφανής οικονομική κρίση, μεταξύ πολλών και άλλων, φώτισε ορισμένα θεμελιακά « ελλείμματα» στο σύστημα της Ε.Ε. καθώς και τους περιορισμούς του διακυβερνητικού προτύπου διαμόρφωσης πολιτικής, διαχείρισης κρίσεων και επίλυσης προβλημάτων. Έτσι, η κρίση υπογράμμισε την ανάγκη η Ένωση να προχωρήσει στό μέλλον σε βαθύτερη ενοποίηση στη λογική της μετεξέλιξής της σε προωθημένη Πολιτική Ένωση. Υπογράμμισε ειδικότερα :

(i) Τα ελλείμματα στο σύστημα οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης με τις ορατές δυσκολίες του σημερινού θεσμικού διακυβερνητικού πλαισίου να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της κρίσης με τη γρήγορη και αποτελεσματική λήψη μέτρων, υιοθέτησης πολιτικών και δράσεων, κ.λπ. Έτσι κατέστη εμφανές ότι οι υφιστάμενοι θεσμοί (ECOFIN, Επιτροπή, κ.ά.) θα πρέπει να συμπληρωθούν με νέο πλέγμα οργάνων όπως θέσπιση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σε επίπεδο Ευρωζώνης (χωρών-μελών που συμμετέχουν στο ενιαίο νόμισμα, Ευρώ), ενίσχυση της Ευρωομάδας (Eurogroup), θέσπιση ενιαίας εκπροσώπευσης της Ευρωζώνης στους διεθνείς οργανισμούς, καθορισμό καλύτερης σχέσης μεταξύ οργάνων της Ε.Ε. και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (Ε.Κ.Τ.), κ.ά.

(ii) Τα ελλείμματα και η ασυμμετρικότητα στο σκέλος της «οικονομικής ένωσης» στο σύστημα της Oικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (το «O» της O.Ν.Ε. όπως χαρακτηριστικά τονίζει ο J. Delors) με ισχυρή νομισματική ένωση και εντελώς ασθενή οικονομική ένωση. Η οικονομική κρίση αναλυτικότερα και η διαχείρισή της έχουν εγείρει ερωτηματικά για τους «κανόνες μη διάσωσης» (non bail out rules) κρατών-μελών της Ευρωζώνης, για το ρόλο και την αξιοπιστία τού «Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης» και βεβαίως για το ρόλο, λειτουργίες και μεγέθος του προϋπολογισμού της Ένωσης. Μπορεί π.χ. η Ένωση, ως νομισματική ένωση, να συνεχίσει να λειτουργεί χωρίς ισχυρό προϋπολογισμό (με λειτουργίες σταθεροποίησης) στη λογική του δημοσιονομικού ομοσπονδισμού (fiscal federalism) –ένα θέμα δυστυχώς ταμπού για την σημερινή Ε.Ε.

(iii) Το έλλειμμα της πολιτικής εμπλαισίωσης της νομισματικής ένωσης. Με άλλα λόγια, μπορεί η νομισματική ένωση να εδραιώσει τη βιωσιμότητά της χωρίς βαθύτερη πολιτική ένωση; Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι νομισματικές ενώσεις χωρίς πολιτική ένωση αποτελούν την εξαίρεση και «όχι τον κανόνα». Η κλασική τοποθέτηση είναι ότι η νομισματική ένωση συνεπάγεται και προϋποθέτει την πολιτική ένωση. Και να επισημάνουμε βεβαίως ότι η νομισματική ένωση προτάθηκε στη δεκαετία του 1980 ως μέσο για βαθύτερη πολιτική ένωση (ανεξάρτητα από τις οποιεσδήποτε οικονομικές συνέπειες και οφέλη ).



Εάν στα «ελλείμματα» αυτά προστεθεί και το διαχρονικό έλλειμμα (παρά την πρόοδο στην ανάπτυξη της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας- ΚΕΠΠΑ/ΚΕΠΑΑ) στόν τομέα της εξωτερικής παρουσίας και ρόλου της Ένωσης, τότε καθίσταται επιτακτική η ανάγκη για την Ένωση να μετεξελιχθεί σε Πολιτική Ένωση.

Η επικύρωση (από την Ιρλανδία, τη μόνη χώρα πλέον που δεν έχει επικυρώσει ) και εφαρμόγη της Συνθήκης της Λισαβόνας θα αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της βαθύτερης θεσμικής και πολιτικής ένωσης. Όμως, κάτω από τις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί, το βήμα αυτό ισως να μην είναι επαρκές. Ίσως να χρειάζονται πολύ περισσότερα και ουσιαστικότερα. Από την άλλη μεριά, οι πολιτικοί συσχετισμοί για την προώθηση της πολιτικής ενοποίησης στη διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση των είκοσι-επτά κρατών-μελών δεν εμφανίζονται ιδιαίτερα ευνοϊκοί. Έτσι, οι εναλλακτικές επιλογές για Πολιτική Ένωση «διαφοροποιημένης συμμετοχής» κρατών-μελών επανέρχονται σταθερά στον προβληματισμό (και θέτουν, μεταξύ άλλων, μπροστά σε διλήμματα την Ελλάδα). Η θεμελιακή ωστόσο εκτίμηση είναι ότι χωρίς βαθύτερη πολιτική και θεσμική ενοποίηση, το πιθανότερο είναι η Ένωση να τείνει πρός την από-ολοκλήρωση ή να κυριαρχείται στη διακυβέρνησή της από τις μεγαλύτερες και ισχυρότερες χώρες-μελη στη λογική του διευθυντηρίου.


Αρχή της σελίδας